વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.17

॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ધુંધુમારાદ્દૃઢાશ્વસ્તુ હર્યશ્વસ્તસ્ય ચાત્મજઃ ॥
નિકુંભસ્તસ્ય તનયઃ સુહિતશ્ચ તદાત્મજઃ॥॥॥
ભૃશાશ્વસ્તનયસ્તસ્ય માન્ધાતા તસ્ય ચાત્મજઃ॥
દૈવેન વિધિના રાજા જાતસ્તસ્યૈવ ચોદરાત્

પુરુકુત્સઃ સુતસ્તસ્ય ત્રસદ્દસ્યુસ્તદાત્મજઃ ॥
શમ્ભુસ્તસ્યાત્મજઃ શ્રીમાનનરણ્યેતિ વિશ્રુતઃ

રાવણેન હતો યોઽસૌ ત્રિલોકવિજયી પુરા ॥
દૃશદશ્વઃ સુતસ્તસ્ય તસ્માદ્વસુમના નૃપઃ

તસ્ય પુત્રસ્ત્રિધન્વાખ્યઃ તસ્માત્ત્ર્ય્યારણિઃ સ્મૃતઃ ॥
તસ્ય સત્યવ્રતઃ પુત્રઃ ત્રિશઙ્કું યં પ્રચક્ષતે

હરિશ્ચન્દ્રઃ સુતસ્તસ્ય રોહિતાશ્વસ્તદાત્મજઃ ॥
હરિતસ્તત્સુતો રાજા ચઞ્ચુર્હારિત ઉચ્યતે

વિજયસ્તસ્ય તનયશ્ચાલર્કસ્તસ્ય ચાત્મજઃ ॥
અલર્કસ્ય વૃકઃ પુત્રસ્તસ્માદ્બાહુસ્તુ જજ્ઞિવાન્

પાનસ્ત્રીમૃગયાક્ષેષુ સ બહુવ્યસનાન્વિતઃ ॥
વ્યસને તસ્ય સક્તસ્ય નરેન્દ્રસ્યારિભિસ્તદા

હૈહયૈસ્તાલજઙ્ઘૈશ્ચ સર્વમ્લેચ્છગણાવૃતૈઃ ॥
છલેનાપહૃતં રાજ્યં હૃતરાજ્યો વનં ગતઃ

પદ્ભ્યામનુયયૌ તસ્ય વનં ભાર્યા ગુણાન્વિતા ॥
ગુર્વિણી પ્રાગ્દદૌ યસ્યાઃ સપત્ની તુ ગરં કિલ ॥1.17.૧ ૦॥
તતસ્સા સગરં પુત્રં સુષાવ વનગા શુભા ॥
જાતપુત્રો નરપતિઃ સંયુક્તઃ કાલકર્મણા

અન્વારુરોહ તં રાજ્ઞી યાદવી ધર્મવત્સલા॥
સંસ્કૃતઃ સર્વસંસ્કારૈઃ સગરશ્ચ્યવનેન ચ

શાસ્ત્રગ્રામે ધનુર્વેદે નીતઃ પારં તથા પરમ્॥
સ યૌવનમનુપ્રાપ્ય એક એવ નરાધિપઃ

પદાતિર્બદ્ધનિસ્ત્રિંશશ્ચ્યવનસ્ય પ્રસાદતઃ ॥
હૈહયાંસ્તાલજઙ્ઘાંશ્ચ નિજઘાન પરન્તપઃ

તતસ્ત્વયોધ્યાં સંપ્રાપ્ય લેભે રાજ્યમકંટકમ્॥
સગરો રાજ્યમાસાદ્ય બલેન ચતુરઙ્ગિણા

વિજિત્ય સકલાન્મ્લેચ્છાન્વશં ચક્રે ચ પાર્થિવાન્ ॥
વિજિત્ય પૃથિવીં કૃત્સ્નાં પ્રાપ્ય રાજ્યમકણ્ટકમ્

ચ્યવનં પૂજયામાસ સત્કારેણ પુનઃપુનઃ ॥
ચ્યવનેનાભ્યનુજ્ઞાતઃ સ ચક્રે દારસંગ્રહમ્

આસીદ્ભાર્યાદ્વયં તસ્ય સગરસ્ય મહાત્મનઃ ॥
સ તાભ્યાં સહિતો રાજા પુત્રાર્થં તપ્તવાંસ્તપઃ

તપસોન્તે હરઃ પ્રાહ રાજાનં તપસા કૃશમ્ ॥
એકં વંશકરં પુત્રમેકા તે જનયિષ્યતિ

ષષ્ટિઃ પુત્રસહસ્રાણિ દ્વિતીયા જનયિષ્યતિ ॥
એવં લબ્ધવરો રાજા સભાર્યઃ સ્વપુરં ગતઃ

પુત્રં પુત્રાંશ્ચ ધર્માપ્મા જનયામાસ વીર્યવાન્ ॥
કર્મણા ચૈવ નામ્ના ચ રાજપુત્રોઽસમઞ્જસઃ

પિત્રા વિવાસિતો રાજ્યાત્પૌરાણામહિતે રતઃ॥
તસ્ય પુત્રોંશુમાન્નામ સર્વૈઃ સમુદિતો ગુણૈઃ ॥
તોષયામાસ પિતરં પિતુઃ પૃથ્વીપતિં ચ સઃ

પૌત્રેણ તેનાનઘઃ સેવ્યમાનઃ પુત્રૈર્મહાવીર્યપરાક્રમૈશ્ચ ॥
સ રઞ્જયન્રાજવરો જિતારિઃ શશાસ પૃથ્વીં સકલાં મહાત્મા

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે સગરોપાખ્યાનં નામ સપ્તદશોઽધ્યાયઃ