વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 3.106.110
3.106
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
આવાહનાન્યતો વચ્મિ યાન્યહં યદુનન્દન ॥
તેષામન્તે પઠેચ્છ્લોકં પ્રત્યેકસ્ય મહાભુજ
યાજકં યજમાનં ચ શ્રેયસાભ્યેત્ય યોજય ॥
ઇદમર્ઘ્યમિદં પાદ્યં ધૂપોયં પ્રતિગૃહ્યતામ્
આવાહયામ્યહં દેવં વાસુદેવં જગત્પતિમ્ ॥
અમૃતાધ્માતમેઘાભં વિદ્યુદૃશવસાસસમ્
ચતુર્વક્ત્રં મહાબાહું ચતુર્વેદધરં પ્રભુમ્ ॥
ચતુરાશ્રમગોપ્તારં ચાતુર્વર્ણ્યધરં તથા
ચતુર્યુગં ચતુષ્કેતું ચતુર્મૂર્તિધરં પરમ્ ॥
ચતુરંઘ્રિતનું નાથં ચતુર્વિધવિભાવનમ
જરાયુજસ્ય કર્તવ્યં તથા ચાણ્ડોદ્ભવસ્ય ચ ॥
સર્વગં વરદં નિત્યં સૂક્ષ્મં સ્થૂલમજં વિભુમ્
આત્મસ્થં ચ બહિસ્થં ચ દૂરસ્થં ચાન્તિકં ચ તમ્ ॥
ગુણાધારં ગુણૈર્હીનં ગુણાતીતં ગુણોત્તરમ્
સગુણં નિર્ગુણાત્માનં ચાજેયં જગતઃ પરમ ॥
એહિ મે પુણ્ડરીકાક્ષ શરણાગત વત્સલ
ક્ષરપર્યન્તવક્ત્રાન્તર્નિરસ્તાસુરમણ્ડલ ॥
ગદાવેગનિરસ્તોગ્રદૈત્યનાથગણેશ્વર
ઉત્ફુલ્લચારુકમલવિરાજિતકરામ્બુજ ॥
શઙ્ખનાદોદ્ભવશ્વાસમૂઢીકૃતમહાસુર
મહીકરામ્બુજન્યસ્તચરણદ્વયરાજિત ॥
કૌસ્તુભોદ્ભૂતગોજાલહતાસુરવિલોચન
વનમાલાઙ્કિતોરસ્ક કિરીટોદ્ભાસિતાનન ॥
યજ્ઞ યજ્ઞોપયજ્ઞાઙ્ગયજ્ઞયોને જગદ્ગુરો
સર્વકામપ્રદાચિન્ત્ય સર્વશક્તિબલાન્વિત ॥
આવાહયામ્યહં દેવં સઙ્કર્ષણમયોનિજમ્
શશાઙ્કશતસઙ્કાશં સજલામ્બુદવાસસમ્ ॥
ક્રોધાગ્નિશમિતાશેષકલ્પાંતભુવનત્રયમ્
વાઙ્મનઃકાયસમ્ભૂતમલત્રિતયનાશનમ્ ॥
એહિ સંકર્ષણાચિન્ત્ય દેવ ભક્તજનપ્રિય
લાઙ્ગૂલાકૃષ્ટદૈત્યેન્દ્ર દીનેક્ષણનિરીક્ષણ ॥
મુસલાગ્રવિનિર્ભિન્ન તમોમૂર્તિવિનાશન
હાર્દમૂર્તે નિશીથસ્ય તમસશ્ચ વિનાશક ॥
દેવમાવાહયિષ્યામિ પ્રદ્યુમ્નમપરાજિતમ્
દૂર્વાઙ્કુરદલશ્યામં શશાઙ્કાંશુસમામ્બ રમ્ ॥
કામં કામપ્રદં શાન્તં કમનીયં સુશોભિતમ્
સર્વમાનભૃતાં દેવં મનોવિષયગોચરમ્ ॥
પ્રદ્યુમ્નાભ્યેહિ દેવેશ પ્રદ્યોતિતચરાચર
તેજોમૂર્તે દુરાધર્ષં સૂર્યકોટિસમપ્રભ ॥
અજ્ઞાતમધ્યપર્યન્ત દેવારિગણનાશન
ચાપકૃષ્ટિવિનિર્મુક્તશરાહતજગત્ત્રય ॥
આવાહયામ્યહં દેવં ચાનિરુદ્ધં જગદ્ગુરુમ્
પદ્મપત્રાગ્રસઙ્કાશં રક્તામ્બરવિભૂષણમ્ ॥
અરુદ્ધમાર્ગં સર્વત્ર દીપ્તાનલસમપ્રભમ્
કાર્યં પરમમીશાનં જગત્કારણકારણમ્ ॥
અનિરુદ્ધ ત્વમભ્યેહિ વ્યાપ્તાશેષચરાચર
આકાશતુલ્યસદ્વજ્રવિદારિતસુરાહિત ॥
ચર્મસઞ્છાદિતાશેષભુવનાદિત્ય વિક્રમ
(સર્વેષાં પ્રાણિનાં કર્મ્મ સંસારપરિપાલક
)
આવાહયિષ્યે વરદં ચાનન્ત દીપ્તતેજસમ્ ॥
ફણાવલિગતાશીર્ષમહીમણ્ડલધારિણમ્
લાંગલાલિઙ્ગતકરં મુસલાસક્તવિગ્રહમ્ ॥
મહોચ્છ્રિતેન તાલેન તથા ચિહ્નેન રાજિતમ્
એહ્યનન્ત મહાભાગ શેષાહે ધરણીધર ॥
શશાઙ્ક શતસઙ્કાશ તથામ્બરસુશોભિત
આધારઃ સર્વભૂતાનાં ત્વમેકો ભૂતભાવનઃ ॥
ત્વયેદં ધાર્યતે વિશ્વં ત્રૈલોક્યં ચ જગત્પતે
લક્ષ્મીમાવાહયિષ્યામિ વિષ્ણોર્વક્ષસિ સંસ્થિતામ્ ॥
