વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 135

અથ જાલપાદભક્ષણાપરાધપ્રાયશ્ચિત્તમ્ ॥
શ્રીવરાહ ઉવાચ ॥
રક્તવસ્ત્રેણ સંયુક્તો યો હિ મામુપસર્પતિ ॥
તસ્યાપિ શૃણુ સુશ્રોણિ કર્મ સંસારમોક્ષણમ્

રજસ્વલાસુ નારીષુ રજો યત્તત્પ્રવર્ત્તતે ॥
તેનાસૌ રજસા પુષ્ટો કર્મદોષેણ જાનતઃ

વર્ષાણિ દશ પઞ્ચૈવ વસતે તત્ર નિશ્ચયાત્ ॥
રજો ભૂત્વા મહાભાગે રક્તવસ્ત્રપરાયણઃ

પ્રાયશ્ચિતં પ્રવક્ષ્યામિ તસ્ય કાયવિશોધનમ્ ॥
યેન શુધ્યન્તિ તે ભૂમે પુરુષાઃ શાસ્ત્રનિશ્ચિતાઃ

એકાહારં તતઃ કૃત્વા દિનાનિ દશ સપ્ત ચ॥
વાયુભક્ષસ્ત્રીણ્યહાનિ દિનમેકં જલાશનઃ

એવં સ મુચ્યતે ભૂમે મમ વિપ્રિયકારકઃ ॥
પ્રાયશ્ચિત્તં તતઃ કૃત્વા મમાસૌ રોચતે સહ

એતત્તે કથિતં ભૂમે રક્તવસ્ત્રવિભૂષિતે ॥
પ્રાયશ્ચિત્તં મહાભાગે સર્વસંસારમોક્ષણમ્

યસ્તુ મામન્ધકારેષુ વિના દીપેન સુન્દરિ ॥
સ્પૃશતે ચ વિના શાસ્ત્રં ત્વરમાણો વિમોહિતઃ

પતનં તસ્ય વક્ષ્યામિ શૃણુષ્વ ત્વં વસુન્ધરે ॥
તેન ક્લેશં સમાસાદ્ય ક્લિશ્યતે ચ નરાધમઃ

અન્ધો ભૂત્વા મહાભાગે એકં જન્મ તમોમયઃ ॥
સર્વાશી સર્વભક્ષશ્ચ માનવઃ સોઽભિજાયતે

અનન્યમાનસો ભૂત્વા ભૂમે હ્યેતત્પ્રસાધયેત્ ॥
પ્રાયશ્ચિત્તં પ્રવક્ષ્યામિ અન્ધકારે તુ યઃ પુરા

સંસ્પૃશેત્સોઽપિ ધર્માત્મા યેન લોકં મમ વ્રજેત્ ॥
અક્ષ્ણોરાચ્છાદનં કૃત્વા દિનાનિ દશ પઞ્ચ ચ

એકાહારં તતઃ કૃત્વા દિનવિંશં સમાહિતઃ ॥
યસ્ય કસ્યાપિ માસસ્ય એકામેવ ચ દ્વાદશીમ્

એકાહારસ્તતો ભૂત્વા નિષીદેચ્ચ જલાશનઃ ॥
તતો યવાન્નં ભુઞ્જીત ગોમૂત્રેણ તુ પાચિતમ્

પ્રાયશ્ચિત્તેન ચૈતેન મુચ્યતે પાતકાત્તતઃ ॥
યઃ પુનઃ કૃષ્ણવસ્ત્રેણ મમ કર્મપરાયણઃ

દેવિ કર્માણિ કુર્વીત તસ્ય વૈ પાતનં શૃણુ ॥
ઘુણો વૈ પઞ્ચવર્ષાણિ લાજવાસ્તુસમાશ્રયઃ

પઞ્ચ વર્ષાણિ નકુલો દશ વર્ષાણિ કચ્છપઃ ॥
એવં ભ્રમતિ સંસારે મમ કર્મપરાયણઃ

પારાવતેષુ જાયેત નવ વર્ષાણિ પઞ્ચ ચ ॥
જાતો મમાપરાધેન સ્થિતઃ પારાવતો ભુવિ

મમ તિષ્ઠતિ પાર્શ્વેષુ યત્રૈવાહં પ્રતિષ્ઠિતઃ ॥
પ્રાયશ્ચિત્તં પ્રવક્ષ્યામિ તસ્ય સંસારમોક્ષણે

યેનાસૌ લભતે સિદ્ધિં કૃષ્ણવસ્ત્રાપરાધતઃ ॥
સપ્તાહં યાવકં ભુક્ત્વા ત્રિરાત્રં સક્તુપિણ્ડિકામ્

