વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 215

અથ ગોકર્ણેશ્વરજલેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનમ્ ॥
બ્રહ્મોવાચ ॥
તતઃ શક્રઃ સુરગણૈઃ સહ સર્વૈઃ સમેત્ય ચ ॥
બુદ્ધિં ચકાર ગમને માર્ગિતું યત્ર શઙ્કરઃ

તત ઉત્થાય તે દેવાઃ સર્વ એવ શિલોચ્ચયાત્ ॥
વિહાયસા યયુઃ શીઘ્રં તેનૈવ સહ નન્દિના

સ્વર્લોકં બ્રહ્મલોકં ચ નાગલોકં ચ સર્વશઃ ॥
બભ્રમુસ્ત્રિદશાઃ સર્વે રુદ્રાન્વેષણતત્પરાઃ

ખિન્નાઃ ક્લિષ્ટાશ્ચ સુભૃશં ન પુનસ્તત્પદં વિદુઃ ॥
ચતુઃસમુદ્રપર્યન્તસપ્ત દ્વીપવતીં મહીમ્

સશૈલકાનનોપેતાં માર્ગયદ્ભિર્હિ તં સુરમ્ ॥
કન્દરેષુ મહાદ્રીણાં તુઙ્ગેષુ શિખરેષુ ચ

વિતતેષુ નિકુઞ્જેષુ વિહારેષુ ચ સર્વતઃ ॥
વિચિન્વદ્ભિઃ ક્ષિતિમિમાં તૃણં દ્વિવિદલીકૃતમ્

ન પ્રવૃત્તિઃ ક્વચિદપિ શમ્ભોરાસાદ્યતે સુરૈઃ ॥
યદા નિર્વિણ્ણમનસો માર્ગમાણાઃ સુરાસ્તદા

ન પશ્યન્તિ શિવં તત્ર તદેષાં ભયમાવિશત્ ॥
ભીતાસ્તે સંવિદં કૃત્વા સઞ્ચિન્ત્ય ગુરુલાઘવમ્

સમ્ભૂયાન્યોઽન્યમમરા મામેવ શરણં યયુઃ ॥
તમેકાગ્રેણ મનસા શઙ્કરં લોકશઙ્કરમ્

ઉપાયમાત્રં દૃષ્ટં મે ધ્યાયંસ્તદ્વેષભૂષણૈઃ ॥
યથા યત્ર ચ સોઽસ્માભિર્દ્રષ્ટવ્યો વૃષભધ્વજઃ

સર્વં ત્રૈલોક્યમસ્માભિર્વિચિતં વૈ નિરન્તરમ્।
શ્લેશ્માતકવનોદ્દેશં સ્થાનં મુક્ત્વા મહીતલે

આગચ્છધ્વં ગમિષ્યામસ્તમુદ્દેશં સુરોત્તમાઃ ॥
ઇત્યેવમુક્ત્વા તૈઃ સર્વૈસ્તામાશાં પ્રસ્થિતા વયમ્

તત્ક્ષણાદેવ સમ્પ્રાપ્તા વિમાનૈઃ શીઘ્રયાયિભિઃ ॥
શ્લેષ્માતકવનં પુણ્યં સિદ્ધચારણસેવિતમ્

તસ્મિન્સુરમણીયાનિ વિવિધાનિ શુચીનિ ચ ॥
ધ્યાનસ્થાનાનિ રમ્યાણિ બહૂનિ ગુણવન્તિ ચ

આશ્રમારણ્યભાગેષુ દરીણાં વિવરેષુ ચ ॥
વિભ્રાજદ્વનરાજાકી નદ્યશ્ચ વિમલોદકાઃ

સિંહશાર્દૂલમહિષગોલાંગૂલર્ક્ષવાનરૈઃ ॥
નાદિતં ગજયૂથૈશ્ચ મૃગયૂથૈશ્ચ તદ્વનમ્

પ્રમુખે વાસવં કૃત્વા વિવિશુસ્તે સુરાસ્તદા ॥
વિમુચ્ય રથયાનાનિ પદ્ભિઃ સિદ્ધાદિસઙ્કટમ્