પદ્માનનાં પદ્મકરાં શશાંકસદૃશામ્બરામ્
હિતસ્થાં સર્વલોકસ્ય વરદાં કામરૂપિણીમ્ ॥
સર્વગાં સર્વજનનીં દેવીં ત્રિભુવનેશ્વરીમ્
આગચ્છ વરદે લક્ષ્મિ દુર્ધરે ભૂતભાવને ॥
હરિપ્રિયે વિશાલાક્ષિ સર્વલોકનમસ્કૃતે
યત્ર ત્વં તત્ર સકલં ત્રૈલોક્યં વરવર્ણિનિ ॥
યુનક્ષિ ભોગૈઃ સકલં સ્મૃતિપ્રાપ્તં જનં શુભમ્
તાર્ક્ષ્યમાવાહયિષ્યામિ મનોમારુતરંહસમ્ ॥
પક્ષવાતસમુદ્ધૂતસમસ્તભુવનત્રયમ્
ગરુડૈર્હિ સમભ્યેહિ દીપ્તાનલચયોપમ ॥
મહાવિષતમોગ્રસ્તનિર્વિષીકરણાચ્યુત
તાલમાવાહયિષ્યામિ કેતું સંકર્ષણસ્ય તુ ॥
એહિ મે ભગવઁસ્તાલ સમસ્તભુવનેશ્વર
ઝષમાવાહયિષ્યામિ કામકેતું વરપ્રદમ્ ॥
એહિ મે મકરાગ્ર્યેહ સમસ્તભુવનેશ્વર
ઋષ્યમાવાહયિષ્યામિ ઋષિરાજં મહાબલમ્ ॥
એહિ ઋષ્ય મહાભાગ કર્મમૂર્તે દુરાસદ
દેવમાવાહયિષ્યામિ નૃસિંહં જ્ઞાનરૂપિણમ્ ॥
દંષ્ટ્રાકરાલવદનમલાતમસિતેક્ષણમ્
સહસ્રયમસક્રોધં સહસ્રેન્દ્રપરાક્રમમ્ ॥
સહસ્રધનદનં સ્ફીતં મનસોપ્યતિશીઘ્રગમ્ ॥
વિદ્યુજ્જિહ્વં વ્યાદિતાસ્યં ભ્રુકુટીકુટિલાનનમ્ ॥
વહ્નિજ્વાલાવલીપુઞ્જદુર્નિરીક્ષ્યમુખશ્રિયમ્
આગચ્છેહ નૃસિંહાદ્ય મહાબલપરાક્રમ ॥
વજ્રતીક્ષ્ણનખાક્રાન્તમહાદૈત્યેન્દ્રજીવિત
અજ્ઞાનધ્વાન્તમાતઙ્ગભઙ્ગવિસ્પષ્ટકેસર ॥
મહામન્ત્રકપાટોગ્રદારુણાચિન્ત્યવિક્રમ
દેવમાવાહયિષ્યામિ કાપિલીં તનુમાશ્રિતમ્ ॥
તેજોનિધાનમજિતં સાગરાત્મજવાડવમ્
એહિ મે કપિલાદ્યેહ પરમાત્મન્સનાતન ॥
ધ્યાનવીક્ષિતસદ્ભાવ સાંખ્યમાર્ગપ્રવર્તક
દેવમાવાહયિષ્યામિ નૃવરાહં મહાબલમ્ ॥
ભિન્નાઞ્જનચયશ્યામ લીલોદ્ધૃતવસુન્ધર
આગચ્છ નૃવરાહેહ હિરણ્યાક્ષવિનાશન ॥
શેષાભભોગવિન્યસ્તમહાચરણપઙ્કજ
શઙ્ખનાદોદ્ભવ ત્રાહિ નિયન્તા સુરનાયકમ્ ॥
દેવમાવાહયિષ્યામિ વરાહં વરદર્પિતમ્
બાલેન્દુલેખાદંષ્ટ્રાગ્રવિભાસિતજગત્ત્રય ॥
વિસ્મયોત્ફુલ્લનયન ભૂમિવીક્ષિતવિગ્રહ
બાલેન્દુતુલ્યદંષ્ટ્રાગ્ર લીલોદ્ધૃતવસુન્ધર ॥
એહિ મે ભગવન્દેવ વરાહામિતવિક્રમ
નિરસ્તાશેષદૈત્યેંદ્ર દીનભક્તજનોદ્ધર ॥
ધર્મમાવાહયિષ્યામિ સર્વભૂતસુખાવહમ્
દુર્વિજ્ઞેયં બહુદ્વારં ખલમૂર્તિદુરાસદમ્ ॥
એહિ ધર્મ મમાભ્યેહિ ભુવનત્રયપાલક
સમસ્તપાપશમન સર્વબાધાવિનાશન ॥
રુદ્રમાવાહયિષ્યામિ તેજોમૂર્તિં દુરાસદમ્
ઐશ્વર્યમતિગમ્ભીરં સર્વસંહારકારકમ્ ॥
એહિ મે ભગવન્ન્રુદ્ર જટામણ્ડલ દુર્દૃશ
નિર્દગ્ધાશેષભુવન તૃતીયેક્ષણતેજસા ॥
દેવમાવાહયિષ્યામિ બ્રાહ્મણં દીપ્તતેજસમ્
ચતુર્મુખં ચતુર્બાહું ગુણાધીનં ગુણોત્તરમ્ ॥
દેવદેવ ત્વમભ્યેહિ પિતામહ સુરેશ્વર
સમસ્તભુવનાધ્યક્ષ જગત્કારણકારણ ॥
ભૂમિમાવાહયિષ્યામિ ધારિણીં સર્વદેહિનામ્
સર્વભૂતપ્રતિષ્ઠાં ચ ક્ષિતિં ક્ષોણીં સરસ્વતીમ્ ॥
એહિ મે વરદે દેવિ વસુધે ભૂતભાવિનિ
સર્વાશ્રયે મહાભાગે દેવવદ્ભયહારિણિ
શઙ્ખમાવાહયિષ્યામિ નભોમૂર્તિમથાવ્યયમ્
શબ્દયોનિં નિરાલમ્બં સમસ્તભુવનાશ્રયમ્ ॥
એહ્યેહિ શઙ્ખપ્રવર પાઞ્ચજન્ય મહાસ્વન
શબ્દમાત્રહતાશેષમહાદાનવમણ્ડલ ॥
પદ્મમાવાહયિષ્યામિ સમસ્તભુવનાશ્રયમ્
