વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 158

અથ મથુરાતીર્થપ્રાદુર્ભાવઃ ॥
શ્રીવરાહ ઉવાચ ॥
વિંશતિર્યોજનાનાં તુ માથુરં મમ મણ્ડલમ્ ॥
યત્રતત્ર નરઃ સ્નાતો મુચ્યતે સર્વકિલ્બિષૈઃ

વર્ષાકાલે તુ સ્થાતવ્યં યચ્ચ સ્થાનં તુ હર્ષદમ્ ॥
પુણ્યાત્પુણ્યતરં ચૈવ માથુરે મમ મણ્ડલે

સપ્તદ્વીપેષુ તીર્થાનિ પુણ્યાન્યાયતનાનિ ચ ॥
મથુરાયાં ગમિષ્યન્તિ પ્રસુપ્તે તુ સદા મયિ

સુપ્તોત્થિતં તુ દૃષ્ટ્વા માં મથુરાયાં વસુન્ધરે ॥
તે નરા માં પ્રપશ્યન્તિ સર્વકાલં ન સંશયઃ

સુપ્તોત્થિતં તુ વસુધે દૃષ્ટ્વા મે મુખપઙ્કજમ્ ॥
સપ્તજન્મકૃતં પાપં તત્ક્ષણાદેવ મુઞ્ચતિ

મથુરાવાસિનો લોકાઃ સર્વે તે મુક્તિભાજનાઃ ॥
મથુરાં સમનુપ્રાપ્ય દૃષ્ટ્વા દેવં તુ કેશવમ્

સ્નાત્વા પુનસ્તુ કાલિન્દ્યાં મમ લોકે મહીયતે ॥
સ તત્ફલમવાપ્નોતિ રાજસૂયાશ્વમેધયોઃ

પ્રદક્ષિણીકૃતો યેન મથુરાયાં તુ કેશવઃ ॥
પ્રદક્ષિણીકૃતા તેન સપ્તદ્વીપા વસુન્ધરા

ઘૃતપૂર્ણેન પાત્રેણ સમગ્રેણ ચ વાસસા ॥
કેશવસ્યાગ્રતો દત્ત્વા દીપકં તુ વસુન્ધરે

પંચયોજનવિસ્તારમાયામં પંચ વિસ્તરમ્ ॥
દીપમાલાસમાકીર્ણં વિમાનં લભતે નરઃ

સર્વકામસમૃદ્ધં તદપ્સરોગણસેવિતમ્ ॥
રમ્યમાલાસમાકીર્ણં ભોગાઢ્યં સર્વકામિકમ્

સમારોહતિ વૈ નિત્યં પ્રભામણ્ડલમણ્ડિતમ્ ॥
યે દેવા યે ચ ગન્ધર્વાઃ સિદ્ધાશ્ચારણપન્નગાઃ

તં સ્પૃહન્તિ સદા દેવિ પુણ્યમસ્તિ કૃતં ભુવિ ॥
યદિ કાલાન્તરે પુણ્યં હીયતેઽસ્ય પુરા કૃતમ્

સતાં પુણ્યગૃહે દેવિ જાયતે માનવો હિ સઃ ॥
ધરણ્યુવાચ ॥
ક્ષેત્રં હિ રક્ષતે દેવ કસ્ત્વિદં પાપનાશનમ્

પશુભૂતપિશાચૈશ્ચ રક્ષોભૂતવિનાયકૈઃ ॥
એવમાદિભિરાકૃષ્ટં તત્ક્ષેત્રં ફલદં ભવેત્

શ્રીવરાહ ઉવાચ ॥
મત્ક્ષેત્રં તે ન પશ્યન્તિ મત્પ્રભાવાત્કદાચન ॥
ન વિકુર્વન્તિ તે દૃષ્ટ્વા મત્પરાણાં હિ દેહિનામ્

રક્ષાર્થં હિ મયા દત્તા દિક્પાલાસ્તુ વરાનને ॥
લોકપાલાસ્તુ ચત્વારસ્તીર્થં રક્ષન્તિ યે સદા

પૂર્વાં રક્ષતિ ઇન્દ્રસ્તુ યમો રક્ષતિ દક્ષિણામ્ ॥
પશ્ચિમાં રક્ષતે નિત્યં વરુણઃ પાશભૃત્સ્વયમ્

ઉત્તરાં વૈ કુબેરસ્તુ મહાબલપરાક્રમઃ ॥
મધ્યં તુ રક્ષતે નિત્યં શિવો દેવ ઉમાપતિઃ

મથુરાયાં ગૃહં યસ્તુ પ્રાસાદં કુરુતે નરઃ ॥
ચતુર્ભુજસ્તુ વિજ્ઞેયો જીવન્મુક્તો ન સંશયઃ

