વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 209

અથ પતિવ્રતામાહાત્મ્ય વર્ણનમ્ ॥
નારદ ઉવાચ ॥
કર્મણા કેન રાજેન્દ્ર તપસા વા તપોધનાઃ ॥
ઉત્તમાં ચ ગતિં યાંતિ કૃષ્ણવાસઃ પ્રશંસ મે

એવમુક્તસ્તુ ધર્માત્મા નારદેનાબ્રવીત્તદા ॥
યમ ઉવાચ ॥
ન તસ્ય નિયમો વિપ્ર તપો નૈવ ચ સુવ્રત

ઉપવાસો ન દાનં વા ન દેવો વા મહામુને ॥
યાદૃશી તુ ભવેદ્વિપ્ર શૃણુ તત્ત્વં સમાસતઃ

પ્રસુપ્તે યા પ્રસ્વપિતિ જાગર્તિ વિબુધે સ્વયમ્ ॥
ભુઙ્ક્તે તુ ભોજિતે વિપ્ર સા મૃત્યું જયતિ ધુવમ્

મૌને મૌના ભવેદ્યા તુ સ્થિતે તિષ્ઠતિ યા સ્વયમ્ ॥
સા મૃત્યું જાયતે વિપ્ર નાન્યત્પશ્યામિ કિંચન

એકદૃષ્ટિરેકમના ભર્ત્તુર્વચનકારિણી ॥
તસ્યા બિભીમહે સર્વે યે તથાન્યે તપોધન

દેવાનામપિ સા સાધ્વી પૂજ્યા પરમશોભના ॥
ભર્ત્રા ચાભિહિતા યાપિ ન પ્રત્યાખ્યાયિની ભવેત્

વર્ત્તમાનાપિ વિપ્રેન્દ્ર પ્રત્યાખ્યાતાપિ વા સદા ॥
ન દૈવતં સમ્પ્રયાતિ પત્યુરન્યં કદાચન

સા ન મૃત્યુમુખં યાતિ એવં યા સ્ત્રી પતિવ્રતા ॥
એવં યા તુ ભવેન્નિત્યં ભર્ત્તુઃ પ્રિયહિતે રતા

અનુવેષ્ટનભાવેન ભર્ત્તારમનુગચ્છતિ ॥
સા તુ મૃત્યુમુખદ્વારં ન ગચ્છેદ્બ્રહ્મસમ્ભવ

એષ માતા પિતા બન્ધુરેષ મે દૈવતં પરમ્ ॥
એવં શુશ્રૂષતે યા તુ સા માં વિજયતે સદા

પતિવ્રતા તુ યા સાધ્વી તસ્યાં ચાહં કૃતાઞ્જલિઃ ॥
ભર્તારમનુધ્યાયન્તી ભર્ત્તારમનુગચ્છતી

ભર્ત્તારમનુશોચન્તી મૃત્યુદ્વારં ન પશ્યતિ ॥
ગીતવાદિત્રનૃત્યાનિ પ્રેક્ષણીયાન્યનેકશઃ

ન શૃણોતિ ન પશ્યેદ્યા મૃત્યુદ્વારં ન પશ્યતિ ॥
સ્નાન્તી ચ તિષ્ઠતી વાપિ કુર્વન્તી વા પ્રસાધનમ્

નાન્યં યા મનસા પશ્યેન્મૃત્યુદ્વારં ન પશ્યતિ ॥
દેવતા અર્ચયન્તં વા ભુજ્યમાનમપિ દ્વિજ

પતિં ન ત્યજતે ચિત્તાન્મૃત્યુદ્વારં ન પશ્યતિ ॥
ભાનૌ ચાનુદિતે વાપિ ઉત્થાય ચ તપોધન

ગૃહં માર્જયતે નિત્યં મૃત્યુદ્વારં ન પશ્યતિ ॥
ચક્ષુર્દેહશ્ચ ભાવશ્ચ યસ્યા નિત્યં સુસંવૃતમ્

શૌચાચારસમાયુક્તા સાપિ મૃત્યું ન પશ્યતિ॥
ભર્ત્તુર્મુખં પ્રપશ્યેદ્યા ભર્ત્તુશ્ચિત્તાનુસારિણી

વર્ત્તતે ચ હિતે ભર્ત્તુર્મૃત્યુદ્વારં ન પશ્યતિ ॥
એવં કીર્ત્તિમતાં લોકે દૃશ્યન્તે દિવિ દેવતાઃ

માનુષાણાં ચ ભાર્યા વૈ તત્ર દેશે તુ દૃશ્યતે ॥
કથિતૈવ પુરા વિપ્ર આદિત્યેન પતિવ્રતા

મયા તસ્માત્તુ વિપ્રર્ષે યથાવૃત્તં યથાશ્રુતમ્ ॥
ગુહ્યમેતત્તતો દૃષ્ટ્વા પૂજયામિ પતિવ્રતાઃ

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે સંસારચક્રે પતિવ્રતામાહાત્મ્યંનામ નવાધિકદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