અપાં મૂર્તિમયં સૌમ્યં પુણ્ડરીકમિતિ સ્મૃતમ્ ॥
એહિ પદ્મ મહાભાગ ભૂતભવ્યભવપ્રભો
લક્ષ્મીનિલય વિસ્તીર્ણ બ્રહ્મયોને જગન્મય ॥
ચક્રમાવાહયિષ્યામિ ક્ષરત્પર્યન્તમણ્ડલમ્
વજ્રનાભં વિશાલાક્ષં વાયુમૂર્જિતમવ્યયમ્ ॥
કાલચક્રં જગચ્ચક્રં ધર્મચક્રં સુદર્શનમ્
નિત્યં સતતગં દેવં તૃપ્તં દાનવશોણિતૈઃ ॥
એહિ ચક્રામિતશિત જગત્પાલનતત્પર
દેવેન્દ્રહૃદયત્રાસતમોનાશનતત્પર ॥
ગદામાવાહયિષ્યામિ તેજોમૂર્તિં દુરાસદામ્
ગાયત્રીં દેવજનનીં કાલરાત્રીં ભયઙ્કરીમ્ ॥
એહિ કૌમોદકિ ગદે સમસ્તાસુરનાશિનિ
યાસાં ત્વં ગહ્વરા પ્રોક્તા વૈષ્ણવી તુ સુદુર્ધરા ॥
અહમાવાહયિષ્યામિ સાવન્તં નામ લાઙ્ગલમ્
આગચ્છ લાઙ્ગલાસ્યેહ વ્યાહૃતિં ભુવનત્રયમ્ ॥
અહમાવાહયિષ્યામિ સૌધન્વં મુસલં પ્રભુમ્ ॥
આગચ્છ મુસલાદ્યેહ દેવારિગણસૂદન ॥
ચાપમાવાહયિષ્યામિ શાર્ઙ્ગં રિપુનિષૂદનમ્
આગચ્છ ચાપ વરદ દેવાસુરગણપ્રિય ॥
શરમાવાહયિષ્યામિ મોહનં રિપુમોહનમ્
એહિ વિદ્ધારિબલજ ગચ્છારિસ્ત્રિભુવનેશ્વર ॥
ચર્મ ચાવાહયિષ્યામિ ખ્યાતમાવરણેતિ યત્
।
ચર્માભ્યેહિ વિશાલ ત્વં સર્વસ્યાવરણં સ્મૃતમ્ ॥
ખડ્ગમાવાહયિષ્યામિ નન્દકં નામ નામતઃ
એહિ ખડ્ગ મમાશેષદૈત્યનાથકુલાન્તક ॥।
અહમાવાહયિષ્યામિ વનમાલાં સુખાવહામ્
વનમાલે ત્વમભ્યેહિ બુદ્ધાશેષજગત્ત્રયે ॥
મણિમાવાહયિષ્યામિ કૌસ્તુભં કેશવાઙ્ગગમ્
।
કૌસ્તુભ ત્વમિહાભ્યેહિ મરીચિવિકચોદ્ભવ ॥
દેવમાવાહયિષ્યામિ હરિં હયશિરોધરમ્
શશાઙ્કશતસઙ્કાશ વેદોદ્ધરણનિશ્ચિત ॥।
હયગ્રીવ ત્વમભ્યેહિ શઙ્ખચક્રગદાધર
વેદાહરણદુઃખાર્તસમાશ્વાસિતપદ્મજ ॥
અહમાવાહયિષ્યામિ ઋગ્વેદં પદભૂષિતમ્
।
ઋગ્વેદ ત્વમિહાભ્યેહિ બ્રહ્મમૂર્તે વરપ્રદ ॥
અહમાવાહયિષ્યામિ યજુર્વેદમતિપ્રિયમ્
યજુર્વેદ ત્વમભ્યેહિ દેવેશગણનાયક ॥। ।
અહમાવાહયિષ્યામિ દેવમાથર્વણં શુભમ્
આગચ્છાથર્વવેદેહ સર્વકર્મફલપ્રદ ॥
દેવમાવાહયિષ્યામિ ભોગિભોગાસનસ્થિતમ્
ભોગિભોગાસનાસીન સમાગચ્છ જગદ્ગુરો ॥
દેવમાવાહયિષ્યામિ ભોગિભોગશયં પ્રભુમ્
લક્ષ્મીસહાયં વરદં લોકસાક્ષિણમવ્યયમ્ ॥
એહ્યેહિ પુણ્ડરીકાક્ષ ભોગિભોગાશયાચ્યુત
ત્રૈલોક્યનાથ ગોવિન્દ મધુકૈટભસૂદન ॥
દેવમાવાહયિષ્યામિ વિષ્ણુદેવં ત્રિવિક્રમમ્
॥
સમસ્તભુવનાતીત પાદાક્રાન્તજગત્ત્રય ॥
ત્રિવિક્રમ ત્વમભ્યેહિ દૈત્યદીનાક્ષિવીક્ષિત
વિકચોત્ફુલ્લનયન ત્રિદશૈઃ શતમીક્ષિત ॥
અહમાવાહયિષ્યામિ વિશ્વરૂપધરં વિભુમ્
શ્વસન્તમનિશં વક્ત્રૈર્ભૂતગ્રામમશેષતઃ ॥
સૃજંતિ ચ મહારાજ સર્વભૂતાન્યનેકશઃ
ધારયન્તં શરીરેણ સર્વં જગદિદં તથા ॥
વિશ્વરૂપ ત્વમભ્યેહિ સર્વાયુધવિભૂષિત
સર્વભૂતેન તાતેન નાનાવર્ણધરાપહ ॥
દેહસ્થાશેષભુવન જગત્કારણકારણ
દુર્નિરીક્ષ્યાતિગમ્ભીર માયાદર્શિતવિગ્રહ ॥
દેવમાવાહયિષ્યામિ મત્સ્યં સલિલગોચરમ્
મત્સ્યદેવ ત્વમભ્યેહિ લોકજીવધરાચ્યુત ॥
હંસમાવાહયિષ્યામિ દેવં જ્ઞાનપ્રદં વિભુમ્
હંસ શીઘ્રં ત્વમભ્યેહિ સર્વજ્ઞાનવિનાશન॥
કૂર્મમાવાહયિષ્યામિ ધૃતમન્દરપર્વતમ્
