વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 204

અથ દૂતપ્રેષણવર્ણનમ્ ॥
ઋષિરુવાચ ॥
ઇદં ચૈવાપરં તસ્ય વદતો હિ મયા શ્રુતમ્ ॥
ચિત્રગુપ્તસ્ય વિપ્રેન્દ્રા વચનં લોકશાસિનઃ

દૂરેઽસાવિતિ કિં કાર્યં ન ક્ષયોઽસ્ત્યસ્ય કર્મણઃ ॥
કિં કૃપાં કુરુતે તસ્મિન્ગૃહાણ જહિ મા વ્યથઃ

વ્રીડિતઃ કિમ્ભવાઞ્જ્ઞાતં કિં તિષ્ઠતિ પરાઙ્મુખઃ ॥
કિં ન ગચ્છસિ વેગેન કિં ત્વયા સુચિરં કૃતમ્

ગચ્છ ગચ્છ પુનસ્તત્ર શીઘ્રં ચૈનમિહાનય ॥
અશક્તોઽસ્મીતિ કિં રોષમર્હન્તે દર્પમીદૃશમ્

કિં ત્વં વદસિ દુર્બુદ્ધે વિવાહસ્તસ્ય વર્ત્તતે ॥
ઊર્ધ્વરેતાસ્તપસ્વીતિ ત્વં માં ભાષયસે કથમ્

કિં ત્વં વદસિ ગર્હ્યં ચ મુહૂર્ત્તં પરિપાલય ॥
રમતે કાન્તયા સાર્દ્ધમિતિ કિં ત્વં પ્રભાષસે

પતિવ્રતેતિ સાધ્વીતિ રહસ્યં ભાષસે પુનઃ॥
કિં કિં વદસિ બાલો હિ નિશિ ચૈવાગતો ગૃહમ્

આનીયતે કથં જ્ઞાત્વા ભોક્તુકામં કથં હરે ॥
જલશાયિનં કથં ચૈવ દાતુકામં કથં હરે

ધાર્મિકા યૂયમેવાત્ર અહમેકો નૃશંસવત્ ॥
યાત યાત તથા દૃષ્ટ્વા યથાકાલોઽનતિક્રમેત્

શીઘ્રં ત્વં ભવ સર્પો હિ વ્યાઘ્રસ્ત્વં ચ સરીસૃપઃ ॥
જલે ગ્રાહો ભવ ત્વં હિ ત્વં કૃમિસ્ત્વં સરીસૃપઃ

નરકાનુગતસ્ત્વં હિ વ્યાધિભૂતઃ સમાશ્રયઃ ॥
અતીસારો ભવ ત્વં હિ ત્વં છર્દિસ્ત્વં પુનર્ભવઃ॥॥
કર્ણરોગો વિષૂચી ચ નિત્યરોગશ્ચ સમ્ભવઃ ॥
જ્વરો ભવ મહાઘોરો જલે ગ્રાહો દુરાસદઃ

વાતવ્યાધિસ્તથા ઘોરસ્તથૈવ ત્વં જલોદરઃ॥
અપસ્મારસ્ત્વમુન્માદો વાતરોગસ્તથૈવ ચ

વિભ્રમસ્ત્વં ભવેચ્છીઘ્રં વિષ્ટમ્ભશ્ચ પુનર્ભવ ॥
વ્યાધિર્ભવ મહાઘોરો હ્યયં તૃષ્ણાં તુ વિન્દતુ

યથાકાલં યથાદૃષ્ટં તાવત્કાલોઽત્ર તિષ્ઠતુ ॥
કાલસંહરણે વાપિ શુભસ્યાગમનેઽપિ વા

યૂયં ચ કૃતકર્માણસ્તતો મોક્ષમવાપ્સ્યથ ॥
દ્રુતં દ્રવત વેગેન સર્વે ગચ્છત મા ચિરમ્

વરાજ્ઞા ધર્મરાજસ્ય યા મયા સમુદાહૃતા ॥
એકાહં ક્ષપયેસ્તત્ર દ્વિરાત્રં તત્ર મા ચિરમ્

ત્રિરાત્રં વૈ ચતૂરાત્રં ષડ્રાત્રં દશરાત્રકમ્ ॥
પક્ષં વા માસમેકં વા બહૂન્માસાંસ્તથાપિ વા

ક્ષપયિત્વા યથાકાલં તતો મોક્ષમવાપ્સ્યથ ॥
ભૂતાત્મા મોહવાંસ્તત્ર કરુણઃ કષ્ટમેવ ચ

યસ્મિન્યસ્મિંસ્તુ કાલેઽહં યાવતશ્ચ શ્રયામ્યહમ્ ॥
તસ્મિંસ્તસ્મિન્મહાકાલં યૂયં તત્કર્ત્તુમર્હથ

વિનિયોગા મયા સૂક્તા યથાપૂર્વં યથાશ્રુતમ્ ॥
જાગ્રતં વા પ્રમત્તં વા યથા કાલો ન સમ્પતેત્

યત્નાત્તથા તુ કર્ત્તવ્યં ભવદ્ભિર્મમ શાસનાત્ ॥
અભયં ચાત્ર યચ્છામિ બ્રાહ્મણેભ્યો ન સંશયઃ

તસ્માદ્યાત ઋષિભ્યશ્ચ સ્ત્રીભ્યશ્ચૈવ મહાબલાઃ ॥
યાતનાયા ન ભેતવ્યમહમાજ્ઞાપયામિ વઃ

યથાવાચ્યં ચ કુરુત યથા કાલો ન ગચ્છતિ ॥
યથાકામં પ્રકુરુત યચ્ચ દૃષ્ટં યથા તથા

મયાજ્ઞપ્તા વિશેષેણ મૃત્યુના સહ સઙ્ગતઃ ॥
યથા વીરો મહાતેજાશ્ચિત્રગુપ્તો મહાયશાઃ

યથાબ્રવીત્સ્વયં રુદ્રો યથા શક્રઃ શચીપતિઃ ॥
યથાજ્ઞાપયતે બ્રહ્મા ચિત્રગુપ્તસ્તથા પ્રભુઃ

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે સંસારચક્રે દૂતપ્રેષણં નામ ચતુરધિકદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