વિષ્ણુપુરાણ (સમીક્ષિત આવૃત્તિ) · અધ્યાય 2.10
અશીતિમણ્ડલશતં કાષ્ઠયોર્ અન્તરં દ્વયોઃ
આરોહણાવરોહાભ્યાં ભાનોર્ અબ્દેન યા ગતિઃ ॥
સ રથો ઽધિષ્ઠિતો દેવૈર્ આદિત્યૈ ઋષિભિસ્ તથા
ગન્ધર્વૈર્ અપ્સરોભિશ્ ચ ગ્રામણીસર્પરાક્ષસૈઃ ॥
ધાતા કૃતસ્થલા ચૈવ પુલસ્ત્યો વાસુકિસ્ તથા
રથકૃદ્ ગ્રામણીર્ હેતિસ્ તુમ્બુરુશ્ ચૈવ સપ્તમઃ ॥
એતે વસન્તિ વૈ ચૈત્રે મધુમાસે સદૈવ હિ
મૈત્રેય સ્યન્દને ભાનોઃ સપ્ત માસાધિકારિણઃ ॥
અર્યમા પુલહશ્ ચૈવ રથૌજાઃ પુઞ્જિકસ્થલા
પ્રહેતિઃ કચ્છનીરશ્ ચ નારદશ્ ચ રથે રવેઃ ॥
માધવે નિવસન્ત્ય્ એતે શુચિસંજ્ઞે નિબોધ મે ॥
મિત્રો ઽત્રિસ્ તક્ષકો રક્ષઃ પૌરુષેયો ઽથ મેનકા
હાહા રથસ્વનશ્ ચૈવ મૈત્રેયૈતે વસન્તિ વૈ ॥
વરુણો વસિષ્ઠો રમ્ભા સહજન્યા હુહૂ રથઃ
રથચિત્રસ્ તથા શુક્રે વસન્ત્ય્ આષાઢસંજ્ઞિતે ॥
ઇન્દ્રો વિશ્વાવસુઃ સ્રોત એલાપત્રસ્ તથાઙ્ગિરાઃ
પ્રમ્લોચા ચ નભસ્ય્ એતે સર્પશ્ ચાર્કે વસન્તિ વૈ ॥
વિવસ્વાન્ ઉગ્રસેનશ્ ચ ભૃગુર્ આપૂરણસ્ તથા
ઉમ્લોચા શઙ્ખપાલશ્ ચ વ્યાઘ્રો ભાદ્રપદે તથા ॥
પૂષા ચ સુરુચિર્ વાતો ગૌતમો ઽથ ધનંજયઃ
સુષેણો ઽન્યો ઘૃતાચી ચ વસન્ત્ય્ આશ્વયુજે રવૌ ॥
વિશ્વાવસુર્ ભરદ્વાજઃ પર્જન્યૈરાવતૌ તથા
વિશ્વાચી સેનજિચ્ ચાપિ કાર્ત્તિકે ચાધિકારિણઃ ॥
અંશુકાશ્યપતાર્ક્ષ્યાસ્ તુ મહાપદ્મસ્ તથોર્વશી
ચિત્રસેનસ્ તથા વિદ્યુન્ માર્ગશીર્ષાધિકારિણઃ ॥
ક્રતુર્ ભગસ્ તથોર્ણાયુઃ સ્ફૂર્જઃ કર્કોટકસ્ તથા
અરિષ્ટનેમિશ્ ચૈવાન્યા પૂર્વચિત્તિર્ વરાપ્સરાઃ ॥
પૌષમાસે વસન્ત્ય્ એતે સપ્ત ભાસ્કરમણ્ડલે
લોકપ્રકાશનાર્થાય વિપ્રવર્યાધિકારિણઃ ॥
ત્વષ્ટા ચ જમદગ્નિશ્ ચ કમ્બલો ઽથ તિલોત્તમા
બ્રહ્માપેતો ઽથ ઋતજિદ્ ધૃતરાષ્ટ્રશ્ ચ સપ્તમઃ ॥
માઘમાસે વસન્ત્ય્ એતે સપ્ત મૈત્રેય ભાસ્કરે
શ્રૂયતાં ચાપરે સૂર્યે ફાલ્ગુને નિવસન્તિ યે ॥
વિષ્ણુર્ અશ્વતરો રમ્ભા સૂર્યવર્ચાશ્ ચ સત્યજિત્
વિશ્વામિત્રસ્ તથા રક્ષો યજ્ઞોપેતો મહામુને ॥
માસેષ્વ્ એતેષુ મૈત્રેય વસન્ત્ય્ એતે તુ સપ્તકાઃ
સવિતુર્ મણ્ડલે બ્રહ્મન્ વિષ્ણુશક્ત્યુપબૃંહિતાઃ ॥
સ્તુવન્તિ મુનયઃ સૂર્યં ગન્ધર્વૈર્ ગીયતે પુરઃ
નૃત્યન્ત્ય્ અપ્સરસો યાન્તિ સૂર્યસ્યાનુ નિશાચરાઃ ॥
વહન્તિ પન્નગા યક્ષૈઃ ક્રિયતે ઽભીષુસંગ્રહઃ ॥
વાલખિલ્યાસ્ તથૈવૈનં પરિવાર્ય સમાસતે ॥
સો ઽયં સપ્તગણઃ સૂર્ય મણ્ડલે મુનિસત્તમ
હિમોષ્ણવારિવૃષ્ટીનાં હેતુઃ સ્વસમયં ગતઃ ॥
મૂળ પાઠ: Viṣṇupurāṇa · Edition: The Critical Edition of the Viṣṇupurāṇam, critically edited by M. M. Pathak. Vadodara : Oriental Institute 1997-1999 · Data entry Peter Schreiner · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0