વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 184

અથ તામ્રાર્ચાસ્થાપનમ્ ॥
શ્રીવરાહ ઉવાચ ॥
તામ્રેણ પ્રતિમાં કૃત્વા સુરૂપાં ચૈવ ભાસ્વરામ્ ॥
ઉચિતેનોપચારેણ વેશ્મમધ્યમુપાનયેત્

તતો વેશ્મન્યુપાગમ્ય સ્થાપયિત્વા ઉદઙ્મુખઃ ॥
ચિત્રાયાં ચૈવ નક્ષત્રે કુર્યાચ્ચૈવાધિવાસનમ્

જલં ચ સર્વગન્ધેન પંચગવ્યેન મિશ્રિતમ્ ॥
સ્નાપયેચ્ચ તતો માં વૈ ઇમં મન્ત્રમુદાહરેત્

મન્ત્રઃ-
યોઽસૌ ભવાંસ્તિષ્ઠતિ સારભૂતઃ ત્વં તામ્રકે તિષ્ઠસિ નેત્રભૂતઃ ॥
આગચ્છ મૂર્ત્તૌ સહ પંચભૂતૈર્મયા ચ પાત્રૈઃ સહ વિશ્વધામન્

અનેનૈવ તુ મન્ત્રેણ સ્થાપયિત્વા યશસ્વિનિ ॥
પૂર્વન્યાયેન કર્ત્તવ્યમધિવાસનપૂજનમ્

વ્યતીતાયાં ચ શર્વર્યામુદિતે ચ દિવાકરે ॥
ઋચા શુદ્ધિં વિધાયાઽથ સ્નાપયેન્મન્ત્રપૂર્વકમ્

બ્રાહ્મણા વેદપાઠાંશ્ચ કુર્યુસ્તત્ર સમાગતાઃ ॥
બહુનિ મઙ્ગલાન્યત્ર મણ્ડપે સ્થાપયેત્તતઃ

સુગન્ધદ્રવ્યસંયુક્તં જલં ચાદાય પૂજકઃ॥
તતો મે સ્નપનં કાર્યમિમં મન્ત્રમુદાહરેત્

મન્ત્રઃ –
ૐ યોઽસૌ ભવાન્સર્વવરઃ પ્રભુશ્ચ માયા બલો યોગબલપ્રધાનઃ ॥
આગચ્છ શીઘ્રં ચ મમ પ્રિયાય સન્તિષ્ઠ તામ્રેષ્વપિ લોકનાથ

જ્વલન પવનતુલ્યાવન ભાવન તપન શ્વાસન સ્વયં તિષ્ઠ ભગવન્ પુરુષોત્તમ ઓમ્ ॥ ઇતિ ॥
તતો દ્વારમુપાગમ્ય વેશ્મ શીઘ્રં પ્રવેશયેત્ ॥
આસને ચાપિ માં સ્થાપ્ય પૂજયેદ્ભક્તિપૂર્વકમ્

મન્ત્રેણાનેન માં સ્થાપ્ય ગન્ધપુષ્પાદિદીપકૈઃ

સ્થાપનામન્ત્રઃ –
ૐ પ્રકાશપ્રકાશ જગત્પ્રકાશ વિજ્ઞાનમયાનન્દમય ત્રૈલોક્યનાથાત્રાગચ્છ ઇહ
સન્તિષ્ઠતાં ભવાન્પુરુષોત્તમ મામવ ઇતિ ॥
અનેન સ્થાપનાં કૃત્વા મમ શાસ્ત્રાનુસારતઃ ॥
શુક્લવસ્ત્રં સમાદાય ઇમં મન્ત્રમુદાહરેત્

મન્ત્રઃ-
ૐ શુદ્ધસ્ત્વમાત્મા પુરુષઃ પુરાણો જગત્સુ તત્ત્વં સુરલોકનાથ ॥
વસ્ત્રાણિ ગૃહ્ણીષ્વ મમ પ્રિયાણિ નમોઽસ્તુ તસ્મૈ પુરુષોત્તમાય

વસ્ત્રૈર્વિભૂષિતં કૃત્વા મમ કર્મપરાયણઃ॥
યથાન્યાયેન મે શીઘ્રમર્ચ્ચનં તત્ર કારયેત્

અર્ચ્ચનાલંકૃતં કૃત્વા ગન્ધધૂપાદિભિઃ પ્રભુમ્ ॥
સમ્પૂજ્ય વિધિવન્માં તુ નૈવેદ્યં પરિકલ્પયેત્

દત્ત્વા સ્વાદુ ચ નૈવેદ્યં શાન્તિપાઠં તુ કારયેત્ ॥
મન્ત્રઃ –
શાન્તિર્ભવતુ દેવાનાં વિપ્રાણાં શાન્તિરુત્તમા

શાન્તિર્ભવતુ રાજ્ઞાં ચ સરાષ્ટ્રાણાં તથા વિશામ્ ॥
બાલાનાં વ્રીહિપણ્યાનાં ગર્ભિણીનાં ચ દેહિનામ્

શાન્તિર્ભવતુ દેવેશ ત્વત્પ્રસાદાન્મમાખિલા॥
એવં શાન્તિં પઠિત્વા તુ બ્રાહ્મણાંસ્તત્ર પૂજયેત્

ગુરું ભાગવતં ચૈવમર્ચયેચ્ચ યથાવિધિ॥
બ્રાહ્મણાન્ભોજયેત્તત્ર યથોત્પન્નેન માધવિ

વિશેષેણ ગુરું પૂજ્ય વસ્ત્રાલંકારભોજનૈઃ ॥
તેનાહં પૂજિતો ભૂમે સત્યમેતદ્બ્રવીમિ તે

ગુરુર્યસ્ય ન તુષ્ટો વૈ તસ્માદ્દૂરતરો હ્યયમ્ ॥
ય એતેન વિધાનેન કુર્યાત્સંસ્થાપનં મમ

તારિતં ચ કુલં તેન નવભિઃ સપ્તવિંશતિઃ ॥
એતત્તે કથિતં ભદ્રે તામ્રાર્ચ્ચાસ્થાપનં મમ

કથયિષ્યામિ તે હ્યેવં કાર્ત્સ્ન્યેન પ્રતિમાર્ચ્ચનમ્ ॥
જલસ્ય બિન્દવો યાવન્મમ સ્નાને ચ સુન્દરિ ॥
તાવદ્વર્ષસહસ્રાણિ મમ લોકે મહીયતે

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે તામ્રાર્ચાસ્થાપનં નામ ચતુરશીત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