કન્દરોદરકૂટેષુ તરૂણાં ગહનેષુ ચ ॥
સર્વદેવમયં રુદ્રં માર્ગમાણાઃ શનૈઃ શનૈઃ

પ્રવિશન્તશ્ચ તે દેવા વનોદ્દેશં ક્વચિચ્છુભે ॥
કદલીવનસંછન્ને ફુલ્લપાદપશોભિતે

ગિરિનદ્યાસ્તુ પુલિને હંસકુન્દેંદુસન્નિભે ॥
ગન્ધામોદેન પુષ્પાણાં વાસિતં મધુગન્ધિમત્

મુક્તાચૂર્ણનિકાશાભિર્વાલુકાભિસ્તતસ્તત ॥
વિક્રીડમાનાં દદૃશુઃ કન્યાં કાશ્ચિન્મનોરમામ્

તત્ર તે વિબુધા દૃષ્ટ્વા સર્વે માં સમચોદયન્ ॥
આદ્યોઽહં સર્વદેવાનાં કથમેતદ્ભવેદિતિ

મુહૂર્ત્તં ધ્યાનમાસ્થાય વિજ્ઞાતા સા મયા તદા ॥
ધ્રુવં શૈલેન્દ્રપુત્રીયમુમા વિશ્વેશ્વરેશ્વરી

તતસ્તદુચ્ચશિખરમારુહ્ય વિબુધેશ્વરાઃ ॥
અધો વિલોક્ય તે સર્વે દદૃશુસ્તં સુરોત્તમમ્

મધ્યે મૃગસમૂહસ્ય ગોપ્તારમિવ સંસ્થિતમ્ ॥
એકશૃંગૈકચરણં તપ્તહાટકવર્ચસમ્

ચારુવક્ત્રાક્ષિદશનં પૃષ્ઠતઃ શુક્લબિન્દુભિઃ ॥
શુક્લેનોદરભાગેન રાજતૈરુપશોભિતમ્

।
પીનોન્નતકટિસ્કન્ધં નિમગ્નાંસશિરોધરમ્॥
બિમ્બોષ્ઠં તામ્રજિહ્વાસ્યં દંષ્ટ્રાંકુરવિરાજિતમ્

તં દૃષ્ટ્વા વિબુધાઃ સર્વે શિખરાત્પ્રતિધાવિતાઃ ॥
સર્વોંદ્યમેન તરસા તં મૃગેન્દ્રજિઘૃક્ષવઃ

શૃઙ્ગાગ્રં પ્રથમં ધૃત્વા ગૃહીત્વા વજ્રપાણિના ॥
મધ્યં મયા તસ્ય તદા ગૃહીતં પ્રણતાત્મના

જગ્રાહ કેશવશ્ચાપિ મૂલં તસ્ય મહાત્મનઃ ॥
ત્રિભિરેવં ગૃહીતં તુ ત્રિધા ભૂતમભજ્યત

શક્રસ્યાગ્રં સ્થિતં હસ્તે મધ્યં હસ્તે મમ સ્થિતમ્ ॥
વિષ્ણોર્મૂલં સ્થિતં હસ્તે પ્રવિભક્તં ત્રિધાગતમ્

શૃઙ્ગસ્યૈવ ગૃહીતસ્ય ત્રિધાસ્માકં મૃગાધિપઃ॥
વિષાણરહિતસ્તસ્ય પ્રનષ્ટઃ પુનરત્ર વૈ

અન્તર્હિતોઽન્તરિક્ષસ્થઃ પ્રોવાચાસ્માનુપાલભન્ ॥
ભો ભો દેવા મયા યૂયં વચ્યમાનાનવાપ્સ્યથ

સશરીરોઽહં યુષ્માભિર્વશાપ્તઃ પ્રગતસ્ત્વિતઃ ॥
શૃઙ્ગમાત્રેણ સન્તુષ્ટા ભવન્તસ્તેન વઞ્ચિતાઃ

યદ્યહં સશરીરઃ સ્યાં ગૃહીત્વા સ્થાપિતોઽભવમ્ ॥
તદા ચતુષ્પાત્સકલો ધર્મઃ સ્યાત્પ્રતિપાદિતઃ

કામં શૃંગાણિ મેઽત્રૈવ શ્લેષ્માત્મકવનેઽમરાઃ ॥
ન્યાયતઃ સ્થાપયિષ્યધ્વં લોકાનુગ્રહકામ્યયા

