વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.157

॥ વજ્ર ઉવાચ ॥
દ્વાદશીષુ કથં વિષ્ણુઃ સોપવાસેન પૂજિતઃ ॥
રાજ્યપ્રદઃ સ્યાદ્ધર્મજ્ઞ તન્મે ત્વં બ્રૂહિ તત્ત્વતઃ

પશ્ય રાજ્યસ્ય માહાત્મ્યં યત્ર ધર્મસખાવુભૌ ॥
શૃણુ તસ્ય ચ ધર્મસ્ય ફલભાગ્ધાર્મિકો નૃપઃ

બ્રહ્મચારી ગૃહસ્થશ્ચ વાનપ્રસ્થોઽથ ભિક્ષુકઃ ॥
રાજ્ઞા સંરક્ષિતાઃ સર્વે શક્યા ધર્મં નિષેવિતુમ્

માનુષેણ શરીરેણ રાજા દેવવપુર્ધરઃ ॥
ક્ષત્ત્રિયોઽપિ સદા પૂજ્યો બ્રાહ્મણાનાં મહાત્મનામ્

વિના રાજ્યં હિ યા લક્ષ્મીઃ પરતન્ત્રા હિ સા મતા ॥
તસ્માદ્રાજ્યં પ્રશંસન્તિ તત્રાજ્ઞા ન વિહન્યતે

તુલ્યધાતુશરીરાણાં તુલ્યાવયવજીવિનામ્ ॥
નરેન્દ્રાણાં નરૈર્બ્રહ્મન્દેવવદ્ભુવિ મન્યતે

રાજ્યદાં દ્વાદશીં તસ્માદ્વક્તુમર્હતિ મે ભવાન્ ॥
યામુપોષ્ય મહદ્રાજ્યં પ્રાપ્નુયાત્સ તુ વૈ દ્વિજઃ

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
શૃણુષ્વાવહિતો રાજન્રાજ્યદાં દ્વાદશીં શુભામ્ ॥
યામુપોષ્ય નરો લોકે રાજ્યમાપ્નોત્યકણ્ટકમ્

માર્ગશીર્ષસ્ય માસસ્ય શુક્લપક્ષે નરાધિપ ॥
દશમ્યાં પ્રયતઃ કૃત્વા સ્નાનમભ્યઙ્ગપૂર્વકમ્

ઉપવાસસ્ય સંકલ્પં શ્વોભૂતસ્ય તુ કારયેત્ ॥
દેવાગારે કુશાસ્તીર્ણામેકવસ્ત્રોત્તરચ્છદામ્ ॥1.157.૧ ૦॥
અધ્યાસીત મહીં તત્ર તાં રાત્રિં પ્રયતો નયેત્ ॥
દ્વિતીયેઽહ્નિ તતઃ કુર્યાદ્બહિઃ સ્નાનમતન્દ્રિતઃ

પૂજનં દેવદેવસ્ય સર્વં શુક્લેન કારયેત્ ॥
કર્પૂરં ચન્દનં દેયં મલ્લિકા શ્વેતયૂથિકા

જાત્યા ચ શુક્લા રાજેન્દ્ર ધૂપે કર્પૂરમેવ ચ ॥
ઘૃતેન દીપા દાતવ્યા શુક્લવર્તિસમન્વિતા ।

ઘૃતૌદનં દધિ ક્ષીરં પરમાન્નં તથૈવ ચ ॥
ઇક્ષુમિક્ષુવિકારાંશ્ચ દેવદેવે નિવેદયેત્

કાલોદ્ભવં મૂલફલં વર્ણં તત્ર ન ચિન્તયેત ॥
યથાલાભેન તદ્દેયં શુક્લં ચેત્સ્યાદ્વિશેષતઃ

હવનં ચ તતઃ કાર્યં પરમાન્નેન પાર્થિવ ॥
તદ્વિષ્ણોઃ પરં ઇત્યેવં હોમમન્ત્રો વિધીયતે

દ્વાદશાક્ષરકં મન્ત્રં સ્ત્રીશૂદ્રસ્ય વિધીયતે ॥
તતોઽગ્નિહવનં કૃત્વા શક્ત્યા સમ્પૂજ્ય ચ દ્વિજાન્

સિતરંગેન કર્તવ્યા ભૂમિશોભા સુરાલયે ॥
રાત્રૌ જાગરણં કાર્યં ગીત નૃત્યં ચ પાર્થિવ

કર્મણા ચૈવ દેવસ્ય કર્તવ્યં શ્રવણં તથા ॥
દ્વાદશ્યાં વિધિનાઽનેન ભૂયઃ પૂજ્યો જનાર્દનઃ ॥।

રાજલિઙ્ગં પ્રદાતવ્યમેકં વિપ્રાય દક્ષિણા ॥
તતસ્તુ પશ્ચાદ્ભોક્તવ્યં હવિષ્યં પાર્થિવોત્તમ

એકાદશી યથા મધ્યે સ્નાનયોરન્તરે નૃપ ॥
કષ્ટં મૌનં તુ કર્તવ્યં જપ્યં કાર્યં તુ માનસમ્

દ્વાદશીષ્વેવ શુક્લાસુ સર્વાસ્વેવાવિશેષતઃ ॥
વિધિસ્તવાયં નિર્દિષ્ટઃ કૃષ્ણાસ્વેવ ચ કારયેત્

વિશેષં તે પ્રવક્ષ્યામિ તન્મે નિગદતઃ શૃણુ ॥
રક્તવર્ણેન કર્તવ્યા દેવપૂજા યથાવિધિ

રક્તં ચ દેયં નૈવેદ્યં પુષ્પગન્ધાનુલેપનમ્ ॥
તિલતૈલેન દીપાશ્ચ મહારઞ્જનરઞ્જિતાઃ

દીપેષુ વર્તયો દેયા હોમઃ કાર્યસ્તથા તિલૈઃ ॥
ભૂમિશોભા ચ કર્તવ્યા રક્તૈર્ભૂપાલવર્ણકૈઃ

અનેન વિધિના કૃત્વા રાજન્સંવત્સરં તતઃ ॥
કાર્તિક્યાં સમતીતાયાં કૃષ્ણા યા દ્વાદશી ભવેત્

વ્રતાવસાને તસ્યાં તુ મહાવર્તિં તુ દાપયેત્ ॥
વાસસા ચ સમગ્રેણ તુલયા ચ ઘૃતસ્ય વૈ

બ્રાહ્મણાય પ્રદાતવ્યા ધેનુઃ કાંસ્યોપદોહના ॥
હેમશૃઙ્ગ્રી રૌપ્યખુરા મુક્તાલાંગૂલભૂષિતા

વસ્ત્રોત્તરીયા દાતવ્યા શક્ત્યા દ્રવિણસંયુતા ॥
સંવત્સરેણ રાજા સ્યાન્નરઃ પર્વતગહ્વરે

ત્રિભિઃ સંવત્સરૈઃ પૂર્ણૈર્જાયતે સફલં તતઃ ॥
તથા દ્વાદશભિઃ પૂર્ણે રાજા ભવતિ પાર્થિવઃ

રાજ્યપ્રદા તેઽભિહિતા મયૈષા સુદ્વાદશી પાપહરા વરિષ્ઠા ॥
ઉપોષ્ય યાં ભૂમિતલે નરેન્દ્રો ભવત્યજેયશ્ચ રણેઽરિસંઘૈઃ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે રાજ્યપ્રદદ્વાદશીવિધિર્નામ સપ્તપઞ્ચાશદધિકશતતમોઽધ્યાયઃ