વિષ્ણુપુરાણ (સમીક્ષિત આવૃત્તિ) · અધ્યાય 5.3

એવં સંસ્તૂયમાના સા દેવૈર્ દેવમ્ અધારયત્
ગર્ભેણ પુણ્ડરીકાક્ષં જગતાં ત્રાણકારણમ્ ॥

તતો ઽખિલજગત્પદ્મ બોધાયાચ્યુતભાનુના
દેવકીપૂર્વસંધ્યાયામ્ આવિર્ભૂતં મહાત્મના ॥

તજ્જન્મદિનમ્ અત્યર્થમ્ આહ્લાદ્ય્ અમલદિઙ્મુખમ્
બભૂવ સર્વલોકસ્ય કૌમુદી શશિનો યથા ॥

સન્તઃ સંતોષમ્ અધિકં પ્રશમં ચણ્ડમારુતાઃ
પ્રસાદં નિમ્નગા યાતા જાયમાને જનાર્દને ॥

સિન્ધવો નિજશબ્દેન વાદ્યં ચક્રુર્ મનોહરમ્
જગુર્ ગન્ધર્વપતયો નનૃતુશ્ ચાપ્સરોગણાઃ ॥

સસૃજુઃ પુષ્પવર્ષાણિ દેવા ભુવ્ય્ અન્તરિક્ષગાઃ
જજ્વલુશ્ ચાગ્નયઃ શાન્તા જાયમાને જનાર્દને ॥

મધ્યરાત્રે ઽખિલાધારે જાયમાને જનાર્દને
મન્દં જગર્જુર્ જલદાઃ પુષ્પવૃષ્ટિમુચો દ્વિજ ॥

ફુલ્લેન્દીવરપત્રાભં ચતુર્બાહુમ્ ઉદીક્ષ્ય તમ્
શ્રીવત્સવક્ષસં જાતં તુષ્ટાવાનકદુન્દુભિઃ ॥

અભિષ્ટૂય ચ તં વાગ્ભિઃ પ્રસન્નાભિર્ મહામતિઃ
વિજ્ઞાપયામ્ આસ તદા કંસાદ્ ભીતો દ્વિજોત્તમ ॥

જ્ઞાતો ઽસિ દેવદેવેશ શઙ્ખચક્રગદાધરમ્
દિવ્યં રૂપમ્ ઇદં દેવ પ્રસાદેનોપસંહર ॥

અદ્યૈવ દેવ કંસો ઽયં કુરુતે મમ યાતનામ્
અવતીર્ણમ્ ઇતિ જ્ઞાત્વા ત્વમ્ અસ્મિન્ મમ મન્દિરે ॥

યો ઽનન્તરૂપો ઽખિલવિશ્વરૂપો ગર્ભે ઽપિ લોકાન્ વપુષા બિભર્તિ
પ્રસીદતામ્ એષ સ દેવદેવઃ સ્વમાયયાવિષ્કૃતબાલરૂપઃ ॥

ઉપસંહર સર્વાત્મન્ રૂપમ્ એતચ્ ચતુર્ભુજમ્
જાનાતુ માવતારં તે કંસો ઽયં દિતિજાત્મજઃ ॥

સ્તુતો ઽહં યત્ ત્વયા પૂર્વં પુત્રાર્થિન્યા તદ્ અદ્ય તે
સફલં દેવિ સંજાતં જાતો ઽહં યત્ તવોદરાત્ ॥

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા ભગવાંસ્ તૂષ્ણીં બભૂવ મુનિસત્તમ
વસુદેવો ઽપિ તં રાત્રાવ્ આદાય પ્રયયૌ બહિઃ ॥

મોહિતાશ્ ચાભવંસ્ તત્ર રક્ષિણો યોગનિદ્રયા
મથુરાદ્વારપાલાશ્ ચ વ્રજત્ય્ આનકદુન્દુભૌ ॥

વર્ષતાં જલદાનાં ચ તોયમ્ અત્યુલ્બણં નિશિ
સંચ્છાદ્યાનુયયૌ શેષઃ ફણૈર્ આનકદુન્દુભિમ્ ॥

યમુનાં ચાતિગમ્ભીરાં નાનાવર્તશતાકુલામ્
વસુદેવો વહન્ વિષ્ણું જાનુમાત્રવહાં યયૌ ॥

કંસસ્ય કરમ્ આદાય તત્રૈવાભ્યાગતાંસ્ તટે
નન્દાદીન્ ગોપવૃદ્ધાંશ્ ચ યમુનાયાં દદર્શ સઃ ॥

તસ્મિન્ કાલે યશોદાપિ મોહિતા યોગનિદ્રયા
તામ્ એવ કન્યાં મૈત્રેય પ્રસૂતા મોહિતે જને ॥

વસુદેવો ઽપિ વિન્યસ્ય બાલમ્ આદાય દારિકામ્
યશોદાશયને તૂર્ણમ્ આજગામામિતદ્યુતિઃ ॥

દદૃશે ચ પ્રબુદ્ધા સા યશોદા જાતમ્ આત્મજમ્
નીલોત્પલદલશ્યામં તતો ઽત્યર્થં મુદં યયૌ ॥

આદાય વસુદેવો ઽપિ દારિકાં નિજમન્દિરે
દેવકીશયને ન્યસ્ય યથાપૂર્વમ્ અતિષ્ઠત ॥

તતો બાલધ્વનિં શ્રુત્વા રક્ષિણઃ સહસોત્થિતાઃ
કંસાયાવેદયામ્ આસુર્ દેવકીપ્રસવં દ્વિજ ॥

કંસસ્ તૂર્ણમ્ ઉપેત્યૈનાં તતો જગ્રાહ બાલિકામ્
મુઞ્ચ મુઞ્ચેતિ દેવક્યા સન્નકણ્ઠ્યા નિવારિતઃ ॥

ચિક્ષેપ ચ શિલાપૃષ્ઠે સા ક્ષિપ્તા વિયતિ સ્થિતિમ્
અવાપ રૂપં ચ મહત્ સાયુધાષ્ટમહાભુજમ્ ॥

પ્રજહાસ તથૈવોચ્ચૈઃ કંસં ચ રુષિતાબ્રવીત્
કિં મયા ક્ષિપ્તયા કંસ જાતો યસ્ ત્વાં વધિષ્યતિ ॥

સર્વસ્વભૂતો દેવાનામ્ આસીન્ મૃત્યુઃ પુરા સ તે
તદ્ એતત્ સંપ્રધાર્યાશુ ક્રિયતાં હિતમ્ આત્મનઃ ॥

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા પ્રયયૌ દેવી દિવ્યસ્રગ્ગન્ધભૂષણા
પશ્યતો ભોજરાજસ્ય સ્તુતા સિદ્ધૈર્ વિહાયસા ॥