ત્રીણિ પિણ્ડાંસ્ત્રિરાત્રં તુ એવં મુચ્યેત કિલ્બિષાત્ ॥
ય એતેન વિધાનેન દેવિ કર્માણિ કારયેત્

શુચિર્ભાગવતો ભૂત્વા મમ માર્ગાનુસારતઃ ॥
ન સ ગચ્છતિ સંસારં મમ લોકં સ ગચ્છતિ

વાસસા ચાપ્યધૌતેન યો મે કર્માણિ કારયેત્ ॥
શુચિર્ભાગવતો ભૂત્વા મમ માર્ગાનુસારકઃ

તસ્ય દોષં પ્રવક્ષ્યામિ અપરાધં વસુન્ધરે ॥
પતન્તિ યેન સંસારં વાસસોચ્છિષ્ટકારિણઃ

દેવિ ભૂત્વા ગજો મત્તસ્તિષ્ઠત્યેકં નરો ભુવિ ॥
ઉષ્ટ્રશ્ચૈકં ભવેજ્જન્મ જન્મ ચૈકં વૃકસ્તથા

ગોમાયુરેકં જન્માપિ જન્મ ચૈકં હયસ્તથા ॥
સારઙ્ગસ્ત્વેકજન્મા વૈ મૃગો ભવતિ વૈ તતઃ

સપ્તજન્માન્તરં પશ્ચાત્તતો ભવતિ માનુષઃ ॥
મદ્ભક્તશ્ચ ગુણજ્ઞશ્ચ મમ કર્મપરાયણઃ

દક્ષો નિરપરાધશ્ચ અહઙ્કારવિવર્જિતઃ ॥
ધરણ્યુવાચ ॥
શ્રુતમેતન્મયા દેવ યત્ત્વયા સમુદાહૃતમ્

સંસારં વાસસોચ્છિષ્ટા યેન ગચ્છન્તિ માનુષાઃ॥
પ્રાયશ્ચિત્તં ચ મે બ્રૂહિ સર્વકર્મસુખાવહમ્

કિલ્બિષાદ્યેન મુચ્યન્તે તવ કર્મપરાયણાઃ ॥
શ્રીવરાહ ઉવાચ ॥
શૃણુ તત્ત્વેન મે દેવિ કથ્યમાનં મયાઽનઘે

પ્રાયશ્ચિત્તં પ્રવક્ષ્યામિ મમ કર્મપરાયણઃ ॥
યાવકેન ત્રીણ્યહાનિ પિણ્યાકેન દિનત્રયમ્

પર્ણભક્ષસ્ત્રીણ્યહાનિ પયોભક્ષો દિનત્રયમ્ ॥
પાયસેન ત્રિરાત્રં તુ વાયુભક્ષો દિનત્રયમ્

એવં કૃત્વા મહાભાગે વાસસોચ્છિષ્ટકારિણઃ ॥
અપરાધં ન વિન્દેરન્સંસારં ન પ્રયાન્તિ ચ

શ્વાનોચ્છિષ્ટં તુ યો દદ્યાન્મમ કર્મપરાયણઃ ॥
પાપં તસ્ય પ્રવક્ષ્યામિ સંસારે ચ મહદ્ભયમ્

શ્વાનો વૈ સપ્ત જન્માનિ ગોમાયુઃ સપ્ત વૈ તથા ॥
ઉલૂકઃ સપ્તવર્ષાણિ પશ્ચાજ્જાયેત માનુષઃ

વિશુદ્ધાત્મા શ્રુતિજ્ઞશ્ચ મદ્ભક્તશ્ચૈવ જાયતે ॥
ગૃહે ભાગવતોત્કૃષ્ટે અપરાધવિવર્જિતઃ

શૃણુ તત્ત્વેન વસુધે પ્રાયશ્ચિત્તં મહૌજસમ્ ॥
તરન્તિ માનુષા યેન ત્યક્ત્વા સંસારસાગરમ્

મૂલભક્ષો દિનત્રય્યાં ફલાહારો દિનત્રયમ્ ॥
શાકભક્ષો દિનત્રય્યાં પયોભક્ષો દિનત્રયમ્

દધ્યાહારો દિનત્રય્યાં પાયસેન દિનત્રયમ્ ॥
વાય્વાહારો દિનત્રય્યાં સ્નાનં કૃત્વા દૃઢવ્રતઃ