અત્રાપિ મહતી વ્યુષ્ટિર્ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ॥
પુણ્યક્ષેત્રે સુમહતિ મત્પ્રભાવાનુભાવિતે

યાવન્તિ ભુવિ તીર્થાનિ હ્યાસમુદ્ર સરાંસિ ચ॥
ક્ષેત્રેઽસ્મિંસ્તાનિ તીર્થાનિ ચાગમિષ્યન્તિ મત્કૃતે

અહં પુનઃ શૈલપતેઃ પાદે હિમવતઃ શુભે ॥
નેપાલાખ્યે સમુત્પત્સ્યે સ્વયમેવ મહીતલાત્

દીપ્તતેજોમયશિરાઃ શરીરં ચ ચતુર્મુખમ્ ॥
શરીરેશ ઇતિ ખ્યાતઃ સર્વત્ર ભુવનત્રયે

તત્ર નાગહ્રદે ઘોરે સ્થાસ્યામ્યન્તર્જલે હ્યહમ્ ॥
ત્રિંશદ્વર્ષસહસ્રાણિ સર્વભૂતહિતે રતઃ

યદા વૃષ્ણિકુલોત્પન્નઃ કૃષ્ણચક્રેણ પર્વતાન્ ॥
પાટયિત્વેન્દ્રવચનાદ્દાનવાન્નિહનિષ્યતિ

તદા સ દેશો ભવિતા સર્વમ્લેચ્છૈરધિષ્ઠિતઃ ॥
તતોઽન્યે સૂર્યવંશીયાઃ ક્ષત્રિયાસ્તાન્નિહત્ય ચ

વસિષ્યંતિ ચ તં દેશં બ્રાહ્મણૈઃ સંપ્રવર્ત્તિતાન્ ॥
ધર્માન્સંસ્થાપયિષ્યંતિ રાજ્યં પ્રાપ્સ્યંતિ શાશ્વતમ્

તતો લિઙ્ગાર્ચ્ચનં તત્ર પ્રતિષ્ઠાસ્યંતિ પાર્થિવાઃ॥
ક્ષત્રિયાઃ સૂર્યવંશીયાઃ શૂન્યે લપ્સ્યંતિ માં નૃપાઃ

તતો જનપદસ્તત્ર ભવિષ્યતિ મહાંસ્તદા ॥
સ્ફીતો બ્રાહ્મણભૂયિષ્ઠસર્વવર્ણાશ્રમૈર્યુતઃ

સમ્યક્પ્રવૃત્તા રાજાનો ભવિષ્યન્ત્યાયતૌ સ્થિતાઃ ॥
એવં સમ્યક્સ્થિતે તસ્મિન્દેશે પૌરજને તથા

તત્ર મામર્ચ્ચયિષ્યંતિ સર્વભૂતાનિ સર્વદા ॥
તત્રાહં યૈઃ સકૃદ્દૃષ્ટો વિધિવદ્વંદિતસ્તુ યૈઃ

ગત્વા શિવપુરં તે માં દ્રક્ષ્યંતે દગ્ધકિલ્બિષાઃ ॥
ઉત્તરેણ તુ ગંગાયા દક્ષિણે ચાશ્વિનીમુખાત્

ક્ષેત્રં હિ મમ તજ્જ્ઞેયં યોજનાનિ ચતુર્દશ ॥
હિમાદ્રેસ્તુઙ્ગશિખરાત્પ્રોદ્ભૂતા વાગ્મ ( ઙ્મ) તી નદી

ભાગીરથ્યાઃ શતગુણં પવિત્રં તજ્જલં સ્મૃતમ્ ॥
તત્ર સ્નાત્વા હરેર્લોકાનુપસ્પૃશ્ય દિવસ્પતેઃ

મુક્ત્વા દેહં નરા યાંતિ મમ લોકં ન સંશયઃ ॥
અપિ દુષ્કૃતકર્માણઃ ક્ષેત્રેઽસ્મિન્નિવસંતિ યે