એહ્યેહિ ભગવન્કૂર્મ શ્યામોત્પત્તિકરાચ્યુત ॥
દેવમાવાહયિષ્યામિ સ્ત્રીરૂપં ધર્મમીશ્વરમ્
સ્ત્રીરૂપધારિન્નભ્યેહિ સુરસોમપ્રદાયક ॥
નરમાવાહયિષ્યામિ દેવં તપસિ નિષ્ઠિતમ્
નરાભ્યેહિ મહાભાગ ધર્મમૂર્તે જગત્પતે ॥
દેવમાવાહયિષ્યામિ તથા નારાયણં પ્રભુમ્ ॥ ૯૫ ।
નારાયણ સમભ્યેહિ સર્વપાપહરાવ્યય ॥
હરિમાવાહયિષ્યામિ દેવેશં કનકપ્રભમ્
હરે દેવ ત્વમભ્યેહિ પરદર્પવિનાશક ॥
કૃષ્ણમાવાહયિષ્યામિ સજલામ્બુદસન્નિભમ્
કૃષ્ણાભ્યેહિ મહાભાગ દેવદેવ જગત્પ્રિય ॥
દેવમાવાહયિષ્યામિ દત્તાત્રેયં તપોન્વિતમ્ ॥ ૯૮
દત્તાત્રેય ત્વમભ્યેહિ વેદોદ્ધરણતત્પર ॥
અહમાવાહયિષ્યામિ વાલ્મીકિં તપસાં નિધિમ્
વાલ્મીકે ત્વમિહાભ્યેહિ વેદોદ્ધરણતત્પર ॥
રામમાવાહયિષ્યામિ હતક્ષત્ત્રિયમણ્ડલમ્
ભાગર્વાભ્યેહિ મે નાથ જટામણ્ડલદુર્દૃશ ॥
આવાહનં કરિષ્યામિ પરશું દીપ્તતેજસમ્
આગચ્છ પરશો શીઘ્રં લક્ષીકૃતવસુન્ધર ॥
પૃથુમાવાહયિષ્યામિ ચક્રવર્તિનમૂર્જિતમ્
પૃથો શીઘ્રં ત્વમભ્યેહિ પૃથ્વીનાથ મહાબલ ॥
રામમાવાહયિષ્યામિ કૃતરાક્ષસનિગ્રહમ્
રામ શીઘ્રં ત્વમભ્યેહિ ધર્મસેતો દુરાસદ ॥
અહમાવાહયિષ્યામિ પ્રદ્યુમ્નં ભરતં વિભુમ્
ભરત ત્વમિહાભ્યેહિ કૃતગન્ધર્વનિગ્રહ ॥
અહમાવાહયિષ્યામિ લક્ષ્મણં રિપુનાશનમ્
લક્ષ્મણ ત્વમિહાભ્યેહિ મેઘનાદાસ્ત્રભાસ્કર ॥
અહમાવાહયિષ્યામિ શત્રુઘ્નં દીપ્તતેજસમ્
શત્રુઘ્ન શીઘ્રમભ્યેહિ લવણાસુરમર્દન ॥
વ્યાસમાવાહયિષ્યામિ વેદવ્યાસં જગદ્ગુરુમ્
વેદવ્યાસ ત્વમભ્યેહિ સર્વધર્મપ્રદર્શક ॥
અહમાવાહયિષ્યામિ ધર્મપુત્રં યુધિષ્ઠિરમ્
યુધિષ્ઠિર ત્વમભ્યેહિ સર્વધર્મભૃતાંવર ॥
અહમાવાહયિષ્યામિ ભીમં મારુતપુત્રકમ્
ભીમસેન ત્વમભ્યેહિ શત્રુનાશ તમોહર ॥
અહમાવાહયિષ્યામિ પાર્થં રિપુનિષૂદનમ્
અર્જુનાભ્યેહિ મે શીઘ્રં લઘ્વીકૃતવસુન્ધર ॥
અહમાવાહયિષ્યામિ નકુલં રૂપશોભિતમ્
નકુલ ત્વમિહાભ્યેહિ શઙ્ખચર્મ્મધરાચ્યુત ॥
અહમાવાહયિષ્યામિ સહદેવં રણપ્રિયમ્
સહદેવ ત્વમભ્યેહિ રૂપદ્રવિણસંયુત ॥
કૃષ્ણામાવાહયિષ્યામિ સ્વર્ગલક્ષ્મીં મનોહરામ્
યાજ્ઞસેનિ ત્વમભ્યેહિ લક્ષીકૃતવસુન્ધરે ॥
સીતામાવાહયિષ્યામિ રામપત્નીં યશસ્વિનીમ્
સીતે દેવિ ત્વમભ્યેહિ મહીતલસમુક્ષિતે ॥
અહમાવાહયિપ્યામિ દેવકીં કૃષ્ણમાતરમ્
દેવકિ ત્વં સમભ્યેહિ દેવમાતર્જગત્પ્રિયે ॥
અહમાવાહયિષ્યામિ યશોદાં જગતઃ પ્રિયામ્
યશોદે ત્વમિહાભ્યેહિ સંવર્ધિતજનાર્દને ॥
દેવીમાવાહયિષ્યામિ એકાનાશીતિ વિશ્રુતામ્
એકાનાશે ત્વમભ્યેહિ કૃષ્ણરક્ષાર્થમુદ્યતે ॥
દેવીમાવાહયિષ્યામિ રુક્મિણીં કૃષ્ણવલ્લભામ્
રુક્મિણિ ત્વમિહાભ્યેહિ જગતામેકસુન્દરિ ॥
દેવીમાવાહયિષ્યામિ સત્યભામાં મનોહરામ્
સત્યભામે ત્વમભ્યેહિ દેવિ કેશવવલ્લભે ॥
દેવીસ્ત્વાવાહયિષ્યામિ કૃષ્ણપત્નીરહં શુભાઃ
દેવ્યઃ સર્વાઃ સમાયાન્તુ ગાન્ધારીપ્રમુખાસ્ત્વિહ ॥
રામમાવાહયિષ્યામિ મદવિભ્રાન્તલોચનમ્
કુણ્ડલૈકધરં શાન્તં વનમાલાવિભૂષિતમ્ ॥
એહિ રામ મહાભાગ રેવતીદયિતાચ્યુત
