વિષ્ણુપુરાણ (સમીક્ષિત આવૃત્તિ) · અધ્યાય 1.10
કથિતં મે ત્વયા સર્વં યત્ પૃષ્ટો ઽસિ મહામુને
ભૃગુસર્ગાત્ પ્રભૃત્ય્ એષ સર્ગો મે કથ્યતાં પુનઃ ॥
ભૃગોઃ ખ્યાત્યાં સમુત્પન્ના લક્ષ્મીર્ વિષ્ણુપરિગ્રહઃ
તથા ધાતૃવિધાતારૌ ખ્યાત્યાં જાતૌ સુતૌ ભૃગોઃ ॥
આયતિર્ નિયતિશ્ ચૈવ મેરોઃ કન્યે મહાત્મનઃ
ધાતૃવિધાત્રોસ્ તે ભાર્યે તયોર્ જાતૌ સુતાવ્ ઉભૌ ॥
પ્રાણશ્ ચૈવ મૃકણ્ડુશ્ ચ માર્કણ્ડેયો મૃકણ્ડુતઃ
તતો વેદશિરા જજ્ઞે પ્રાણસ્યાપિ સુતં શૃણુ ॥
પ્રાણસ્ય દ્યુતિમાન્ પુત્રો રાજવાંશ્ ચ તતો ઽભવત્
તતો વંશો મહાભાગ વિસ્તારં ભાર્ગવો ગતઃ ॥
પત્ની મરીચેઃ સંભૂતિઃ પૌર્ણમાસમ્ અસૂયત
વિરજાઃ પર્વતશ્ ચૈવ તસ્ય પુત્રૌ મહાત્મનઃ ॥
વંશસંકીર્તને પુત્રાન્ વદિષ્યે ઽહં તતો દ્વિજ
સ્મૃતિશ્ ચાઙ્ગિરસઃ પત્ની પ્રસૂતા કન્યકાસ્ તથા
સિનીવાલી કુહૂશ્ ચૈવ રાકા ચાનુમતી તથા ॥
અનસૂયા તથૈવાત્રેર્ જજ્ઞે પુત્રાન્ અકલ્મષાન્
સોમં દુર્વાસસં ચૈવ દત્તાત્રેયં ચ યોગિનમ્ ॥
પ્રીત્યાં પુલસ્ત્યભાર્યાયાં દત્તોલિસ્ તત્સુતો ઽભવત્
પૂર્વજન્મનિ સો ઽગસ્ત્યઃ સ્મૃતઃ સ્વાયંભુવે ઽન્તરે ॥
કર્દમશ્ ચાર્વરીવાંશ્ ચ સહિષ્ણુશ્ ચ સુતત્રયમ્
ક્ષમા તુ સુષુવે ભાર્યા પુલહસ્ય પ્રજાપતેઃ ॥
ક્રતોશ્ ચ સન્નતિર્ ભાર્યા વાલખિલ્યાન્ અસૂયત
ષષ્ટિસ્ તાનિ સહસ્રાણિ ઋષીણામ્ ઊર્ધ્વરેતસામ્
અઙ્ગુષ્ઠપર્વમાત્રાણાં જ્વલદ્ભાસ્કરતેજસામ્ ॥
ઊર્જાયાં ચ વસિષ્ઠસ્ય સપ્તાજાયન્ત વૈ સુતાઃ ॥
રજો ગોત્રોર્ધ્વબાહુશ્ ચ સવનશ્ ચાનઘસ્ તથા
સુતપાઃ શુક્ર ઇત્ય્ એતે સર્વે સપ્તર્ષયો ઽમલાઃ ॥
યો ઽસાવ્ અગ્નિર્ અભિમાની બ્રહ્મણસ્ તનયો ઽગ્રજઃ
તસ્માત્ સ્વાહા સુતાંલ્ લેભે ત્રીન્ ઉદારૌજસો દ્વિજ ॥
પાવકં પવમાનં ચ શુચિં ચાપિ જલાશિનમ્ ॥
તેષાં તુ સંતતાવ્ અન્યે ચત્વારિંશચ્ ચ પઞ્ચ ચ
કથ્યન્તે વહ્નયશ્ ચૈતે પિતા પુત્રત્રયં ચ યત્ ॥
એવમ્ એકોનપઞ્ચાશદ્ વહ્નયઃ પરિકીર્તિતાઃ ॥
પિતરો બ્રહ્મણા સૃષ્ટા વ્યાખ્યાતા યે મયા તવ
અગ્નિષ્વાત્તા બર્હિષદો ઽનગ્નયઃ સાગ્નયશ્ ચ યે ॥
તેભ્યઃ સ્વધા સુતે જજ્ઞે મેનાં વૈ ધારિણીં તથા
તે ઉભે બ્રહ્મવાદિન્યૌ યોગિન્યૌ ચાપ્ય્ ઉભે દ્વિજ ॥
ઉત્તમજ્ઞાનસંપન્ને સર્વૈઃ સમુદિતૈર્ ગુણૈઃ ॥
ઇત્ય્ એષા દક્ષકન્યાનાં કથિતાપત્યસંતતિઃ
શ્રદ્ધાવાન્ સંસ્મરન્ન્ એતામ્ અનપત્યો ન જાયતે ॥
મૂળ પાઠ: Viṣṇupurāṇa · Edition: The Critical Edition of the Viṣṇupurāṇam, critically edited by M. M. Pathak. Vadodara : Oriental Institute 1997-1999 · Data entry Peter Schreiner · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0