મથુરાયા મહાભાગે કુણ્ડે ચ વિમલોદકે ॥
ગમ્ભીરે સર્વદા દેવિ તિષ્ઠતે ચ ચતુર્ભુજઃ

તત્ર મુઞ્ચેત યઃ પ્રાણાન્ સ્નાનં કૃત્વા વસુન્ધરે ॥
વૈષ્ણવં લોકમાસાદ્ય ક્રીડતે સ સુખાદિવ

તત્રૈવ તુ સદાશ્ચર્યં કથ્યમાનં મયા શૃણુ ॥
યદુચ્યતે વૈ સુશ્રોણિ કુણ્ડે તુ વિમલોદકે

હેમન્તે તુ ભવેચ્ચોષ્ણં શીતલં ગ્રીષ્મકે ભવેત્ ॥
તેજસા મમ સુશ્રોણિ તુષારતદૃશોપમમ્

ન વર્દ્ધતે ચ વર્ષાસુ ગ્રીષ્મે ચાપિ ન હીયતે ॥
એતચ્ચ મહદાશ્ચર્યં તસ્મિન્કુણ્ડે પરં મમ

પદે પદે તીર્થફલં મથુરાયાં વસુંધરે॥
તત્ર તત્ર નરઃ સ્નાતો મુચ્યતે સર્વપાતકૈઃ

વર્ષાસુ સ્થૂલતીર્થેષુ સ્નાતવ્યં તુ પ્રયત્નતઃ ॥
કૂપે હ્રદે દેવખાતે ગર્તેષુ ચ નદીષુ ચ

પ્રવાહેષુ ચ દિવ્યેષુ નદીનાં સઙ્મેષુ ચ ॥
વર્ષાસુ સર્વતઃ સ્નાયાદ્યદીચ્છેત્પરમાં ગતિમ્

અસ્તિ ક્ષેત્રં પરં દિવ્યં મુચુકુન્દં તુ નામતઃ ॥
મુચુકુંદઃ સ્વપિત્યત્ર દાનવાસુરપાતનઃ

તત્ર કુણ્ડે નરઃ સ્નાત્વા પ્રાપ્નોત્યભિમતં જલમ્ ॥
અથાત્ર મુઞ્ચતે પ્રાણાન્મમ લોકં સ ગચ્છતિ

27
ઇહજન્મકૃતં પાપમન્યજન્મકૃતં ચ યત્ ॥
શીઘ્રં નશ્યતિ તત્સર્વં કીર્ત્તનાત્કેશવસ્ય તુ

કિં તસ્ય બહુભિર્મંત્રૈર્ભક્તિર્યસ્ય જનાર્દને॥
નરકે પચ્યમાનસ્ય ગતિર્દેવિ જનાર્દનઃ

કૃત્વા પ્રદક્ષિણં દેવિ વિશ્રામં કુરુતે તુ યઃ ॥
નારાયણસમીપે તુ સોઽનન્તફલમશ્નુતે

સુપ્તોત્થિતં હરિં દૃષ્ટ્વા મથુરાયાં વસુન્ધરે ॥
ન તસ્ય પુનરાવૃત્તિર્જાયતે સ ચતુર્ભુજઃ

કુમુદસ્ય તુ માસસ્ય નવમ્યાં તુ વસુન્ધરે ॥
પ્રદક્ષિણીકૃત્ય ભુવં સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

બ્રહ્મઘ્નશ્ચ સુરાપશ્ચ ગોઘ્નો ભગ્નવ્રતસ્તથા ॥
મથુરાં તુ પરિક્રમ્ય પૂતો ભવતિ માનવઃ

અષ્ટમ્યાં પ્રાપ્ય મથુરાં દન્તધાવનપૂર્વકમ્ ॥
બ્રહ્મચર્યેણ તાં રાત્રિં કૃતસંકલ્પમાનસઃ

ધૌતવસ્ત્રસ્તુ સુસ્નાતો મૌનવ્રતપરાયણઃ ॥
પ્રદક્ષિણં તુ કુર્વીત સર્વપાતક નાશનમ્

પ્રદક્ષિણાં પ્રકુર્વાણમન્યો યઃ સ્પૃશતે નરઃ ॥
સર્વાન્ કામાનવાપ્નોતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

મથુરાયાં નરો ગત્વા દૃષ્ટ્વા દેવં સ્વયમ્ભુવમ્ ॥
પ્રદક્ષિણાયાં યત્પુણ્યં તત્પુણ્યં લભતે નરઃ

દેવસ્યાગ્રે તુ વસુધે કૂપં તુ વિમલોદકમ્॥
પિતરશ્ચાભિનન્દન્તિ પાનીયં પિણ્ડમેવ ચ

ચતુઃસામુદ્રિકં નામ ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્ ॥
તત્ર સ્નાતો નરો ભદ્રે દેવૈશ્ચ સહ મોદતે

તત્રાથ મુઞ્ચતે પ્રાણાન્મમ લોકં સ ગચ્છતિ

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે મથુરામાહાત્મ્યે મથુરાતીર્થપ્રભાવો નામાષ્ટપંચાશદધિકશતતમોઽધ્યાયઃ