હતપ્રલમ્બસીરાગ્રવ્યાકૃષ્ટયમુનોદક ॥
કૃષ્ણમાવાહયિષ્યામિ તોયપૂર્ણામ્બુદચ્છવિમ્
ચાણૂરબલદર્પઘ્નં કંસાસુરવિનાશનમ્ ॥
એહિ કૃષ્ણ મહાભાગ લક્ષીકૃતવસુન્ધર
નિરસ્તદાનવશ્રેષ્ઠ ધૃતગોવર્ધનાચલ ॥
અહમાવાહયિષ્યામિ પ્રદ્યુમ્નં મકરચ્છવિમ્
દેવારિશમ્બરપ્રાણતસ્કરં રતિવલ્લભમ્ ॥
પ્રદ્યુમ્ન ત્વમિહાભ્યેહિ પરસૈન્યવિનાશન
અહમાવાહયિષ્યામિ અનિરુદ્ધં જગદ્ગુરુમ્॥
બાણાસુરમહાસૈન્યસમુદ્ર વડવાનલ
અનિરુદ્ધ ત્વમભ્યેહિ મહાબલપરાક્રમ ॥
ખડ્ગપાણે મહાભાગ ઊષાહૃદયવર્દ્ધન
સામ્બમાવાહયિષ્યામિ ગદાપાણિં મહાબલમ્ ॥
એહિ સામ્બ મહાભાગ નાશિતાશેષદાનવ
અહમાવાહયિષ્યામિ યુયુધાનં બલોત્કટમ્ ॥
યુયુધાન ત્વમભ્યેહિ દીર્ઘબાહોઽરિમર્દન
અહમાવાહયિષ્યામિ સૌભદ્રમપરાજિતમ્ ॥
વસુભદ્રં ચ ધર્મજ્ઞં નીલામ્બરધરાવુભૌ
વાસુદેવપ્રતીહારૌ પ્રાપ્તહસ્તૌ સુલોચનૌ ॥
તપ્તજામ્બૂનદાકારૌ મહાબલપરાક્રમૌ
સુભદ્ર શીઘ્રમાગચ્છ પૂર્વદ્વારસ્ય વામતઃ ॥
ગણૈઃ સાનુચરૈઃ સાર્દ્ધં ભવ સન્નિહિતઃ સદા
અહમાવાહયિષ્યામિ તથાષાઢં બલાન્વિતમ્ ॥
યજ્ઞતાતં ચ ધર્મજ્ઞં પીતામ્બરધરાવુભૌ
નીલજીમૂતસઙ્કાશૌ તથા મુદ્ગરધારિણૌ ॥
સઙ્કર્ષણપ્રતીહારૌ ચારુરૂપૌ મનોહરૌ
આષાઢ ત્વમિહાગચ્છ દક્ષિણદ્વારવામતઃ ॥
ગણૈઃ સાનુચરૈઃ સાર્ધં ભવ સન્નિહિતઃ સદા
યજ્ઞતાત ત્વમભ્યેહિ દ્વારદક્ષિણતો ભવ ॥
ગણૈઃ સાનુચરૈઃ સાર્ધં ભવ સન્નિહિતઃ સદા
( જયમાવાહયિષ્યામિ દીપ્તતેજસમચ્યુતમ્ ॥
વિજયં ચ વિશાલં ચ પાટલામ્બરધારિણૌ
શશાંકાંશુપ્રતીકાશૌ તથોભૌ ખડ્ગધારિણૌ ॥)
પ્રદ્યુમ્નસ્ય પ્રતીહારૌ કામદેવૌ સુવર્ચસૌ
જય શીઘ્રં ત્વમભ્યેહિ પશ્ચિમદ્વારવામતઃ ॥
ગણૈઃ સાનુચરૈઃ સાર્ધં ભવ સંનિહિતઃ સદા
વિજય ત્વમિહાભ્યેહિ દ્વારદક્ષિણતો ભવ ॥
ગણૈઃ સાનુચરૈઃ સાર્ધં ભવ સન્નિહિતઃ સદા
અહમાવાહયિષ્યામિ તથા મોદં જગત્પ્રિયમ્ ॥
પ્રમોદં ચ મહાવીર્યં શ્વેતામ્બરધરાવુભૌ
સિન્દૂરારુણસઙ્કાશૌ શક્તિહસ્તૌ બલોત્કટૌ ॥
અનિરુદ્ધપ્રતીહારૌ મહાબલપરાક્રમૌ
આમોદ શીઘ્રમભ્યેહિ દ્વારદક્ષિણતો ભવ ॥
ગણૈઃ સાનુચરૈઃ સાર્ધં ભવ સન્નિહિતઃ સદા
સર્વાનાવાહયિષ્યામિ વાસુદેવગણાનહમ્ ॥
વાસુદેવસમાકારાન્વાસુદેવપરાક્રમાન્
પ્રદ્યુમ્નસ્ય સમાકારાન્પ્રદ્યુમ્નાભપરાક્રમાન્ ॥
પ્રદ્યુમ્નસ્ય ગણાઃ શીઘ્રમાયાંતુ ભુવનેશ્વરાઃ
સર્વકામપ્રદા વીરા સર્વેશાઃ સર્વશક્તયઃ ॥
સર્વાનાવાહયિષ્યામિ અનિરુદ્ધગણાનહમ્
અનિરુદ્ધસમાકારાનનિરુદ્ધપરાક્રમાન્ ॥
અનિરુદ્ધગણાઃ શીઘ્રમાયાન્તુ ભુવનેશ્વરાઃ
સર્વકામપ્રદા વીરા સર્વેશાઃ સર્વશક્તયઃ ॥
પ્રાદુર્ભાવગતસ્યેવ વિષ્ણોરમિતતેજસઃ
નોક્તમાવાહનં યત્ર વાસુદેવોક્તમઞ્જસા ॥
કાર્યમાવાહનં તત્ર સર્વગસ્ય મહાત્મનઃ ॥
અથ વા વિષ્ણુરૂપોક્તમેતત્સારં તવેરિતમ્
આવાહને યે કથિતાસ્તુ મન્ત્રા જ્ઞેયાસ્ત એવેહ વિબોધનેઽપિ ॥
આવાહને તત્ર વિબોધને તુ બુધૈઃ પ્રયોજ્યં યદુવંશનાથ
ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે શેષસર્વદેવાવાહનવર્ણનો નામ ષડુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ
3.107
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
પ્રોક્તો વિબોધને વીર મંત્રો હિ ન દિવૌકસામ્ ॥
વાસુદેવસ્ય વક્ષ્યામિ તવ રાજન્નિબોધનમ્
દેવં વિબોધયિષ્યામિ વાસુદેવમજં વિભુમ્ ॥
અનાદિમધ્યપર્યન્તં મહાબલપરાક્રમમ્
અનન્તં સર્વગં નાથં મહદ્ભ્યોપિ મહત્તરમ્ ॥
સૂક્ષ્માતિસૂક્ષ્મં દૂરસ્થં સન્નિકર્ષગતં તથા
નારાયણં મૃદુકરં દેવં શાર્ઙ્ગધનુર્ધરમ્ ॥
અતસીકુસુમશ્યામં પીતવાસસમચ્યુતમ્
વિબુદ્ધઃ પુણ્ડરીકાક્ષઃ શરણાગતવત્સલઃ ॥
સંસારસરસીમગ્નભગ્નનાગકૃતકૃપ
ચક્રપર્યન્તચ્છિન્નાગ્ર દુઃસ્વપ્નગ્રાહદુર્ધર ॥
સંસેવિતમહાયોગનિદ્રાસમ્મીલિતેક્ષણ
શેષાહિભોગપર્યન્તવિસ્તીર્ણશયનાચ્યુત ॥
તત્ફણાવલિરત્નાંશુવિતાનકકૃતોત્તર
લક્ષ્મીસંવાહ્યમાનાંઘ્રિકમલદ્વયરાજિત ॥
નિર્ણાશિતમહાદૈત્ય કૃતક્ષેમજગત્ત્રય
શીતાંશુરશ્મિજાલાભ દુગ્ધામ્ભોધિશયાચ્યુત ॥
ભક્તાનાં નરકશ્વભ્રનિપાતભયનાશન
તેષાં સ્વલોકગમનદત્તહસ્તાવલમ્બન ॥
સંસારસાગરોત્તારમહાપોત જનાર્દન
નામગ્રહણમાત્રેણ ઘનાવક્ષયકારક ॥
સ્વતિમાત્રકૃતાશેષ મનોરથમહાફલ
ત્રિવિક્રમક્રમાક્રાન્તબ્રહ્માણ્ડોત્તરમણ્ડપ ॥
બાલેન્દુકલ્પદંષ્ટ્રાગ્ર લીલોદ્ધૃતવસુન્ધર
એતે વિબોધયન્તિ ત્વાં દેવાઃ સેન્દ્રપુરોગમાઃ ॥
ઋષયશ્ચ મહાભાગાઃ ત્રૈલોક્યામલદર્શિનઃ
વિબોધયતિ દેવ ત્વાં બ્રહ્મા શુભચતુર્મુખઃ ॥
યજુર્વેદો ગદાભિસ્તુ ગીર્ભિદેવવરાચ્યુત
ત્યજ વિબુધગણારિસૂદનાદ્ય નિદ્રાં ભવ ભુવનપતેઘસંચયાપહો મે ॥
ત્વયિ ભવતિ હિ યસ્ય નાથ ભક્તિરુગ્રા ગતિરતિશયની તુ તસ્ય દૈવતેભ્યઃ
ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃ૦ ખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે વાસુદેવવિબોધનો નામ સપ્તોત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ
3.108
॥ વવ્ર ઉવાચ ॥ ॥
ભગવન્સર્વદેવાનાં મૂર્તયઃ પરિકીર્તિતાઃ ॥
પઞ્ચભૂતયુતા યસ્માત્તસ્માત્તેષાં ભૃગૂત્તમ
આવાહનવિધિઃપ્રોક્તો યત્તદ્યુક્તતમં મતમ્ ॥
આવાહિતાઃ સમાયાન્તિ યત્ર કામાવસાયિતામ્
આશ્રિત્ય મહિમાં પ્રાપ્તિં લઘિમાં ચ તથા સુરાઃ ॥
વિષ્ણુઃ સર્વગતો દેવો મહદ્ભ્યોપિ મહત્તરઃ
સૂક્ષ્મેભ્યશ્ચાતિસૂક્ષ્મશ્ચ સર્વવ્યાપી જગન્મયઃ ॥
નાસ્તિ કિઞ્ચિજ્જગત્યસ્મિન્યત્ર નાસ્તિ જનાર્દનઃ
સદસચ્ચ મહાભાગ તેન વ્યાપ્તં મહાત્મના ॥
આવાહનેન કિં કાર્યં તસ્ય સર્વગતસ્ય તુ
મહેંદ્રિય મહાભાગ સર્વત્ર પરિપચ્યતે ॥
એતન્મે સંશયં છિન્ધિ ત્વં હિ સર્વવિદુચ્યસે
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
સર્વદેવગણા યદ્વદ્વજ્ર પિણ્ડિતમૂર્તયઃ ॥
પ્રાદુર્ભાવગતોપ્યેવં દેવો મધુનિષૂદનઃ
પઞ્ચભૂતયુતા મૂર્તિઃ સર્વા ભવતિ મણ્ડિતા ॥
આદ્યન્તમધ્યસંયુક્તા સર્વસ્યૈવ યદૂત્તમ
પ્રાદુર્ભાવગતો વિષ્ણુર્યથા દેવગણાસ્તથા ॥
આહિતઃ સન્નિહિતો ભવતીતિ વિનિશ્ચયઃ
દેવસ્ય દ્વિવિધા મૂર્તિઃ પરા ચૈવ તથાપરા ॥
