વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.31

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
દ્વિજરૂપમથાસ્થાય દેવદેવોઽપિ ભાસ્કરઃ ॥
માહિષ્મતીં યયૌ શીઘ્રં નગરીં રત્નમાલિનીમ્॥।
સ તત્ર દદૃક્ષે વીરં કાર્તવીર્યાર્જુનં નૃપમ્ ॥
યજમાનં સુદોર્દણ્ડં કલ્પવૃક્ષમિવાપરમ્

પૂજિતઃ કૃતવીર્યેણ બ્રાહ્મણો નૃપમબ્રવીત્

બ્રાહ્મણ ઉવાચ ॥
મહાશનં માં જાનીહિ બ્રાહ્મણં ક્ષુધયાર્દિતમ્ ॥
પ્રયચ્છ તસ્ય મે તૃપ્તિં ત્વમેકો હૈહયોત્તમ

અર્જુન ઉવાચ ॥
કેનાઽન્નેન ભવત્તૃપ્તિઃ કિમન્નં વિદધામિ ત ॥
તન્મમાઽઽચક્ષ્વ ભગવન્ સુચ્છંદેનૈવ મા ચિરમ્

બ્રાહ્મણ ઉવાચ ॥
આદિત્યં માં વિજાનીહિ સ્થાવરાન્ભોક્તુમુદ્યતમ્ ॥
પ્રયચ્છ તાનિ સર્વાણિ મમ પાર્થિવપુંગવ

અર્જુન ઉવાચ ॥
સ્થાવરં ભૂગતં દાતું શક્તિર્નાઽસ્તિ મમાઽનઘ ॥
કથં હિ સ્થાવરા દગ્ધું શક્યા માનુષ્યતેજસા

આદિત્ય ઉવાચ ॥
રથસ્થઃ પાર્થિવશ્રેષ્ઠ શરાન્મુંચ યદૃચ્છયા ॥
તેષ્વહં પ્રજ્વલન્રાજન્ભક્ષયિષ્યામિ પાદપાન્

તાવદેવ ત્વયા કાર્યં નૃપતે શરમોક્ષણમ્ ॥
યાવન્ન પ્રજ્વલિષ્યામિ મુક્તેષ્વપિ શરેષ્વહમ્

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
એવમુક્ત્વા ગતે સૂર્યે કલ્પયિત્વા રથોત્તમમ્ ॥
ચિક્ષેપ સ શરાન્રાજા યત્ર તત્ર દ્રુમોત્કરમ્ ॥1.31.૧ ૦॥
તે ક્ષિપ્તા હૈહયેશેન શાતકૌંભોજ્જ્વલાઃ શરાઃ ॥
જજ્વલન્નૃપશાર્દૂલ જ્વલયંતો વને દ્રુમાન્ ॥૧ ૧॥
દુંદુભિસ્વનનિર્ઘોષો વિસ્ફુલિંગગણાકુલઃ ॥
આલોલાર્ચિર્મહાવેગઃ સર્વસત્ત્વભયંકરઃ

નિર્દહન્વૃક્ષપુંજાનિ તપ્તકાંચનસુપ્રભઃ ॥
જ્વાલામાલી તદા ભાતિ સર્વતઃ પાવકઃ ક્ષિતૌ

વનેષુ દહ્યમાનેષુ તાપતૃષ્ણાર્દિતા મૃગાઃ ॥
જલાશયેષુ ચિત્રેષુ ગતચ્છાયાગ્નિકેષુ ચ

દદાહાગ્નિસ્તદા વૃક્ષાન્યાવદિચ્છા જગત્પતેઃ ॥
બભૂવાઽથ પ્રશાંતાર્ચિઃ કૃત્વા લઘ્વીં વસુંધરામ્

ન જજ્વાલ તથા વહ્નિઃ કાર્તવીર્યશરેષ્વપિ ॥
કૃતકાર્યં તદા ગત્વા કાર્તવીર્યો દિવાકરમ્

વિનિવૃત્ય રથં પશ્ચાદ્યાવન્માહિષ્મતીં પુરીમ્ ॥
સ ગચ્છન્નેવ દદૃશે વસિષ્ઠં સર્વતેજસમ્

તેન શપ્તો વને દગ્ધે સ્વકીયે નૃપપુઙ્ગવઃ ॥
યસ્માત્ત્વયા વનં દગ્ધં મમ પાર્થિવશાસન!

તસ્માચેચ્છિદ્યતે બાહૂન્ બ્રાહ્મણઃ શંસિતવ્રતઃ ॥
તેન શાપેન વિપ્રસ્ય રામઃ ક્ષત્રિયનન્દનઃ

તસ્ય બાહુવનં સર્વં ચિચ્છેદ ભૃગુનન્દનઃ

વજ્ર ઉવાચ ॥
રામસ્તુ કસ્મિન્સ બભૂવ વંશે કથઞ્ચ રાજ્ઞસ્તુ મહાબલસ્ય ॥
ચિચ્છેદ દોર્દણ્ડવનં નૃવીરઃ સર્વં મમાઽઽચક્ષ્વ ભૃગુપ્રધાન

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે વનદાહો નામૈકત્રિંશત્તમોઽધ્યાયઃ