નિયતં પુરુહૂતસ્ય શ્રિતાઃ સ્થાને વસંતિ તે ॥
દેવદાનવગન્ધર્વાઃ સિદ્ધવિદ્યાધરોરગાઃ

મુનયોઽપ્સરસો યક્ષા મોહિતા મમ માયયા ॥
તદ્વૈ ગુહ્યં ન જાનંતિ યત્ર સન્નિહિતો હ્યહમ્

તપસ્તપોધનાનાં ચ સિદ્ધક્ષેત્રં હિ તત્કૃતમ્ ॥
પ્રભાસાચ્ચ પ્રયાગાચ્ચ નૈમિષાત્પુષ્કરાદપિ

કુરુક્ષેત્રાદપિ બુધાઃ ક્ષેત્રમેતદ્વિશિષ્યતે ॥
શ્વશુરો મે સ્થિતો યત્ર હિમવાન્ ભૂધરેશ્વરઃ

પ્રભવન્તિ યતઃ સર્વા ગંગાદ્યાઃ સરિતાં વરાઃ ॥
તસ્મિન્ક્ષેત્રવરે પુણ્યે પુણ્યાઃ સર્વાઃ સરિદ્વરાઃ

સર્વે પ્રસ્રવણાઃ પુણ્યાઃ સર્વે પુણ્યાઃ શિલોચ્ચયાઃ ॥
આશ્રમસ્તત્ર ભવિતા સિદ્ધચારણસેવિતઃ

શૈલેશ્વર ઇતિ ખ્યાતઃ શરીરં યત્ર મે સ્થિતમ્ ॥
સ્રવન્તીનાં વરા પુણ્યા વાગ્મતી પર્વતોત્તમાત્

ભાગીરથી વેગવતી કલુષં દહતે નૃણામ્ ॥
કીર્ત્તનાદેવ સંશુદ્ધે દર્શનાદ્ભૂતિમાપ્સ્યતિ

પાનાવગાહનાત્તસ્યાસ્તારયેત્સપ્ત વૈ કુલાન્ ॥
લોકપાલસ્તુ ચરતિ તીર્થખ્યાતિં ચ તત્સ્વયમ્

તત્ર સ્નાત્વા દિવં યાન્તિ મૃતાસ્તે ત્વપુનર્ભવાઃ ॥
સ્નાત્વા સ્નાત્વા તુ યે તત્ર નિત્યમભ્યર્ચયન્તિ મામ્

ઉદ્ધરામ્યહમેતાન્વૈ પ્રીતઃ સંસારસાગરાત્ ॥
યસ્તસ્ય વારિણા પૂર્ણમેકં ચ ઘટમુદ્ધરેત્

સ્નાપનાર્થે મમ શુચિઃ શ્રદ્દધાનોઽનસૂયકઃ ॥
વેદવેદાંગવિદુષા શ્રોત્રિયેણ વિશેષતઃ

આહૃતસ્યાગ્નિહોત્રસ્ય યત્ફલં તસ્ય તદ્ભવેત્ ॥
તસ્યાસ્તીરે જલોદ્ભેદં મન્મૂલાદભિનિઃસૃતમ્

મૃગશૃઙ્ગોદકં નામ નિત્યં મુનિજનપ્રિયમ્ ॥
તત્રાભિષેકં કુર્વીત ઉપસ્પૃશ્ય સમાહિતઃ

યાવજ્જીવકૃતં પાપં તત્ક્ષણાદેવ નશ્યતિ॥
તીર્થં પંચનદં પ્રાપ્ય પુણ્યં બ્રહ્મર્ષિસેવિતમ્

અગ્નિષ્ટોમફલં તત્ર સ્નાતમાત્રઃ પ્રપદ્યતે ॥
ષષ્ટિં ધેનુસહસ્રાણિ યાનિ રક્ષન્તિ વાગ્મતીમ્

ન તાં પાપાઃ કૃતઘ્નો વા કદાચિત્પ્રાપ્નુયાન્નરઃ॥
શુચયઃ શ્રદ્દધાનાશ્ચ સત્યસંધાશ્ચ યે નરાઃ

વાગ્મત્યાં તે નરાઃ સ્નાન્તિ લભન્તે ચોત્તમાં ગતિમ્ ॥
આર્ત્તા ભીતાશ્ચ સન્તપ્તા વ્યાધિતોઽવ્યાધિતોઽપિ વા

