વિષ્ણુપુરાણ (સમીક્ષિત આવૃત્તિ) · અધ્યાય 5.11
મહે પ્રતિહતે શક્રો મૈત્રેયાતિરુષાન્વિતઃ
સંવર્તકં નામ ગણં તોયદાનામ્ અથાબ્રવીત્ ॥
ભો ભો મેઘા નિશમ્યૈતદ્ વચનં વદતો મમ
આજ્ઞાનન્તરમ્ એવાશુ ક્રિયતામ્ અવિચારિતમ્ ॥
નન્દગોપઃ સુદુર્બુદ્ધિર્ ગોપૈર્ અન્યૈઃ સહાયવાન્
કૃષ્ણાશ્રયબલાધ્માતો મહભઙ્ગમ્ અચીકરત્ ॥
આજીવો યઃ પરસ્ તેષાં ગોપત્વસ્ય ચ કારણમ્
તા ગાવો વૃષ્ટિપાતેન પીડ્યન્તાં વચનાન્ મમ ॥
અહમ્ અપ્ય્ અદ્રિશૃઙ્ગાભં તુઙ્ગમ્ આરુહ્ય વારણમ્
સાહાય્યં વઃ કરિષ્યામિ વાય્વમ્બૂત્સર્ગયોજિતમ્ ॥
ઇત્ય્ આજ્ઞપ્તાઃ સુરેન્દ્રેણ મુમુચુસ્ તે બલાહકાઃ
વાતવર્ષં મહાભીમમ્ અભાવાય ગવાં દ્વિજ ॥
તતઃ ક્ષણેન ધરણી કકુભો ઽમ્બરમ્ એવ ચ
એકં ધારામહાસાર પૂરણેનાભવન્ મુને ॥
વિદ્યુલ્લતાકષાઘાત ત્રસ્તૈર્ ઇવ ઘનૈર્ ઘનમ્
નાદાપૂરિતદિક્ચક્રૈર્ ધારાસારમ્ અપાત્યત ॥
અન્ધકારીકૃતે લોકે વર્ષદ્ભિર્ અનિશં ઘનૈઃ
અધશ્ ચોર્ધ્વં ચ તિર્યક્ ચ જગદ્ આપ્યમ્ ઇવાભવત્ ॥
ગાવસ્ તુ તેન પતતા વર્ષવાતેન વેગિના
ધૂતાઃ પ્રાણાઞ્ જહુઃ સન્ન ત્રિકસક્થિશિરોધરાઃ ॥
ક્રોડેન વત્સાન્ આક્રમ્ય તસ્થુર્ અન્યા મહામુને
ગાવો વિવત્સાશ્ ચ કૃતા વારિપૂરેણ ચાપરાઃ ॥
વત્સાશ્ ચ દીનવદના પવનાકમ્પિકન્ધરાઃ
ત્રાહિ ત્રાહીત્ય્ અલ્પશબ્દાઃ કૃષ્ણમ્ ઊચુર્ ઇવાર્તકાઃ ॥
તતસ્ તદ્ ગોકુલં સર્વં ગોગોપીગોપસંકુલમ્
અતીવાર્તં હરિર્ દૃષ્ટ્વા મૈત્રેયાચિન્તયત્ તદા ॥
એતત્ કૃતં મહેન્દ્રેણ મહભઙ્ગવિરોધિના
તદ્ એતદ્ અખિલં ગોષ્ઠં ત્રાતવ્યમ્ અધુના મયા ॥
ઇમમ્ અદ્રિમ્ અહં ધૈર્યાદ્ ઉત્પાટ્યોરુશિલાઘનમ્
ધારયિષ્યામિ ગોષ્ઠસ્ય પૃથુચ્છત્રમ્ ઇવોપરિ ॥
ઇતિ કૃત્વા મતિં કૃષ્ણો ગોવર્ધનમહીધરમ્
ઉત્પાટ્યૈકકરેણૈવ ધારયામ્ આસ લીલયા ॥
ગોપાંશ્ ચાહ જગન્નાથઃ સમુત્પાટિતભૂધરઃ
વિશધ્વમ્ અત્ર સહિતાઃ કૃતં વર્ષનિવારણમ્ ॥
સુનિવાતેષુ દેશેષુ યથાજોષમ્ ઇહાસ્યતામ્
પ્રવિશ્યતાં ન ભેતવ્યં ગિરિપાતસ્ય નિર્ભયૈઃ ॥
ઇત્ય્ ઉક્તાસ્ તેન તે ગોપા વિવિશુર્ ગોધનૈઃ સહ
શકટારોપિતૈર્ ભાણ્ડૈર્ ગોપ્યશ્ ચાસારપીડિતાઃ ॥
કૃષ્ણો ઽપિ તં દધારૈવ શૈલમ્ અત્યન્તનિશ્ચલમ્
વ્રજૌકોવાસિભિર્ હર્ષ વિસ્મિતાક્ષૈર્ નિરીક્ષિતઃ ॥
ગોપગોપીજનૈર્ હૃષ્ટૈઃ પ્રીતિવિસ્તારિતેક્ષણૈઃ
સંસ્તૂયમાનચરિતઃ કૃષ્ણઃ શૈલમ્ અધારયત્ ॥
સપ્તરાત્રં મહામેઘા વવર્ષુર્ નન્દગોકુલે
ઇન્દ્રેણ ચોદિતા વિપ્ર ગોપાનાં નાશકારિણઃ ॥
તતો ધૃતે મહાશૈલે પરિત્રાતે ચ ગોકુલે
મિથ્યાપ્રતિજ્ઞો બલભિદ્ વારયામ્ આસ તાન્ ઘનાન્ ॥
વ્યભ્રે નભસિ દેવેન્દ્રે વિતથાત્મવચસ્ય્ અથ
નિષ્ક્રમ્ય ગોકુલં હૃષ્ટં સ્વસ્થાનં પુનર્ આગમત્ ॥
મુમોચ કૃષ્ણો ઽપિ તદા ગોવર્ધનમહાચલમ્
સ્વસ્થાને વિસ્મિતમુખૈર્ દૃષ્ટસ્ તૈસ્ તુ વ્રજૌકસૈઃ ॥
મૂળ પાઠ: Viṣṇupurāṇa · Edition: The Critical Edition of the Viṣṇupurāṇam, critically edited by M. M. Pathak. Vadodara : Oriental Institute 1997-1999 · Data entry Peter Schreiner · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0