વીણાશિખતન્ત્ર · શ્લોક 41-60

તતસ્ તત્ત્વત્રયં ન્યસ્ય વહ્નેર્ એવ યથાક્રમમ્
નિરુદ્ધમાયાતસ્માત્તમ્ અઙ્કુશેન નિરોધયેત્ ॥

માયયાચ્છાદયેત્ પશ્ચાદ્ અસ્ત્રેણૈવ પ્રબોધયેત્
હોમદ્રવ્યસ્ય સર્વસ્ય કુર્યાત્ તેનૈવ શોધનમ્ ॥

તતશ્ ચ સર્પિષો હોમં વિધિવત્ કારયેદ્ બુધઃ
સ્વબીજૈર્ એવ તદ્ ધુત્વા દીક્ષાં શિષ્યસ્ય કારયેત્ ॥

સંયોજ્ય વિધિવદ્ બીજૈર્ મહાભૂતેષુ પઞ્ચસુ
સકલે તત્ત્વં સંયોજ્ય પરિષ્ઠાપ્ય પરે ઽધ્વનિ ॥

નિયોક્તવ્યં તતસ્ તત્ર યત્રાસવાંસ્વરપરમ્?
એષા દીક્ષા ય થાન્યાયં ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદા ॥

તૈર્ એવ પઞ્ચભિસ્ તત્ત્વં સકલે સકલાત્મિકા
નિષ્કલે નિષ્કલા પ્રોક્તા સાધિકારાધ્વનઃ પુરા ॥

દીક્ષયિત્વા તતઃ શિષ્યાન્ સાધિકારપરે સ્થિતાન્
અભિષિચ્ય સ્વબીજૈસ્ તુ બીજાન્ તેભ્યઃ પ્રદાપયેત્ ॥

નિવેદ્ય સમયાન્ તસ્ય હૃન્મુદ્રાઙ્ગુલિદર્શનાત્
અનુજ્ઞાં સાધકેન્દ્રસ્ય તસ્ય દદ્યાન્ મહાત્મના ॥

તતઃ સ્વવિદ્યાનૈવેદ્યં ભક્ષયેત્ સાધકોત્તમઃ
દેવ્યઃ પ્રીતા ભવન્ત્ય્ એવ અવશિષ્ટં જલે ક્ષિપેત્ ॥

આચાર્યં પૂજયેદ્ ભક્ત્યા સર્વસ્વેનાપરે વિધા?
પ્રણામૈઃ શક્તિદાનૈશ્ ચ યેન વા તુષ્યતે ગુરુઃ ॥

સ્રગ્વી સિતોષ્ણીષી ચૈવ સર્વાલંકારભૂષિતઃ
ઉચ્ચાસનસ્થઃ પ્રાગ્વક્ત્રઃ કલ્પયેત્ કોષમણ્ડલે ॥

ગોશકૃદ્ભસ્મલિપ્તસ્ તુ શુચૌ જનવિવર્જિતે
સુસમે ભૂમિદેશે તુ પ્રસ્તારં પ્રસ્તરેચ્ છુચિઃ ॥

ચતુરસ્રમ્ અતઃ કૃત્વા પ્રસ્તારરેખમ્ ઉજ્જ્વલમ્
કુર્યાદ્ એકોનપઞ્ચાશત્ કોષ્ઠકાન્ તુ સમાન્ શુભાન્ ॥

શતાર્ધાર્ધાસનાસીનં પઞ્ચવર્ગાન્તબિન્દુકમ્
શિખાસમ્ભિન્નમૂર્ધાન્તં કષાખ્યં મધ્યકોષ્ઠકે ॥

વિદિગ્દિક્ષંસ્થકોષ્ઠેષુ તત્પાર્શ્વે બહિર્ અષ્ટસુ
યશવર્ગાન્ ન્યસેદ્ દેવિ ઐશાન્યાદિષુ તત્ક્રમાત્ ॥

આગ્નેયાદિષુ કોષ્ઠેષુ નપુંસકચતુષ્ટયમ્
ઐશાન્યાદિક્રમાદ્ દેવિ બીજદ્વાદશકં ન્યસેત્ ॥

તૃતીયપટ્ક્તિકોષ્ઠેષુ ચતુર્થે પઞ્ચવિંશકમ્
ઐશાન્યાદિષુ કોષ્ઠેષુ બીજાનિ ક્રમશો ન્યસેત્ ॥

પ્રસ્તારમ્ એવં પ્રસ્તાર્ય સ્વરવર્ણં ચ શોભને
બીજષોડશકં ચૈવ પ્રોદ્ધરેત્ તુ યથાક્રમમ્ ॥

કાદિપટ્ક્તિં પુરાકૃત્ય ક્રમાદ્ વ્યસ્તસમસ્તકમ્
કોષ્ઠૈકાદશબીજેન સંયુક્તં પઞ્ચવિંશકમ્ ॥

આત્મતત્ત્વમ્ ઇતિ ખ્યાતં વિદ્યાખ્યં ચતુસ્ત્રિંશકમ્
શિવતત્ત્વં તુ દેવેશિ ત્રિંશકોષ્ઠેષુ સંયુતમ્ ॥