એવં દિનાન્યેકવિંશત્કૃત્વા વૈ શુભલક્ષણમ્ ॥
અપરાધં ન વિન્દેત મમ લોકં સ ગચ્છતિ

ભુક્ત્વા વરાહમાંસં તુ યશ્ચ મામિહ સર્પતિ ॥
પાતનં તસ્ય વક્ષ્યામિ યથા ભવતિ સુન્દરિ

વરાહો દશ વર્ષાણિ કૃત્વાનુચરતે વને ॥
વ્યાધો ભૂત્વા મહાભાગે સમાઃ પઞ્ચ ચ સપ્ત ચ

તતશ્ચ મૂષકો ભૂત્વા વર્ષાણિ ચ ચતુર્દશ ॥
ઊનવિંશતિવર્ષાણિ યાતુધાનશ્ચ જાયતે

સલ્લકી ચાષ્ટવર્ષાણિ જાયતે ભવને બહુ ॥
વ્યાઘ્રસ્ત્રિંશચ્ચ વર્ષાણિ જાયતે પિશિતાશનઃ

એવં સંસારિતાં ગત્વા વરાહામિષભક્ષકઃ ॥
જાયતે વિપુલે સિદ્ધે કુલે ભાગવતે તથા

હૃષીકેશવચઃ શ્રુત્વા સર્વં સમ્પૂર્ણલક્ષણમ્ ॥
શિરસા ચાઞ્જલિં કૃત્વા વાક્યં ચેદમુવાચ હ

એતન્મે પરમં ગુહ્યં તવ ભક્તસુખાવહમ્ ॥
વરાહમાંસભક્ષસ્તુ યેન મુચ્યેત કિલ્બિષાત્

તરન્તિ માનુષા યેન તિર્યક્સંસારસાગરાત્ ॥
ગોમયેન દિનં પઞ્ચ કણાહારેણ સપ્ત વૈ

પાનીયં તુ તતો ભુક્તા તિષ્ઠેત્સપ્તદિનં તતઃ ॥
અક્ષારલવણં સપ્ત સક્તુભિશ્ચ તથા ત્રયઃ

તિલભક્ષો દિનાન્સપ્ત પાષાણસ્ય ચ ભક્ષકઃ ॥
પયો ભુક્ત્વા દિનં સપ્ત કારયેદ્બુદ્ધિમાન્મનઃ

ક્ષાન્તં દાન્તં તથા કૃત્વા અહઙ્કારવિવર્જ્જિતઃ॥
દિનાન્યેકોનપઞ્ચાશચ્ચરેત્કૃતવિનિશ્ચયઃ

વિમુક્તઃ સર્વપાપેભ્યઃ સસંજ્ઞો વિગતજ્વરઃ ॥
કૃત્વા મમ ચ કર્માણિ મમ લોકં સ ગચ્છતિ

જાલપાદં ભક્ષયિત્વા યસ્તુ મામુપસર્પતિ ॥
જાલપાદસ્તતો ભૂત્વા વર્ષાણિ દશ પઞ્ચ ચ

કુમ્ભીરો દશ વર્ષાણિ પઞ્ચ વર્ષાણિ સૂકરઃ ॥
તાવદ્ભ્રમતિ સંસારે મમ ચૈવાપરાધતઃ

કૃત્વા તુ દુષ્કરં કર્મ જાયતે વિપુલે કુલે ॥
શુદ્ધો ભાગવતશ્રેષ્ઠો હ્યપરાધવિવર્જિતઃ

સર્વકર્માણ્યતિક્રમ્ય મમ લોકં સ ગચ્છતિ ॥
પ્રાયશ્ચિતં પ્રવક્ષ્યામિ જાલપાદસ્ય ભક્ષણે

તરન્તિ મનુજા યેન ઘોરસંસારસાગરાત્ ॥
યાવકાન્નં દિનત્રય્યાં વાયુભક્ષો દિનત્રયમ્

ફલભક્ષો દિનત્રય્યાં તિલભક્ષો દિનત્રયમ્ ॥
અક્ષારલવણાન્નાશી પુનસ્તત્ર દિનત્રયમ્

દશપઞ્ચ દિનાન્યેવં પ્રાયશ્ચિત્તં સમાચરેત્ ॥
જાલપાદાપરાધસ્ય એવં કુર્વીત શોધનમ્॥
વિનીતાત્મા શુચિર્ભૂત્વા ય ઇચ્છેત્સુશુભાં ગતિમ્

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે જાલપાદભક્ષણાપરાધપ્રાયશ્ચિત્તં નામ પઞ્ચત્રિંશદધિકશતતમોઽધ્યાયઃ