વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 191

અથ મધુપર્કોત્પત્તિદાનસંકરણપ્રકરણમ્ ॥
સૂત ઉવાચ ॥
એવં શ્રુત્વા બહૂન્ધર્માન્ ધર્મશાસ્ત્રવિનિશ્ચયાત્॥
વરાહરૂપિણં દેવં પુનઃ પપ્રચ્છ મેદિની

ધરણ્યુવાચ॥
એવં શાસ્ત્રં મયા દેવ તવ વક્ત્રાદ્વિનિઃસૃતમ્ ॥
શ્રુતં સુબહુશશ્ચૈવ તૃપ્તિર્મમ ન વિદ્યતે

મમૈવાનુગ્રહાર્થાય રહસ્યં વક્તુમર્હસિ ॥
કીદૃશો મધુપર્ક્કશ્ચ કિં પુણ્યં કા ચ દેવતા

કાનિ દ્રવ્યાણિ કસ્મૈ ચ દેયાનીતિ વદસ્વ મે ॥
ઇતિ ભૂમ્યા વચઃ શ્રુત્વા દેવદેવો જનાર્દનઃ

વરાહરૂપી ભગવાન્પ્રત્યુવાચ વસુન્ધરામ્

શ્રીવરાહ ઉવાચ ॥
શૃણુ ભૂમે પ્રયત્નેન મધુપર્કો યથા કૃતઃ ॥
ઉત્પત્તિશ્ચૈવ દાનં ચ સર્વો યસ્ય ચ હીયતે

અહં બ્રહ્મા ચ રુદ્રશ્ચ કૃત્વા લોકસ્ય સંક્ષયમ્ ॥
અવ્યક્તાનિ ચ ભૂતાનિ યાનિ કાનિ ચ સર્વથા

તતો ભૂમે દક્ષિણાઙ્ગાત્પુરુષો મે વિનિઃસૃતઃ ॥
રૂપવાન્દ્યુતિમાંશ્ચૈવ શ્રીમાન્હ્રીકીર્તિમાન્નરઃ

તત્ર પપ્રચ્છ માં બ્રહ્મા મમ ગાત્રાદ્વિનિઃસૃતઃ ॥
ય એવ તિષ્ઠતે વિષ્ણો ત્રયાણાં ચ ચતુર્થકઃ

સરહશ્ચ લઘુર્દેવ એતત્તવ ન યુજ્યતે ॥
બ્રહ્મણો વચનં શ્રુત્વા મયાપ્યેવં પ્રભાષિતમ્

એવં ચ મે સમુત્પન્નઃ સર્વકર્મસુ નિષ્ઠિતઃ ॥
મધુપર્ક્કેતિ વિખ્યાતો ભક્તાનાં ભવમોક્ષણઃ

મયાત્ર સંશિતં બ્રહ્મન્ રુદ્રે ચાપિ સમાસતઃ ॥
સાધુ વિષ્ણો ભાગતસ્તે એષ ચાપિ વિનિઃસૃતઃ

ઉદ્ભવં મધુપર્ક્કસ્ય આત્મસમ્ભવનિશ્ચયમ્ ॥
તતસ્તુ માઽબ્રવીદ્બ્રહ્મા કારણં મધુરં વચઃ

મધુપર્કેણ કિં કાર્યમેતદાચક્ષ્વ નિષ્કલમ્ ॥
પિતામહવચઃ શ્રુત્વા મયાઽસૌ પ્રતિભાષિતઃ

કારણં મધુપર્કસ્ય દાનં સઙ્કરણં તથા ॥
મમાર્ચનવિધિં કૃત્વા મધુપર્કં પ્રયચ્છતિ

બ્રહ્મન્ યાત્યુત્તરં સ્થાનં યત્ર ગત્વા ન શોચતિ॥
તસ્ય ક્રિયાં પ્રવક્ષ્યામિ મમ દાનપ્રતિગ્રહાત્

યસ્ય દાનવિધિં પ્રાપ્ય યાન્તિ દિવ્યાં ગતિં મમ ॥
વૃત્તેષ્વેવોપચારેષુ યે ચ બ્રહ્મન્મમ પ્રિયાઃ

સંગૃહ્ય મધુપર્કં વૈ ઇમં મન્ત્રમુદાહરેત્

મન્ત્રઃ---
ૐ એષ હિ દેવ ભગવંસ્તવ ગાત્રસૂતિઃ સંસારમોક્ષણકરો મધુપર્કનામા ॥
ભક્ત્યા મયાઽયં પ્રતિપાદિતોઽદ્ય ગૃહાણ દેવેશ નમો નમસ્તે

પુનરન્યત્પ્રવક્ષ્યામિ તચ્છૃણુષ્વ વસુન્ધરે ॥
યાદૃશો મધુપર્ક્કો વૈ યા ચ તસ્ય મહાન્ ક્રિયા

મધ્વેવં દધિ સર્પિશ્ચ કુર્યાચ્ચૈવ સમં તથા ॥
વિધિના મન્ત્રપૂતેન યદીચ્છેત્સિદ્ધિમુત્તમામ્

સામાસાદ્ય તતઃ કૃત્વા મમ કર્મપરાયણઃ ॥
ઉચિતેનોપચારેણ યત્ત્વયા પરિપૃચ્છિતમ્

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે મધુપર્ક્કોત્પત્તિદાનસંકરણં નામૈકનવત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