વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 132

અથ મૃતકસ્પર્શપ્રાયશ્ચિત્તમ્ ॥
શ્રીવરાહ ઉવાચ ॥
ગત્વા તુ મૈથુનં ભદ્રે અસ્નાતો યઃ શવં સ્પૃશેત્ ॥
રેતઃ પિબતિ દુર્બુદ્ધિઃ સહસ્રં નવ પંચ ચ

વર્ષં નારાયણાચ્છ્રુત્વા સા મહી સંશિતવ્રતા ॥
તતો દીનમના ભૂત્વા પ્રોવાચ મધુસૂદનમ્

ધરણ્યુવાચ ॥
કિમિદં ભાષસે દેવ ધર્મં ભીષણસઙ્કટમ્ ॥
કથમેવં પુમાન્વૈ સ રેતઃપાનપરો ભવેત્

એતન્મે પરમં દુઃખં તદ્ભવાન્વક્તુમર્હતિ ॥
શ્રીવરાહ ઉવાચ ॥
શૃણુ તત્ત્વેન મે દેવિ ઇદં ગુહ્યમનુત્તમમ્

ચિહ્નમૈતદ્વરારોહે આધિચારવિનિશ્ચયઃ॥
પુરુષઃ સ્ત્રીષુ કર્માણિ યો વિકુર્વીત નિર્ઘૃણઃ

દૃષ્ટં તસ્યાપરાધસ્ય ફલં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ ॥
એવમેતદ્વરારોહે યન્માં ત્વં પરિપૃચ્છસિ

અપરાધસ્ય દોષેણ વિશુદ્ધિશ્ચ ન જાયતે ॥
પ્રાયશ્ચિત્તં પ્રવક્ષ્યામિ રાગદોષેણ દોષિતમ્

ગૃહસ્થાઃ પુરુષા ભદ્રે મમ કર્મપરાયણાઃ ॥
યાવકેન ત્રયં ક્ષિપ્ત્વા પિણ્યાકેન દિનત્રયમ્

વાયુભક્ષં દિનં ત્વેકં તતો મુચ્યેત કિલ્બિષાત્ ॥
ય એવં કુરુતે ભૂમે વિધિદૃષ્ટેન કર્મણા

જ્ઞાત્વા કર્માપરાધં તુ ન સ પાપેન લિપ્યતે ॥
એતત્તે કથિતં ભદ્રે મિથુનં યોઽભિગચ્છતિ

પ્રાયશ્ચિત્તં મહાભાગે મમ લોકસુખાવહમ્ ॥
સ્પૃષ્ટ્વા તુ મૃતકં ભદ્રે નરં પંચત્વમાગતમ્

મમ શાસ્ત્રં બહિષ્કૃત્ય યઃ શ્મશાનં પ્રપદ્યતે ॥
પિતરસ્તસ્ય સુશ્રોણિ આત્મનશ્ચ પિતામહાઃ

શ્મશાને જમ્બુકા ભૂત્વા ભક્ષયન્તિ શવાન્ તથા ॥
તતો હરેવર્ચઃ શ્રુત્વા ધર્મકામા વસુન્ધરા

ઉવાચ મધુરં વાક્યં સર્વલોકહિતાય વૈ ॥
ધરણ્યુવાચ ॥
તવ નાથ પ્રપન્નાનાં ક્વ પાપં વિદ્યતે પ્રભો

પ્રાયશ્ચિત્તં ચ મે બ્રૂહિ યેન મુચ્યન્તિ કિલ્બિષાત્ ॥
શ્રીવરાહ ઉવાચ ॥
શૃણુ સુન્દરિ તત્ત્વેન યન્માં ત્વં પરિપૃચ્છસિ

કથયિષ્યામિ તે હીદં શોભનં પાપનાશનમ્ ॥
એકાહારો દિનાન્સપ્ત ત્રિરાત્રં ચાપ્યુપોષિતઃ

પંચગવ્યં તતઃ પીત્વા તતો મુચ્યેત કિલ્બિષાત્ ॥
શવે સ્પૃષ્ટેઽપરાધસ્ય એષ તે કથિતો વિધિઃ

સર્વથા વર્જનીયં વૈ સર્વભાગવતેન તુ ॥
ય એતેન વિધાનેન પ્રાયશ્ચિત્તં સમાચરેત્

વિમુક્તઃ સર્વપાપેભ્યો નાપરાધોઽસ્તિ તસ્ય વૈ ॥
નારીં રજસ્વલાં સ્પૃષ્ટ્વા યો માં સ્પૃશતિ નિર્ભયઃ