પરાયાઃ પૌરુષી મૂર્તિઃ પઞ્ચભૂતવિરાજિતા
તયા સમૂર્તિર્ભવતિ સર્વગઃ પરમેશ્વરઃ ॥
પુરુષેણ વિના લોકે ન કિઞ્ચિદિહ વિદ્યતે
અનાદિમધ્યનિધનસ્ત્વપ્રમેયતનુસ્તથા ॥
સર્વેન્દ્રિયમનાઃ શક્તિઃ સર્વતઃ સ તથા નૃપ
પ્રાદુર્ભાવગતસ્યાપિ તસ્ય યા સર્વશક્તિતા ॥
ઇચ્છતઃ સા વિનિર્દિષ્ટા ન ત્વેષાનિચ્છતો નૃપ
પુરુષત્વે હ્યનન્તસ્ય યા રાજન્સર્વશક્તિતા ॥
નિસર્ગસિદ્ધા સા જ્ઞેયા સદા સર્વત્ર યાદવ ॥
આવાહનમથાત્રાપિ ક્રિયતે યજ્જગત્પતેઃ ॥
નિત્યં સંનિહિતસ્યાપિ સર્વત્ર પરમેષ્ઠિનઃ
કેવલં કારણં તત્ર મનસસ્તુષ્ટિકારણમ્ ॥
આવાહિતો મયા દેવઃ સ્થાને સન્નિહિતોઽપિ ચ
આવાહનં સ્વતૃપ્ત્યર્થં પુરુષસ્ય યથા સ્થિતમ્ ॥
તથાપ્યર્ચા મહાભાગ સ્વતુષ્ટ્યર્થં પ્રયોજનમ્
નિત્યતૃપ્તસ્ય કિં તસ્ય કાર્યં ભવતિ ચાર્ચયા
કેવલં ભક્તિતુષ્ટ્યર્થં સ ભક્તેભ્યઃ પ્રતીચ્છતિ ॥
યોસાવર્ચયતે દેવો યત્ર દેવોર્ચ્યતે બુધૈઃ
અભ્યર્ચતે ચ યૈર્ભાવૈઃ સર્વે તદ્વિદ્ધિ તન્મયમ્ ॥
તસ્યાર્ચાકરણં વિદ્ધિ કર્તૃપ્રીતિપ્રયોજનમ્
જ્ઞેયં તથૈવ ચાત્માનં તસ્ય સર્વગતસ્ય તુ॥
અનાદિકારણં તેન નિત્યતૃપ્તેન યાદવ
અનુગ્રહાર્થં ભક્તાનાં ચાત્મનઃ સંપ્રવર્તિતમ્ ॥
અશરીરઃ શરીરસ્થો યથા ભવતિ ભૂપતે
ભક્તલક્ષણબોધાર્થં તથૈવાવાહ્યતે ત્વસૌ ॥
અનાકારં મહારાજ લક્ષ્યબન્ધસ્તુ દુષ્કરઃ
સાકારૈર્લક્ષબન્ધસ્તુ કર્તું વૈ શક્યતે સુખમ્॥
વિધિવચ્ચ તથાકારઃ પ્રાદુર્ભાવગતસ્ય હિ
મયોક્તો રાજશાર્દૂલ પુરસ્તાદેવ શાસ્ત્રતઃ ॥
ભાવો ભવતુ યો યસ્મિન્ભાવનાયાં ભવેન્નરઃ
તત્રૈવ ભાવનાનેન કાર્યા ચાર્ચા ચ યાદવ ॥
આદૌ કૃત્વા મહાભાગ સાકારે લક્ષબન્ધનમ્
તતઃ સમર્થો ભવતિ શૂન્યે ધ્યાને નરોત્તમ॥
એવમાવાહનં તસ્ય તથા પૂજા ચ યાદવ
પ્રબુદ્ધૈઃ ક્રિયતે યત્નાદાત્માનુગ્રહકારણમ્ ॥
નિત્યતૃપ્તો ન તૃપ્ત્યર્થમુપહારં પ્રયચ્છતિ
પ્રતીચ્છતિ મહારાજ ભક્તાનુગ્રહકારકઃ ॥
મોક્ષ પ્રાપ્તાવુભાવેતૌ ત્વયા જ્ઞેયૌ મહાભુજ
જ્ઞાનમાર્ગઃ ક્રિયામાર્ગઃ કૃતો યશ્ચ નિરાશિષઃ ॥
વજ્રબન્ધાય ભવતિ સકામેન ક્રિયા કૃતા॥
નિષ્કામેન કૃતા સૈવ મોક્ષાયૈવ વિધીયતે
આવાહિતાઃ સન્નિહિતાસ્તદેવ ભવત્યવશ્યં નૃપ મન્ત્રયુક્તાઃ॥
સ્વતુષ્ટયે દેવ વરસ્ય વિષ્ણોરાવાહન વજ્ર બુધૈઃ પ્રદિષ્ટમ્
ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે આવાહનપ્રયોજનવર્ણનો નામાષ્ટોત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ
3.109
વજ્ર ઉવાચ ॥
ભગવન્હોમવિધિમાચક્ષ્વ ।
તમુવાચ ભગવાન્માર્કણ્ડેયઃ ।
અધિવાસિતો ભગવાનગ્નિં પ્રજ્વાલ્ય પરિસમૂહ્યાજ્યેન વિલીનેનોત્સવેન રક્ષોઘ્નમંત્રાજ્યભાગાન્તરં પ્રાગુક્તં હુત્વા વક્ષ્યમાણૈર્નામભિઃ સ્વાહાન્તૈશ્ચતુર્થીપ્રયુક્તૈઃ યવતિલસિદ્ધાર્થાનેકૈકેન નામ્ના અષ્ટૌ વા અષ્ટાવિંશતિ અષ્ટોત્તરશતં વાજ્યાહુતીર્જુહુયાત્ ॥
ૐનમો ભગવતે વાસુદેવાય ॥
ૐનમો ભગવતે સંકર્ષણાય ॥
ૐનમો ભગવતે પ્રદ્યુમ્નાય ॥
ૐનમો ભગવતે અનિરુદ્ધાય ॥