વાગ્મત્યાઃ સલિલે સ્નાત્વા યે માં પશ્યન્તિ સંસ્કૃતાઃ॥
તેષાં શાન્તિર્ભવેન્નિત્યં પુરુષાણાં ન સંશયઃ

મત્પ્રભાવાત્તુ સ્નાતસ્ય સર્વં નશ્યતિ કિલ્બિષમ્ ॥
ઈતયઃ સમુદીર્ણાશ્ચ પ્રશમં યાન્તિ સર્વશઃ

વાગ્મત્યાઃ સલિલે સ્નાત્વા યે માં પશ્યન્તિ સંસ્કૃતાઃ ॥
વાગ્મતી સરિતાં શ્રેષ્ઠા યત્ર યત્રાઽવગાહ્યતે

તત્ર તત્ર ફલં દદ્યાદ્રાજસૂયાશ્વમેધયોઃ ॥
યોજનાભ્યન્તરં ક્ષેત્રં સમન્તાત્સર્વતોદિશમ્

મૂલક્ષેત્રં તુ વિજ્ઞેયં રુદ્રેણાધિષ્ઠિતં સ્વયમ્ ॥
તત્ર પૂર્વોત્તરે પાર્શ્વે વાસુકિર્નામ નાગરાટ્

વૃતો નાગસહસ્રૈસ્તુ દ્વારિ તિષ્ઠતિ મે સદા ॥
સ વિઘ્નં કુરુતે નૃણાં તત્ક્ષેત્રં વિશતાં સદા

પ્રથમં સ નમસ્કાર્યસ્તતોઽહં તદનન્તરમ્ ॥
અનેન વિધિના પુંસામવિઘ્નં વિશતાં ભવેત્

વન્દતે પરયા ભક્ત્યા યો માં તત્ર નરઃ સદા ॥
પૃથિવ્યાં સ ભવેદ્રાજા સર્વલોકનમસ્કૃતઃ

ગન્ધૈર્માલ્યૈશ્ચ મે મૂર્ત્તિમભ્યર્ચ્ચયતિ યો નરઃ ॥
ઉત્પત્સ્યતે સ દેવેષુ તુષિતેષુ ન સંશયઃ

યસ્તુ દદ્યાત્પ્રદીપં મે પર્વતે શ્રદ્ધયાન્વિતઃ ॥
સૂર્યપ્રભેષુ દેવેષુ તસ્યોત્પત્તિર્વિધીયતે

ગીતવાદિત્રનૃત્યૈસ્તુ સ્તુતિભિર્જાગરેણ વા ॥
યે મે કુર્વન્તિ સેવાં વૈ મત્સંસ્થાસ્તે ભવન્તિ હિ

દધ્ના ક્ષીરેણ મધુના સર્પિષા સલિલેન વા ॥
સ્નાપનં યે પ્રયચ્છન્તિ તે તરન્તિ જરાન્તકૌ

યઃ શ્રાદ્ધે ભોજનં દદ્યાદ્વિપ્રેભ્યઃ શ્રદ્ધયાન્વિતઃ ॥
સોઽમૃતાશી ભવેન્નૂનં ત્રિદિવે સુરપૂજિતઃ

વ્રતોપવાસૈર્હોમૈર્વા નૈવેદ્યૈશ્ચારુભિસ્તથા ॥
યજન્તે બ્રાહ્મણા યે માં પરયા શ્રદ્ધયાન્વિતાઃ

ષષ્ટિવર્ષસહસ્રાણિ ચોષિત્વા દિવિ તે તતઃ ॥
ઐશ્વર્યં પ્રતિપદ્યન્તે મર્ત્યલોકે પુનઃ પુનઃ

બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયો વૈશ્યઃ શૂદ્રઃ સ્ત્રી વાપિ સઙ્ગતાઃ ॥
શૈલેશ્વરં તુ તત્સ્થાનં ભક્તિતઃ સમુપાસતે

મત્પાર્ષદાસ્તે જાયન્તે સતતં સહિતાઃ સુરૈઃ ॥
શૈલેશ્વરં પરં ગુહ્યં ગતિઃ શૈલેશ્વરઃ પરા ॥
શૈલેશ્વરાત્પરં ક્ષેત્રં ન ક્વચિદ્ભુવિ વિદ્યતે

