વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 92

શ્રીવરાહ ઉવાચ ।
ગતે તુ નારદે દૈત્યશ્ચિન્તયામાસ તાં શુભામ્ ।
કથિતાં નારદમુખાચ્છ્રુત્વા વિસ્મિતમાનસઃ

તામેવ ચિન્તયન્ શર્મ ન લેભે દૈત્યસત્તમઃ ।
અલંશર્મા મહામન્ત્રી આનિનાય મહાબલઃ

તસ્યાષ્ટૌ મન્ત્રિણઃ શૂરા નીતિમન્તો બહુશ્રુતાઃ ।
પ્રઘસો વિઘસશ્ચૈવ શઙ્કુકર્ણો વિભાવસુઃ ।
વિદ્યુન્માલી સુમાલી ચ પર્જન્યઃ ક્રૂર એવ ચ

એતે મન્ત્રિવરાસ્તસ્ય પ્રાધાન્યેન પ્રકીર્તિતાઃ ।
તે દાનવેન્દ્રમાસીનમૂચુઃ કૃત્યં વિધીયતામ્

તેષાં તદ્વચનં શ્રુત્વા દાનવેન્દ્રો મહાબલઃ ।
ઉવાચ કન્યાલાભાર્થં નારદાવાપ્તનિશ્ચયઃ

મહિષ ઉવાચ ।
મહ્યં તુ કથિતા બાલા નારદેન મહર્ષિણા ।
સા ચાજિત્ય સુરાધ્યક્ષં ન લભ્યેત વરાઙ્ગના

એતદર્થં ભવન્તો વૈ કથયન્તુ વિમૃશ્ય વૈ ।
કથં સા લભ્યતે બાલા કથં દેવાશ્ચ નિર્જિતાઃ ।
ભવેયુરિતિ તત્સર્વં કથયન્તુ દ્રુતં મમ

એવમુક્તાસ્તતઃ સર્વે કથયામાસુરઞ્જસા ।
ઊચુઃ સંમન્ત્ર્ય તે સર્વે કથયામો વયં પ્રભો

એવમુક્તસ્તથોવાચ પ્રઘસો દાનવેશ્વરમ્ ।
યા સા તે કથિતા દૈત્ય નારદેન મહાસતી ।
સા શક્તિઃ પરમા દેવી વૈષ્ણવી લોકધારિણી

ગુરુપત્ની રાજપત્ની તથા સામન્તયોષિતઃ ।
જિઘૃક્ષન્ નશ્યતે રાજા તથાગમ્યાગમેન ચ

પ્રઘસેનૈવમુક્તસ્તુ વિઘસો વાક્યમબ્રવીત્ ।
સમ્યગુક્તં પ્રઘસેન તાં દેવીં પ્રતિ પાર્થિવ

યદિ નામ મતૈક્યં તુ બુદ્ધિઃ સ્મરણમાગતા ।
વરણીયા કુમારી તુ સર્વદા વિજિગીષુભિઃ ।
ન સ્વતન્ત્રેણ કન્યાયાઃ કાર્યં ક્વાપિ પ્રકર્ષણમ્

યદિ વો રોચતે વાક્યં મદીયં મન્ત્રિસત્તમાઃ ।
તદાનીં તાં શુભાં દેવીં ગત્વા યાચન્તુ મન્ત્રિણઃ

યો મહાત્મા ભવેત્ તસ્યા બન્ધુસ્તં યાચયામહે ।
સામ્નૈવાદૌ તતઃ પશ્ચાત્ કરિષ્યામઃ પ્રદાનકમ્ ।
તતો ભેદં કરિષ્યામસ્તતો દણ્ડં ક્રમેણ ચ

અનેન ક્રમયોગેન યદિ સા નૈવ લભ્યતે ।
તતઃ સન્નહ્ય ગચ્છામો બલાદ્ ગૃહ્ણીમ તાં શુભામ્

વિઘસેનૈવમુક્તે તુ શેષાસ્તુ મન્ત્રિણો વચઃ ।
શુભમૂચુઃ પ્રશંસન્તઃ સર્વે હર્ષિતયા ગિરા