ૐનમો ભગવતે પુરુષાય ॥
ૐનમો ભગવતે સત્યાય ॥
ૐનમો ભગવતે અચ્યુતાય ॥
ૐનમઃ શ્રિયૈ ॥
ૐનમઃ કાલરાત્ર્યૈ ॥
ૐનમઃ સૃષ્ટ્યૈ ॥
ૐનમો ગરુડાય ॥
ૐનમસ્તાલાય ॥
ૐનમો મકરાય ॥
ૐ નમો ઋષ્યાય ॥
ૐનમોઽનન્તાય ॥
ૐનમઃ કૌસ્તુભાય ॥
ૐનમો વનમાલાયૈ ॥
ૐનમઃ પૃથિવ્યૈ ॥
ૐનમઃ શઙ્ખાય ॥
ૐનમઃ પદ્માય ॥
ૐનમો ગદાયૈ ॥
ૐનમશ્ચક્રાય ॥
ૐનમો હલાય ॥
ૐનમો મુસલાય ॥
ૐનમશ્ચાપાય ॥
ૐનમશ્ચર્મણે ॥
ૐનમઃ ખડ્ગાય ॥
ૐનમો સુભદ્રાય ॥
ૐનમો વસુભદ્રાય ॥
ૐનમો આષાઢાય ॥
ૐનમો યજ્ઞતાતાય ॥
ૐનમો જયાય ॥
ૐનમો વિજયાય ॥
ૐનમો આમોદાય ॥
ૐનમઃ પ્રમોદાય ॥
તતો વ્યાહૃતિહોમઃ કાર્યઃ ।
તતો ગાયત્ર્યા હોમં કુર્યાત ।
તતસ્તદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદમિત્યનયા તતો વૈષ્ણવગાયત્ર્યા ॥
તતો યુઞ્જતે મન ઇતિ અનુવાકેન ॥
તતઃ પુરુષસૂક્તેન ॥
તતો રથો અક્ષેષ્વિતિ ઋક્ચતુષ્ટયેન ॥
તતશ્ચમકષટ્કેન ॥
તતસ્ત્વાજ્યેન ॥
સંવત્સરાદેવાદિહોમપૂર્વકેણ કર્મણોત્તરતંત્રં સમાપયેત્ ॥
વિષ્ણોઃ પ્રતિષ્ઠા કરણે હોમ એષ પ્રકીર્તિતઃ ॥
અન્યાસાં દેવતાનાં ચ તલ્લિઙ્ગૈર્જુહુયાદ્ધવિઃ ॥
ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે હોમવિધિ વર્ણનો નામ નવોત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ॥૧૦ ૯॥
3.110
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
અથ પ્રતિષ્ઠાદિદિવસે પ્રાપ્તે શઙ્ખપટહતૂર્યૈઃ શ્રીભગવન્તં વિબોધયેત્ ॥
વિબોધન મન્ત્રં પઠેત ॥
તતઃ કલ્પકોટિમૂર્તિધરોર્ધ્વબાહુઃ કલશધરસ્થપતિશ્ચાત્ર ભગવાન્ યશ્ચેહ ભગવાનિતિ મન્ત્રેણ દેવાગારં પ્રવિશેયુઃ॥
તતઃ પઞ્ચગવ્ય મિશ્રસર્વૌષધિઃ સર્વગન્ધાન્સર્વરત્નાનિ સુવર્ણં ચ પિણ્ડિકાશ્વભ્રે નિખનેત્ ॥
તત્ર ચ મન્ત્રા ભવંતિ॥
મહાભાગઃ
ભાસઃ ॥
ત્રિસુપર્ણઃ ॥
ભારુણ્ડમ્ ॥
મૃત્યુલાંગલમ્ ॥
સ્વસ્તિ ન ઇંદ્ર દ્વાદશાધ્યાત્મમ્ ॥
આત્મવ્યૂહં ચ તતઃ સાંવત્સરોદ્દિષ્ટે કાલે ભગવન્તં સુસમં સદૃષ્ટિપીઠિકાયામ્ ॥
ધ્રુવા દ્યૌરિતિ નિશ્ચલમનેનૈવ મન્ત્રેણ કુર્યાત્ ॥
નામ ચાસ્યોદીરયેત્॥
પ્રતિષ્ઠાસામ ચ પઠેત્ ।
સર્વશ્ચ જનો લાજાકુસુમોત્કરેણ જયશબ્દેન કોલાહલં કુર્યાત્ ॥
વાદિત્રાણિ વાદયેત્ ॥
ૐ નમો ભગવતે વાસુદેવાયેત્યુદીરયેત્ ॥
બ્રહ્મસૂક્તં ચ પઠેત્ ॥
અગ્નેરાયુરસીતિ જીવાદાનં કુર્યાત્ ॥
કલ્પકશ્ચ કલશપાણિઃ પઠેત્ ॥
ૐ પ્રતિષ્ઠિતોસિ ભગવન્સુપ્રતિષ્ઠા ભવત્વિયમ્ ॥
સાન્નિધ્યં પ્રતિપદ્યસ્વ યજમાનાભિવૃદ્ધયે ॥
શન્નોસ્તુ દ્વિપદે નિત્યં શન્નશ્ચાસ્તુ ચતુષ્પદે ॥
શન્નોસ્તુ સર્વલોકસ્ય શન્નો રાજ્ઞસ્તથૈવ ચ ॥
યજમાનઃ સભૃત્યો યો સપુત્રપશુબાન્ધવઃ ॥
રક્ષ્યો ભગવતા નિત્યં દેશશ્ચાયં નમોસ્તુ તે ॥
ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે ભગવદ્વિબોધનમન્ત્રવર્ણનો નામ દશોત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: viṣṇudharmottarapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0