વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.44

॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥ ॥
એવમુક્તસ્તદા સાલ્વો રાહુણા ભીમવિક્રમઃ ॥
જગાદ ભ્રાતરં વાક્યં સારભૂતમહેતુમત્

સાલ્વ ઉવાચ ॥
અસારે ગ્રહ સંસારે નિત્યે સતતયાયિનિ ॥
ભવક્ષયે મતિઃ કાર્યા રુજોપકરણેષુ વા ॥
જન્તવસ્ત્રિવિધા લોકે ત્રિધા યેષાં વિચેષ્ટિતમ્

તામસારાજસાશ્ચૈવ સાત્ત્વિકાશ્ચ ગ્રહેશ્વર ॥
ભવક્ષયે યે વિમુખા ભવોપકરણેષુ ચ

લોકદ્વિતયવિભ્રષ્ટાસ્તામસાસ્તે પ્રકીતિતાઃ ॥
ભવક્ષયમતિભ્રષ્ટા ભવોપકરણે સ્થિતાઃ

રાજસાસ્તે વિનિર્દિષ્ટા મધ્યસ્થાઃ સર્વજન્તુષુ ॥
ભવોપકરણે દૈત્ય મતિયેર્ષાં ન વિદ્યતે

ભવક્ષયે મતિર્યેષાં સાત્ત્વિકાસ્તે પ્રકીર્તિતાઃ ॥
તામસત્વાન્મયા દૈત્ય મતિઃ પૂર્વં ભવક્ષયે

ન કૃતા તેન તપ્યામિ રાજ્યતન્ત્રમનુષ્ઠિતમ્ ॥
મન્વન્તરેઽપિ સમ્પૂર્ણે મૃતિર્યેષાં ગ્રહોત્તમ

ઉદ્વિજન્ત્યેવ તે મૃત્યોર્મહન્મૃત્યુકૃતં ભયમ્ ॥
અવશ્યં દૈત્ય મર્ત્તવ્યં સર્વેણેહ શરીરિણા

સોઽહં મોક્ષપરિભ્રષ્ટઃ કામયે કેશવાદ્વધમ્ ॥
ઇષ્ટં યજ્ઞૈસ્તપસ્તપ્તં રિપૂણાં મૂર્ધનિ સ્થિતમ્

મર્ત્તવ્યે ચ ધ્રુવે ગમાન્મરણં કામયામ્યહમ્ ॥
સંપ્રાપ્ય કેશવાન્મૃત્યું ગતિં પ્રાપ્સ્યામ્યનુત્તમામ્

ભૂયો રાજ્યમવાપ્સ્યામિ નાકભ્રષ્ટો ગ્રહોત્તમ ॥
વિવાસ્ય વાસવં સ્વર્ગાત્પરિભૂય પુનઃપુનઃ

કથં સન્ધિં કરિષ્યામિ તેનાઽહં જીવિતપ્રિયઃ ॥
પ્રણામં દેવ રાજસ્ય કેશવાન્મરણં વરમ્ ।

સમીક્ષ્ય સાધુ પશ્યામિ કેશવાન્મરણં રણે ॥
શક્રેણ કૃતસન્ધાનં પાતાલનિલયં તથા

ત્યક્ષન્તિ માં દૈત્યગણા વૃદ્ધં પતિમિવાઽઙ્ગનાઃ ॥
દિવિ ભૂમૌ તથા સ્વર્ગે પાતાલે ગગને જલે

દેહિનાં મૃત્યુરભ્યેતિ તસ્ય નાઽસ્તિ પલાયનમ્ ॥
સર્વે ક્ષયાન્તા નિચયાઃ પતનાન્તાઃ સમુચ્છ્રયાઃ

સંયોગા વિપ્રયોગાન્તા મરણાન્તં હિ જીવિતમ્ ॥
અવશ્યભાવિન્યર્થેઽસ્મિન્સર્વેષાં ગ્રહ સર્વદા

પુણ્યભાજો હિ મરણં સંગ્રામે યદિ જાયતે ॥
સોઽહં ક્ષત્રિયધર્મેણ સંપૂજ્ય સમરે હરિમ્

તસ્માન્મૃત્યુમનુપ્રાપ્ય ગતિં પ્રાપ્સ્યામિ શોભનામ્॥
નૈવેદ્યૈઃ પુપ્પધૂપાદ્યૈર્ન તથા પૂજિતો હરિઃ

તોષમાયાતિ દૈત્યેન્દ્ર સ ધર્મેણ યથા નૃણામ્ ॥
ભ્રાત્રા જ્યેષ્ઠેન યદ્વાચ્યં સુહૃદા હિતમિચ્છતા

તદુક્તોઽસ્મિ ત્વયા નાથ દેવાત્તન્મે ન રોચતે ॥
સ ત્વં ગચ્છ મહાભાગ દિવિદ્રષ્ટાસિ માં પુનઃ

દેહાન્તરમનુપ્રાપ્તં ગ્રહ દિવ્યેન ચક્ષુષા ॥
॥માર્કણ્ડેય ઉવાચ॥
ઇત્યેવ સાલ્વસ્ય નિશમ્ય વાક્યં કાલાનુરૂપં ચ તથા વિદિત્વા॥
ન કિઞ્ચિદુક્ત્વૈવ જગામ રાહુર્દિવં મહાત્મા જગતાં પ્રધાનઃ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે સાલ્વવાક્યં નામ ચતુશ્ચત્વારિંશત્તમોઽધ્યાયઃ