વાયુપુરાણમ્ · શ્લોક 37-2

॥સૂત ઉવાચ॥
શીતાન્તસ્યાચલેન્દ્રસ્ય કુમુઞ્જસ્યાન્તરેણ તુ।
દ્રોણ્યો વિહઙ્ગસઙ્ઘુષ્ટા નાનાસત્ત્વનિષેવિતાઃ

ત્રિયોજનશતાયામા વિસ્તીર્ણાઃ શતયોજનાઃ।
સુરસામલપાનીયરમ્યં તત્ર સરોવરમ્

દ્રોણ્યાયામપ્રમાણૈસ્તુ પુણ્ડરીકૈઃ સુગન્ધિભિઃ।
સહસ્રશતપત્રૈર્હિ મહાપદ્મૈરલંકૃતમ્

મહોરગૈરધ્યુષિતં મહાભોગૈર્દુરાસદૈઃ।
દેવદાનવગન્ધર્વૈરુપસ્પૃષ્ટં જલં શુભમ્

પુણ્યં તચ્છ્રીસરો નામ પ્રકાશં દિવિ ચેહ ચ।
પ્રસન્નજલસમ્પૂર્ણં શરણ્યં સર્વદેહિનામ્

તત્ર ત્વેકં મહાપદ્મં મધ્યે પદ્મવનસ્ય હ।
કોટિપત્રપ્રચારં તત્તરુણાદિત્યવર્ચસમ્

નિત્યં વ્યાકોશમજરં ચાઞ્ચલ્યાચ્ચાતિમણ્ડલમ્।
ચારુકેશરજાલાઢ્યં મત્તષટ્‌પદનાદિતમ્

તસ્મિન્ પદ્મે ભગવતી સાક્ષાચ્છ્રીર્નિત્યમેવ હિ।
લક્ષ્મ્યાઃ પદ્મં તદાવાસં મૂર્ત્તિમત્યા ન સંશયઃ ॥ ૩૭..૮ ॥
સરસસ્તસ્ય પૂર્વસ્મિન્ તીરે સિદ્ધનિષેવિત।
સદા પુષ્પફલં રમ્યં તત્ર બિલ્વવનં મહત્

શતયોજનવિસ્તીર્ણં ત્રિયોજનશતાય તમ્।
અર્ધક્રોશોચ્ચશિખરૈર્મહાવૃક્ષૈઃ સહસ્રશઃ

શાખાસહસ્રકલિતૈર્મહાસ્કન્ધૈઃ સમાકુલમ્।
ફલૈઃ સુવર્ણસઙ્કાશૈર્હરિતૈઃ પાણ્ડરૈસ્તથા

અમૃતસ્વાદુસદૃશૈર્ભેરીમાત્રૈઃ સુગન્ધિભિઃ।
શીર્યમાણૈઃ પતદ્ભિશ્ચ કીર્ણા ભૂમિર્નિરન્તરા

નામ્ના તચ્છ્રીવનં નામ સર્વલોકેષુ વિશ્રુતમ્।
ગન્ધર્વૈઃ કિન્નરૈર્યક્ષૈર્મહાનાગૈશ્ચ સેવિતમ્

સિદ્ધૈશ્ચૈવ સમાકીર્ણં નિત્યં બિલ્વફલાશિભિઃ।
વિવિધૈર્ભૂતસઙ્ઘૈશ્ચ નિત્યમેવ નિષેવિતમ્

તસ્મિન્ વને ભગવતી સાક્ષાચ્છ્રીર્નિત્યમેવ હિ।
દેવી સન્નિહિતા તત્ર સિદ્ધસઙ્ઘૈર્નમસ્કૃતા

વિકઙ્કસ્યાચલેન્દ્રસ્ય મણિશૈલસ્ય ચાન્તરે।
શતયોજનવિસ્તીર્ણં દ્વિયોજનશતાયતમ્

વિપુલઞ્ચમ્પકવનં સિદ્ધચારણસેવિતમ્।
પુષ્પલક્ષ્મ્યાવૃતં ભાતિ જ્વલન્તમિવ નિત્યદા

અર્દ્ધક્રોશોચ્ચશિખરૈર્મહાસ્કન્ધૈઃ પલાશિભિઃ ।
પ્રફુલ્લશાખાશિખરૈઃ પિઞ્જરં ભાતિ તદ્વનમ્

દ્વિબાહુપરિણાહૈસ્તૈસ્ત્રિહસ્તાયામવિસ્તરૈઃ ।
મનઃ શિલાચૂર્ણનિભૈઃ પાણ્ડુકેસરશાલિભિઃ

પુષ્પૈર્મનોહરૈર્વ્યાપ્તં વ્યાકોશૈર્ગન્ધશાલિભિઃ।
વિરાજતે વનં સર્વં મત્તભ્રમરનાદિતમ્

તદ્વનં દાનવૈર્દેવગન્ધર્વૈર્યક્ષરાક્ષસૈઃ।
કિન્નરૈરપ્સરોભિશ્ચ મહાનાગૈશ્ચ સેવિતમ્

તત્રાશ્રમં ભગવતઃ કશ્યપસ્ય પ્રજાપતેઃ।
સિદ્ધસાધ્યગણા કીર્ણં નાનાશ્રુતિવિભૂષિતમ્।
મહાનીલકુમુઞ્જાભ્યામન્તરેપ્યચલાવથ

મહાનદ્યાઃ સુખાયાસ્તુ તીરે સિદ્ધનિષેવિતે।
પઞ્ચાશદ્યોજનાયામં ત્રિંશદ્યોજનવિસ્તરમ્।
રમ્યં તાલવનં તદ્ધિ અર્દ્ધક્રોશોચ્ચમસ્તકમ્

મહામૂલૈર્મહાસારૈઃ સ્થિરૈરવિરલૈઃ શુભૈઃ।
કુમુદાઞ્જનસંસ્થાનૈઃ પરિવૃત્તૈર્મહા ફલૈઃ।
મૃષ્ટગન્ધરસોપેતૈરુપેતં સિદ્ધસેવિતમ્

માહેન્દ્રસ્ય દ્વિપેન્દ્રસ્ય તત્ર વાસ ઉદાહૃતઃ।
ઐરાવતસ્ય ભદ્રસ્ય સર્વલોકેષુ વિશ્રુતઃ

વેણુમન્તસ્ય શૈલસ્ય સુમેધસ્યોત્તરેણ ચ।
સહસ્રયોજનાયામં વિસ્તીર્ણં શતયોજનમ્

વૃક્ષગુલ્મલતાગુચ્છૈઃ સર્વવીરુદ્ભિરીરિતમ્।
દૂર્વાપ્રસ્તારમેવાથ સર્વસત્વવિવર્જિતમ્

તથા નિષધશૈલસ્ય દેવશૈલસ્ય ચોત્તરે।
સહસ્રયોજનાયામા શતયોજનવિસ્તૃતા

સવાંહ્યેકશિલા ભૂમિર્વૃક્ષવીરુદ્વિવર્જિતા।
આપ્લુતા પાદમાત્રેણ હ્યુદકેન સમન્તતઃ

ઇત્યેતા હ્યન્તરદ્રોણ્યો નાનાકારાઃ પ્રકીર્ત્તિતાઃ।
મેરોઃ પૂર્વેણ વિપ્રેન્દ્રા યથાવદનુપૂર્વશઃ

ઇતિ શ્રીમહાપુરાણે વાયુપ્રોક્તે ભુવનવિન્યાસો નામ સપ્તત્રિંશોઽધ્યાયઃ