વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 91

શ્રીવરાહ ઉવાચ ।
યા મન્દરગતા દેવી તપસ્તપ્તું તુ વૈષ્ણવી ।
રાજસી પરમા શક્તિઃ કૌમારવ્રતધારિણી

સૈકાકિની તપસ્તેપે વિશાલાયાં તુ શોભને ।
તસ્યાસ્તપન્ત્યાઃ કાલેન મહતા ક્ષુભિતં મનઃ

તસ્માત્ ક્ષોભાત્ સમુત્તસ્થુઃ કુમાર્યઃ સૌમ્યલોચનાઃ ।
નીલકુઞ્ચિતકેશાન્તા બિમ્બોષ્ઠાયતલોચનાઃ ।
નિતમ્બરશનોદ્દામા નૂપુરાઢ્યાઃ સુવર્ચસઃ

એવંવિધાઃ સ્ત્રિયો દેવ્યા ક્ષોભિતે મનસિ દ્રુતમ્ ।
ઉત્તસ્થુઃ શતસાહસ્ત્રાઃ કોટિશો વિવિધાનનાઃ

દૃષ્ટ્વા કુમાર્યઃ સા દેવી તસ્મિન્નેવ ગિરૌ શુભા ।
તપસા નિર્મમે દેવી પુરં હર્મ્યશતાકુલમ્

વિશાલરથ્યં સૌવર્ણપ્રાસાદૈરુપશોભિતમ્ ।
અન્તર્જલાનિ વેશ્માનિ મણિસોપાનવન્તિ ચ ।
રત્નજાલગવાક્ષાણિ આસન્નોપવનાનિ ચ

અસંખ્યાતાનિ હર્મ્યાણિ તથા કન્યા ધરાધરે ।
પ્રાધાન્યેન પ્રવક્ષ્યામિ કન્યાનામાનિ શોભને

વિદ્યુત્પ્રભા ચન્દ્રકાન્તિઃ સૂર્યકાન્તિસ્તથાઽપરા ।
ગમ્ભીરા ચારુકેશી ચ સુજાતા મુઞ્જકેશિની

ઘૃતાચી ચોર્વશી ચાન્યા શશિની શીલમણ્ડિતા ।
ચારુકન્યા વિશાલાક્ષી ધન્યા પીનપયોધરા

ચન્દ્રપ્રભા ગિરિસુતા તથા સૂર્યપ્રભાઽમૃતા ।
સ્વયંપ્રભા ચારુમુખી શિવદૂતી વિભાવરી

જયા ચ વિજયા ચૈવ જયન્તી ચાપરાજિતા ।
એતાશ્ચાન્યાશ્ચ શતશઃ કન્યાસ્તસ્મિન્ પુરોત્તમે

દેવ્યા અનુચરાઃ સર્વાઃ પાશાઙ્કુશધરાઃ શુભાઃ ।
તાભિઃ પરિવૃતા દેવી સિંહાસનગતા શુભા

સુસિતૈશ્ચામરૈઃ સ્ત્રીભિર્વીજ્યમાના વિલાસિની ।
કૌમારં વ્રતમાસ્થાય તપઃ કર્તું સમુદ્યતા

યૌવનસ્થા મહાભાગા પીનવૃત્તપયોધરા ।
ચમ્પકાશોકપુન્નાગનાગકેસરદામભિઃ

સર્વાઙ્ગેષ્વર્ચિતા દેવી ઋષિદેવનમસ્કૃતા ।
પૂજ્યમાના વરસ્ત્રીભિઃ કુમારીભિઃ સમન્તતઃ

સર્વાઙ્ગભોગિની દેવી યાવદાસ્તે તપોઽન્વિતા ।
તાવદાગતવાંસ્તત્ર નારદો બ્રહ્મણઃ સુતઃ

તં દૃષ્ટ્વા સહસા દેવી બ્રહ્મપુત્રં તપોધનમ્ ।
વિદ્યુત્પ્રભામુવાચેદમાસનં દીયતામિતિ ।
પાદ્યમાચમનીયં ચ ક્ષિપ્રમસ્મૈ પ્રદીયતામ્

એવમુક્તા તદા દેવ્યા કન્યા વિદ્યુપ્રભા શુભા ।
આસનં પાદ્યમર્ઘ્યં ચ નારદાય ન્યવેદયત્

