વિષ્ણુપુરાણ (સમીક્ષિત આવૃત્તિ) · અધ્યાય 5.15
કકુદ્મિનિ હતે ઽરિષ્ટે ધેનુકે વિનિપાતિતે
પ્રલમ્બે નિધનં નીતે ધૃતે ગોવર્ધનાચલે ॥
દમિતે કાલિયે નાગે ભગ્ને તુઙ્ગદ્રુમદ્વયે
હતાયાં પૂતનાયાં ચ શકટે પરિવર્તિતે ॥
કંસાય નારદઃ પ્રાહ યથાવૃત્તમ્ અનુક્રમાત્
યશોદાદેવકીગર્ભ પરિવર્તાદ્ય્ અશેષતઃ ॥
શ્રુત્વા તત્ સકલં કંસો નારદાદ્ દેવદર્શનાત્
વસુદેવં પ્રતિ તદા કોપં ચક્રે સુદુર્મતિઃ ॥
સો ઽતિકોપાદ્ ઉપાલભ્ય સર્વયાદવસંસદિ
જગર્હ યાદવાંશ્ ચૈવ કાર્યં ચૈતદ્ અચિન્તયત્ ॥
યાવન્ ન બલમ્ આરૂઢૌ રામકૃષ્ણૌ સુબાલકૌ
તાવદ્ એવ મયા વધ્યાવ્ અસાધ્યૌ રૂઢયૌવનૌ ॥
ચાણૂરો ઽત્ર મહાવીર્યો મુષ્ટિકશ્ ચ મહાબલઃ
એતાભ્યાં મલ્લયુદ્ધેન ઘાતયિષ્યામિ દુર્મદૌ ॥
ધનુર્મહમહાયાગ વ્યાજેનાનીય તૌ વ્રજાત્
તથા તથા યતિષ્યામિ યાસ્યેતે સંક્ષયં યથા ॥
શ્વફલ્કતનયં સો ઽહમ્ અક્રૂરં યદુપુંગવમ્
તયોર્ આનયનાર્થાય પ્રેષયિષ્યામિ ગોકુલમ્ ॥
વૃન્દાવનચરં ઘોરમ્ આદેક્ષ્યામિ ચ કેશિનમ્
તત્રૈવાસાવ્ અતિબલસ્ તાવ્ ઉભૌ ઘાતયિષ્યતિ ॥
ગજઃ કુવલાયાપીડો મત્સમીપમ્ ઉપાગતૌ
ઘાતયિષ્યતિ વા ગોપૌ વસુદેવસુતાવ્ ઉભૌ ॥
ઇત્ય્ આલોચ્ય સ દુષ્ટાત્મા કંસો રામજનાર્દનૌ
હન્તું કૃતમતિર્ વીરમ્ અક્રૂરં વાક્યમ્ અબ્રવીત્ ॥
ભો ભો દાનપતે વાક્યં ક્રિયતાં પ્રીતયે મમ
ઇતઃ સ્યન્દનમ્ આરુહ્ય ગમ્યતાં નન્દગોકુલમ્ ॥
વસુદેવસુતૌ તત્ર વિષ્ણોર્ અંશસમુદ્ભવૌ
નાશાય કિલ સંભૂતૌ મમ દુષ્ટૌ પ્રવર્ધતઃ ॥
ધનુર્મહો મમાપ્ય્ અત્ર ચતુર્દશ્યાં ભવિષ્યતિ
આનેયૌ ભવતા ગત્વા મલ્લયુદ્ધાય તાવ્ ઉભૌ ॥
ચાણૂરમુષ્ટિકૌ મલ્લૌ નિયુદ્ધકુશલૌ મમ
તાભ્યાં સહાનયોર્ યુદ્ધં સર્વલોકો ઽત્ર પશ્યતુ ॥
નાગઃ કુવલયાપીડો મહામાત્રપ્રચોદિતઃ
સ વા હનિષ્યતે પાપૌ વસુદેવાત્મજૌ શિશૂ ॥
તૌ હત્વા વસુદેવં ચ નન્દગોપં ચ દુર્મતિમ્
હનિષ્યે પિતરં ચેમમ્ ઉગ્રસેનં ચ દુર્મતિમ્ ॥
તતઃ સમસ્તગોપાનાં ગોધનાન્ય્ અખિલાન્ય્ અહમ્
વિત્તં ચાપહરિષ્યામિ દુષ્ટાનાં મદ્વધૈષિણામ્ ॥
ત્વામ્ ઋતે યાદવાશ્ ચૈતે દુષ્ટા દાનપતે મયિ
એતેષાં ચ વધાયાહં યતિષ્યે ઽનુક્રમાત્ તતઃ ॥
તતો નિષ્કણ્ટકં સર્વં રાજ્યમ્ એતદ્ અયાદવમ્
પ્રશાસિષ્યે ત્વયા તસ્માન્ મત્પ્રીત્યા વીર ગમ્યતામ્ ॥
યથા ચ માહિષં સર્પિર્ દધિ ચાપ્ય્ ઉપહાર્ય વૈ
ગોપાઃ સમાનયન્ત્ય્ આશુ ત્વયા વાચ્યાસ્ તથા તથા ॥
ઇત્ય્ આજ્ઞપ્તસ્ તદાક્રૂરો મહાભાગવતો દ્વિજ
પ્રીતિમાન્ અભવત્ કૃષ્ણં શ્વો દ્રક્ષ્યામીતિ સત્વરઃ ॥
તથેત્ય્ ઉક્ત્વા ચ રાજાનં રથમ્ આરુહ્ય શોભનમ્
નિશ્ચક્રામ તદા પુર્યા મથુરાયા મધુપ્રિયઃ ॥
મૂળ પાઠ: Viṣṇupurāṇa · Edition: The Critical Edition of the Viṣṇupurāṇam, critically edited by M. M. Pathak. Vadodara : Oriental Institute 1997-1999 · Data entry Peter Schreiner · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0