સાધૂક્તં વિઘસેનેદં યત્ તાં પ્રતિ વરાનનામ્ ।
તદેવ ક્રિયતાં શીઘ્રં દૂતસ્તત્ર વિસર્જ્યતામ્

યઃ સર્વશાસ્ત્રનીતિજ્ઞઃ શુચિઃ શૌર્યસમન્વિતઃ ।
તસ્માજ્ જ્ઞાત્વા તુ તાં દેવીં વર્ણતો રૂપતો ગુણૈઃ

પરાક્રમેણ શૌર્યેણ શૌણ્ડીર્યેણ બલેન ચ ।
બન્ધુવર્ગેણ સામગ્ર્ય સ્થાનેન કરણેન ચ ।
એવં જ્ઞાત્વા તુ તાં દેવીં તતઃ કાર્યં વિધીયતામ્

તતઃ સપદિ દૈત્યસ્ય તદ્વચઃ સાધુ સાધ્વિતિ ।
પ્રશશંસુર્વરારોહે વિઘસં મન્ત્રિસત્તમમ્

પ્રશસ્ય સર્વે તં દૂતં સંદેષ્ટુમુપચક્રમુઃ ।
વિદ્યુત્પ્રભં મહાભાગં મહામાયાવિદં શુભમ્

વિસર્જયિત્વા તં દૂતં વિઘસો વાક્યમબ્રવીત્ ।
સંનહ્યન્તાં દાનવેન્દ્રાશ્ચતુરઙ્ગબલેન હ ।
ક્રિયતાં વિજયસ્તાવદ્ દેવસૈન્યં પ્રતિ પ્રભો

અસુરેન્દ્ર સુરૈર્ભગ્નૈસ્તત્ પરાક્રમભીષિતા ।
સા કન્યા વશતામેતિ ત્વયિ શક્રસમાગતે

લોકપાલૈર્જિતૈઃ સર્વૈસ્તથૈવ મરુતાં ગણૈઃ ।
નાગૈર્વિદ્યાધરૈઃ સિદ્ધૈર્ગન્ધર્વૈઃ સર્વતો જિતૈઃ ।
રુદ્રૈર્વસુભિરાદિત્યૈસ્ત્વમેવેન્દ્રો ભવિષ્યસિ

ઇન્દ્રસ્ય તે શતં કન્યા દેવગન્ધર્વયોષિતઃ ।
વશમાયાન્તિ સાઽપિ સ્યાત્ સર્વથા વશમાગતા

એવમુક્તસ્તદા દૈત્યઃ સેનાપતિમુવાચ હ ।
વિરૂપાક્ષં મહામેઘવર્ણં નીલાઞ્જનપ્રભમ્

આનીયતાં દ્રુતં સૈન્યં હસ્ત્યશ્વરથપત્તિનામ્ ।
યેન દેવાન્ સગન્ધર્વાન્ જયામિ યુધિ દુર્જ્જયાન્

એવમુક્તે વિરૂપાક્ષસ્તદા સેનાપતિર્દ્રુતમ્ ।
આનિનાય મહત્સૈન્યમનન્તમપરાજિતમ્

એકૈકો દાનવસ્તત્ર વજ્રહસ્તસમો યુધિ ।
એકૈકં સ્પર્ધતે દેવં જેતું સ્વેન બલેન હ

તેષાં પ્રધાનભૂતાનામર્બુદં નવકોટયઃ ।
યેષામેકસ્યાનુયાતિ તાવદ્ બલમર્થોર્જ્જિતમ્

તેષાં નૈકસહસ્ત્રાણિ દૈત્યાનાં તુ મહાત્મનામ્ ।
સમિતિં ચક્રુરવ્યગ્રાસ્તદા દૈત્યાઃ પ્રહારિણઃ ।
પ્રયાણં કારયામાસુર્દેવસૈન્યજિઘાંસયા

વિચિત્રયાના વિવિધધ્વજાગ્રા
વિચિત્રશસ્ત્રા વિવિધોગ્રરૂપાઃ ।
દૈત્યા સુરાઞ્ જેતુમિચ્છન્ત ઉચ્ચૈર્
નનર્ત્તુરાત્તાયુધભીમહસ્તાઃ

॥ ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે દ્વિનવતિતમોઽધ્યાયઃ