તતઃ કૃતાસનં દૃષ્ટ્વા પ્રણતં નારદં મુનિમ્ ।
ઉવાચ વચનં દેવી હર્ષેણ મહતાઽન્વિતા

સ્વાગતં ભો મુનિશ્રેષ્ઠ કસ્માલ્લોકાદિહાગતઃ ।
કિં કાર્યં વદ તે કૃત્યં મા તે કાલાત્યયો ભવેત્

એવમુક્તસ્તદા દેવ્યા નારદઃ પ્રાહ લોકવિત્ ।
બ્રહ્મલોકાદિન્દ્રલોકં તસ્માદ્ રૌદ્રમથાચલમ્

તતસ્ત્વામિહ દેવેશિ દ્રષ્ટુમભ્યાગતઃ શુભે ।
એવમુક્ત્વા મુનિઃ શ્રીમાંસ્તાં દેવીમન્વવેક્ષત

દૃષ્ટ્વા મુહૂર્તં દેવેશિ વિસ્મિતો નારદોઽભવત્ ।
અહો રૂપમહો કાન્તિરહો ધૈર્યમહો વયઃ

અહો નિષ્કામતા દેવ્યા ઇતિ ખેદમુપાયયૌ ।
દેવગન્ધર્વસિદ્ધાનાં યક્ષકિન્નરરક્ષસામ્

ન રૂપમીદૃશં ક્વાપિ સ્ત્રીષ્વન્યાસુ પ્રદૃશ્યતે ।
એવં સંચિન્ત્ય મનસા નારદો વિસ્મયાન્વિતઃ

પ્રણમ્ય દેવીં વરદામુત્પપાત નભસ્તલમ્ ।
ગતશ્ચ ત્ત્વરયા યુક્તઃ પુરીં દૈત્યેન્દ્રપાલિતામ્

મહિષાખ્યેન ભૂતેશિ સમુદ્રાન્તઃસ્થિતાં પુરીમ્ ।
તત્રાસસાદ ભગવાનસુરં મહિષાકૃતિમ્

દૃષ્ટ્વા લબ્ધવરં વીરં દેવસૈન્યાન્તકં મહત્ ।
સ તેન પૂજિતો ભક્ત્યા તદા લોકચરો મુનિઃ

પ્રીતાત્મા નારદસ્તસ્મૈ દેવ્યા રૂપમનુત્તમમ્ ।
આચચક્ષે યથાન્યાયં યદ્ દૃષ્ટં દેવતાપુરે

નારદ ઉવાચ ।
અસુરેન્દ્ર શ્રૃણુષ્વેકં કન્યારત્નં સમાહિતઃ ।
યેન લબ્ધં તુ ત્રૈલોક્યં વરદાનાચ્ચરાચરમ્

બ્રહ્મલોકાદહં દૈત્ય મન્દરાદ્રિમુપાગતઃ ।
તત્ર દેવીપુરં દૃષ્ટં કુમારીશતસઙ્કુલમ્

તત્ર પ્રધાના યા કન્યા તાપસી વ્રતધારિણી ।
સા દેવદૈત્યયક્ષાણાં મધ્યે કાચિન્ન દૃશ્યતે

યાદૃશી સા શુભા દૈત્ય તાદૃશ્યેકાણ્ડમધ્યતઃ ।
ભ્રમતા તાદૃશી દૃષ્ટ્વા ન કદાચિન્મયા સતી

તસ્યાશ્ચ દેવગન્ધર્વા ઋષયઃ સિદ્ધચારણાઃ ।
ઉપાસાંચક્રિરે સર્વે યેઽપ્યન્યે દૈત્યનાયકાઃ

તાં દૃષ્ટ્વા વરદાં દેવીમહં તૂર્ણમિહાગતઃ ।
અજિત્વા દેવગન્ધર્વાન્ ન તાં જયતિ કશ્ચન

એવમુક્ત્વા ક્ષણં સ્થિત્વા તમનુજ્ઞાપ્ય નારદઃ ।
યથાગતં યયૌ ધીમાનન્તર્ધાનેન તત્ક્ષણાત્

॥ ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે એકનવતિતમોઽધ્યાયઃ