વાયુપુરાણમ્ · અધ્યાય 19

બૃહસ્પતિરુવાચ॥
અત ઊર્દ્ધ્વં પ્રવક્ષ્યામિ શ્રાદ્ધકર્મ્મણિ પૂજિતમ્।
કામ્યનૈમિત્તિકાજસ્રં શ્રાદ્ધકર્મ્મણિ નિત્યશઃ

પુત્ર દારધનમૂલા અષ્ટકાસ્તિસ્ર એવ ચ।
પૂર્વપક્ષો વરિષ્ઠો હિ પૂર્વા ચિત્રી ઉદાહૃતા

પ્રાજાપત્યા દ્વિતીયા સ્યાત્ તૃતીયા વૈશ્વદેવિકી।
આદ્યા પૂપૈઃસદા કાર્યા માસૈરન્યા ભવેત્સદા

શાકૈરન્યા તૃતીયા સ્યાદેવં દ્રવ્યગતો વિધિઃ ।
અન્વષ્ટકા પિતૄણાં વૈ નિત્યમેવ વિધીયતે

યદ્યન્યા ચ ચતુર્થી સ્યાત્તાઞ્ચ કુર્ય્યાદ્વિશેષતઃ।
તાસુ શ્રાદ્ધં બુધઃ કુર્ય્યાત્ સર્વ્વસ્વેનાપિ નિત્યશઃ

પરત્રેહ ચ સર્વ્વેષુ નિત્યમેવ સુખી ભવેત્ ।
પૂજકાનાં સદોત્કર્ષો નાસ્તિકા નામધો ગતિઃ

પિતરઃ સર્વ્વકાલેષુ તિથિકાલેષુ દેવતાઃ।
સર્વ્વે પુરુષમાયાન્તિ નિપાનમિવ ધેનવઃ

મા સ્મ તે પ્રતિગચ્છેયુરષ્ટકાઃ સુરપૂજિતાઃ ।
મોઘસ્તસ્ય ભવેલ્લોકો લબ્ધં ચાસ્ય વિનશ્યતિ

દેવાંસ્તુ દાયિનો યાન્તિ તિર્ય્યગ્ગચ્છન્ત્યદાયિનઃ।
પ્રજાં પુષ્ટિં સ્મૃતિં મેધાં પુત્રાનૈશ્વર્ય્યમેવ ચ

કુર્વ્વાણઃ પૌર્ણમાસ્યાં ચ પૂર્વ્વં પૂર્ણં સમશ્નુતે।
પ્રતિપદ્ધનલાભાય લબ્ધં ચાસ્ય ન નશ્યતિ

દ્વિતીયાયાં તુ યઃ કુર્ય્યાદ્દ્વિપદાધિપતિર્ભવેત્।
વરાર્થિના તૃતીયા તુ શત્રુઘ્ની પાપનાશિની

ચતુર્થ્યાં કુરુતે શ્રાદ્ધં શત્રોશ્છિદ્રાણિ પશ્યતિ।
પઞ્ચમ્યાં વૈ પ્રકુર્વાણઃ પ્રાપ્નોતિ મહતીં શ્રિયમ્

ષષ્ઠ્યાં શ્રાદ્ધાનિ કુર્વાણં દ્વિજાસ્તં પૂજયન્ત્યુત।
કુરુતે યસ્તુ સપ્તમ્યાં શ્રાદ્ધાનિ સતતં નરઃ

મહાસત્રમવાપ્નોતિ ગણાનામધિપો ભવેત્।
સમ્પૂર્ણામૃદ્ધિમાપ્નોતિ યોઽષ્ટમ્યાં કુરુતે નરઃ

શ્રાદ્ધં નવમ્યાં કુર્વાણ ઐશ્વર્ય્યં કાંક્ષિતાં સ્ત્રિયમ્।
કુર્વન્ દશમ્યાં તુ નરો બ્રાહ્મીં શ્રિયમવાપ્નુયાત્

વેદાંશ્ચૈવાપ્નુયાત્ સર્વાન્ પ્રણાશમેનસસ્તથા।
એકાદશ્યાં પરં દાનમૈશ્વર્ય્યં સતતં તથા

દ્વાદશ્યાં રાષ્ટ્રલાભં તુ જયમાહુર્વસૂનિ ચ ।
પ્રજાં બુદ્ધિં પશૂન્ મેધાં સ્વાતન્ત્ર્યં પુષ્ટિમુત્તમામ્ ।
દીર્ઘમાયુરથૈશ્વર્ય્યં કુર્વાણસ્તુ ત્રયોદશીમ્

યુવાનશ્ચ મૃતા યસ્ય ગૃહે તેષાં પ્રદાપયેત્।
શસ્ત્રેણ તુ હતા યે વૈ તેષાં દદ્યાચ્ચતુર્દશીમ્

તથા વિષમજાતાનાં યમલાનાં તુ સર્વશઃ ।
અમાવાસ્યાં પ્રયત્નેન શ્રાદ્ધં કુર્ય્યાચ્છુચિઃ સદા

સર્વ્વાન્ કામાનવાપ્નોતિ સ્વર્ગમાનન્ત્યમશ્નુતે ।
ઋતં દદ્યાદમાવાસ્યાં સોમમાપ્યાયનં મહત્

એવમાપ્યાયિતઃ સોમસ્ત્રીઁલ્લોકાન્ ધારયિષ્યતિ।
સિદ્ધચારણગન્ધર્વ્વૈઃ સ્તૂયમાનસ્તુ નિત્યશઃ

સ્તવૈઃ પુષ્પૈર્મનોજ્ઞૈશ્ચ સર્વ્વકામપરિચ્છદૈઃ।
નૃત્ય વાદિત્રગીતૈશ્ચ હ્યપ્સરોભિઃ સહસ્રશઃ

ઉપક્રીડૈર્વ્વિમાનૈસ્તુ પિતૃભક્તં દૃઢવ્રતમ્।
સ્તુવન્તિ દેવગન્ધર્વ્વાઃ સિદ્ધસઙ્ઘાશ્ચ તં સદા

પિતૃભક્તસ્ત્વમાવસ્યાં સર્વાન્ કામાનવાપ્નુયાત્।
પ્રત્યક્ષમર્ચિતાસ્તેન ભવન્તિ પિતરઃ સદા

પિતૄદેવા મઘા યસ્માત્ તસ્માત્તાસ્વક્ષયં સ્મૃતમ્।
પિત્ર્યં કુર્વ્વન્તિ તસ્યાં તુ વિશેષેણ વિચક્ષણઃ

તસ્માન્મઘાં વૈ વાઞ્છન્તિ પિતરો નિત્યમેવ હિ ।
પિતૄદૈવતભક્તા યે તેઽપિ યાન્તિ પરાં ગતિમ્

ઇતિ શ્રીમહાપુરાણે વાયુપ્રોક્તે શ્રાદ્ધકલ્પે તિથિવિશેષે શ્રાદ્ધફલવર્ણનં નામોનવિંશોઽધ્યાયઃ