બ્રહ્મહા ગુરુહા ગોઘ્નઃ સ્પૃષ્ટો વૈ સર્વપાતકૈઃ ॥
ક્ષેત્રમેતદનુપ્રાપ્ય નિર્મલો જાયતે નરઃ

વિવિધાન્યત્ર તીર્થાનિ સન્તિ પુણ્યાનિ દેવતાઃ ॥
યેષાન્તોયૈર્નરઃ સ્પૃષ્ટઃ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

ક્રોશં ક્રોશં સુરૈ રૂપં તચ્ચ સંહૃત્ય નિર્મિતમ્ ॥
તીર્થં ક્રોશોદકં નામ પુણ્યં મુનિજનપ્રિયમ્

તત્ર સ્નાત્વા શુચિર્દાન્તઃ સત્યસન્ધો જિતેન્દ્રિયઃ॥
વિમુક્તઃ કિલ્બિષૈઃ સર્વૈઃ સર્વમેવ ફલં લભેત્

અનાશકં વ્રજેદ્યસ્તુ દક્ષિણેન મહાત્મનઃ ॥
શૈલેશ્વરસ્ય પુરુષઃ સ ગચ્છેત્પરમાં ગતિમ્

ભૃગુપ્રપતનં કૃત્વા કામક્રોધવિવર્જિતઃ॥
વિમાનેન દિવં ગચ્છેદ્ધૃતઃ સોઽપ્સરસાઙ્ગણૈઃ

ભૃગુમૂલે પરં તીર્થં બ્રહ્મણા નિર્મિતં સ્વયમ્ ॥
બ્રહ્મોદ્ભેદેતિ વિખ્યાતં તસ્યાપિ શૃણુ યત્ફલં

સંવત્સરં તુ યસ્તત્ર સ્નાસ્યંસ્તુ નિયતેન્દ્રિયઃ॥
સ બ્રહ્મલોકે વિરજે ગચ્છેન્નાસ્ત્યત્ર સંશયઃ

તત્ર ગોરક્ષકં નામ ગોવૃષઃ પદવિક્ષતમ્ ॥
દૃષ્ટ્વા ચ તાનિ હિ પુમાન્ ગોસહસ્રફલં લભેત્

ગૌર્યાસ્તુ શિખરં તત્ર ગચ્છેત્સિદ્ધનિષેવિતમ્ ॥
યત્ર સન્નિહિતા નિત્યં પાર્વતી શિખરપ્રિયા

લોકમાતા ભગવતી લોકરક્ષાર્થમુદ્યતા ॥
તસ્યાઃ સાલોક્યમાયાતિ દૃષ્ટ્વા સ્પૃષ્ટ્વાભિવાદ્ય ચ

ત્યજતે પતિતું તસ્યા અધસ્તાદ્વાગ્મતીતટે ॥
ઉમાલોકં વ્રજેદાશુ વિમાનેન વિહાયસા

સ્તનકુણ્ડે ઉમાયાસ્તુ યઃ સ્નાયાત્ખલુ માનવઃ ॥
સ્કન્દલોકમવાપ્નોતિ ભૂત્વા વૈશ્વાનર દ્યુતિઃ

તીર્થં પંચનદં પ્રાપ્ય પુણ્યં બ્રહ્મર્ષિસેવિતમ્ ॥
અગ્નિહોત્રફલં તત્ર સ્નાનમાત્રેણ લભ્યતે

નકુલોહેન મતિમાન્સ્નાપયેત્પ્રયતાત્મવાન્ ॥
જાતિસ્મરઃ સ તુ ભવેત્સિધ્યતે ચાસ્ય માનસમ્

તસ્યૈવોત્તરતસ્તીર્થમપરં સિદ્ધસેવિતમ્ ॥
નામ્ના પ્રાન્તકપાનીયં ગુહ્યં ગુહ્યકરક્ષિતમ્

સંવત્સરં યસ્તુ પૂર્ણં તત્ર સ્નાયાન્નરઃ સદા ॥
ગુહ્યકઃ સ ભવેદાશુ રુદ્રસ્યાનુચરઃ સુધીઃ