રાગમોહેન સંયુક્તઃ કામેન ચ વશીકૃતઃ॥
વર્ષાણાં તુ સહસ્રૈકં રજઃ પિબતિ નિર્ઘૃણઃ

અન્ધશ્ચ જાયતે દેવિ દરિદ્રો જ્ઞાનમૂર્ખવાન્॥
ન ચ વિન્દતિ ચાત્માનં પતિતો નરકે યથા

અપરાધમિમં કૃત્વા તત્રૈવં નાસ્તિ સંશયઃ ॥
ધરણ્યુવાચ ॥
તવ દેવ પ્રપન્નાનાં મોક્ષં સંસારસાગરાત્

અપરાધસમાયુક્તસ્તવ કર્મપરાયણઃ ॥
કર્મણા યેન શુધ્યેત તન્મે બ્રૂહિ જનાર્દન

શ્રીવરાહ ઉવાચ ॥
સ્પૃષ્ટ્વા રજસ્વલાં નારીં નરો મદ્ભક્તિતત્પરઃ ॥
તપઃ કૃત્વા ત્રિરાત્રં તુ આકાશશયને વસેત્

શુદ્ધો ભાગવતો ભૂત્વા મમ કર્મપરાયણઃ ॥
એવં કૃત્વા મહાભાગે પ્રાયશ્ચિત્તં મમ પ્રિયમ્

।
મુચ્યતે કિલ્બિષાદ્દેવિ આચારેણ બહિષ્કૃતઃ ॥
એતત્તે કથિતં ભદ્રે યત્સ્પૃષ્ટ્વા તુ રજસ્વલામ્

સ્પૃષ્ટ્વા તુ મૃતકં દેવિ યો મત્ક્ષેત્રેષુ તિષ્ઠતિ ॥
શતવર્ષસહસ્રાણિ ગર્ભેષુ પરિવર્ત્તતે

દશવષર્સહસ્રાણિ ચણ્ડાલશ્ચૈવ જાયતે ॥
અન્ધઃ સપ્તસહસ્રાણિ મણ્ડૂકશ્ચ શતં સમાઃ

મક્ષિકા ત્રીણિ વર્ષાણિ ટિટ્ટિભૈકાદશં સમાઃ ॥
દંશો વૈ સપ્ત ચાન્યાનિ કૃકલાસો ભવેત્સમાઃ

હસ્તી વર્ષશતં ચૈવ ખરો દ્વાત્રિંશકં ભવેત્ ॥
માર્જારો નવવર્ષાણિ વાનરો દશપઞ્ચ ચ

એવં સ ચાત્મદોષેણ મમ કર્મપરાયણઃ ॥
પ્રાપ્નોતિ સુમહદ્દુઃખં દેવિ ચૈવં ન સંશયઃ

તતો હરેર્વચઃ શ્રુત્વા દુઃખેન પરિપૃચ્છતિ ॥
સર્વસંસારમોક્ષાય પ્રત્યુવાચ વસુન્ધરા

ધરણ્યુવાચ ॥
કિમિદં ભાષસે દેવ માનુષાણાં દુરાસદમ્ ॥
વાક્યં ભીષણમત્યન્તં મમ મર્મપ્રભેદકમ્

આચારાચ્ચ પરિભ્રષ્ટસ્તવકર્મપરાયણઃ ॥
યથા તરતિ દુર્ગાણિ પ્રાયશ્ચિત્તં તથા વદ

શ્રુત્વા પૃથ્વ્યાસ્તથા વાક્યં લોકનાથો જનાર્દ્દનઃ ॥
ધર્મસંરક્ષણાર્થાય પ્રત્યુવાચ વસુન્ધરામ્

શ્રીવરાહ ઉવાચ ॥
સ્પૃષ્ટ્વા તુ મૃતકં ભૂમે મમ કર્મપરાયણઃ ॥
એકાહારં તતસ્તિષ્ઠેદ્દિનાનિ દશ પઞ્ચ ચ

તત એવં વિધિં કૃત્વા પઞ્ચગવ્યં તુ પ્રાશયેત્ ॥
શુદ્ધભાવં વિશુદ્ધાત્મા કર્મણા ચ ન લિપ્યતે

એતત્તે કથિતં દેવિ સ્પૃષ્ટ્વા મૃતકમેવ ચ ॥
દોષં ચૈવ વિશુદ્ધ્યર્થં યત્ત્વયા પૂર્વપૃચ્છિતમ્

ય એતેન વિધાનેન પ્રાયશ્ચિત્તં સમાચરેત્ ॥
અપરાધવિમુક્તો વૈ મમ લોકં સ ગચ્છતિ

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે મૃતકસ્પર્શનપ્રાયશ્ચિત્તં નામ દ્વાત્રિંશદધિકશતતમોઽધ્યાયઃ