દેવ્યાઃ શિખરવાસિન્યા જ્ઞેયં પૂર્વોત્તરેણ વૈ ॥
દક્ષિણેન તુ વાગ્મત્યાઃ પ્રસૃતં કન્દરોદરાત્

તીર્થં બ્રહ્મોદયં નામ પુણ્યં પાપપ્રણાશનમ્ ॥
તત્ર ગત્વા જલં સ્પૃષ્ટ્વા સ્નાત્વા ચાભ્યુક્ષ્ય માનવઃ

મૃત્યુલોકં ન પશ્યેત્સ કૃચ્છ્રેષુ ચ ન સીદતિ ॥
ગત્વા સુન્દરિકાતીર્થં વિધિના તીર્થમાદિમમ્

તત્ર સ્નાત્વા ભવેત્તોયે રૂપવાનુત્તમદ્યુતિઃ ॥
ત્રિસન્ધ્યં તત્ર ગચ્છેત્તુ પૂર્વેણ વિધિવન્નરઃ

તત્ર સન્ધ્યામુપાસ્યાથ દ્વિજો મુચ્યેત કિલ્વિષાત્ ॥
વાગ્મત્યા મણિવત્યાશ્ચ સમ્ભેદે પાપનાશને

અહોરાત્રં વસેદ્યસ્તુ રુદ્રજાપો દ્વિજઃ શુચિઃ ॥
સ ભવેદ્વેદવિદ્વિદ્વાન્યજ્વા પાર્થિવપૂજિતઃ

તારિતં ચ કુલં તેન સર્વં ભવતિ સાધુના ॥
વર્ણાવરોઽપિ યઃ કશ્ચિત્સ્નાત્વા દદ્યાત્તિલોદકમ્

।
તર્પિતાઃ પિતરસ્તેન ભવેયુર્નાત્ર સંશયઃ ॥
યત્ર યત્ર ચ વાગ્મત્યાં સ્નાતિ વૈ માનવોત્તમઃ

તિર્યગ્યોનિં ન ગચ્છેત્તુ સમૃદ્ધે જાયતે કુલે ॥
વાગ્મતીમણિવત્યોશ્ચ સંભેદશ્ચર્ષિસેવિતઃ

ધીમાન્ગચ્છેત્તુ વિધિના કામક્રોધવિવર્જિતઃ ॥
ગઙ્ગાદ્વારે તુ યત્પ્રોક્તં સ્નાનપુણ્યફલં મહત્

સ્નાનસ્ય તદ્દશગુણં ભવેદત્ર ન સંશયઃ ॥
અત્ર વિદ્યાધરાઃ સિદ્ધા ગન્ધર્વા મુનયઃ સુરાઃ

સ્નાનમેતદુપાસન્તે યક્ષાશ્ચ ભુજગૈઃ સહ ॥
સ્વલ્પમપ્યત્ર યત્કિંચિદ્દ્વિજેભ્યો દીયતે ધનમ્

તદક્ષયં ભવેદ્દાતુર્દાનપુણ્યફલં મહત્ ॥
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન કરણીયં ચ દેવતાઃ

વરિષ્ઠં ક્ષેત્રમેતસ્માન્નાન્યદેવ હિ વિદ્યતે ॥
તસ્મિન્ શ્લેષ્માતકવને પુણ્યે ત્રિદશસેવિતે

યત્ર યત્ર મયા દેવાશ્ચરતા મૃગરૂપિણા ॥
આસિતં સ્વપિતં યાતં વિહૃતં વા સમન્તતઃ

તત્ર તત્રાભવત્સર્વં પુણ્યક્ષેત્રં ચ સર્વશઃ ॥
શૃંગમેતત્ત્રિધાભૂતં સમ્યક્સંશ્રૂયતાં સુરાઃ

ગોકર્ણેશ્વર ઇત્યેતત્પૃથિવ્યાં ખ્યાતિમેષ્યતિ ॥
એવં સન્દિશ્ય વિબુધાન્દેવદેવઃ સનાતનઃ

અદૃશ્ય એવ વિબુધૈઃ પ્રયયાવુત્તરાં દિશમ્

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે ભગવદ્ગોકર્ણેશ્વરમાહાત્મ્યે જલેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનં નામ પંચદશાધિકદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