વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 121

અથ જન્માભાવઃ ॥
શ્રીવરાહ ઉવાચ ॥
યેન ગર્ભં ન ગચ્છેત તચ્છૃણુષ્વ વસુન્ધરે ॥
કથયિષ્યામિ તે હ્યેવં સર્વધર્મવિનિશ્ચયમ્

કૃત્વાપિ વિપુલં કર્મ આત્માનં ન પ્રશંસતિ ॥
કરોતિ બહુકર્માણિ શુદ્ધેનૈવાન્તરાત્મના

કૃત્વા તુ મમ કર્માણિ સમર્થોઽનુગ્રહે રતઃ ॥
કાર્યાકાર્યે વિજાનાતિ સર્વધર્મેષુ નિષ્ઠિતઃ

શીતોષ્ણવાતવર્ષાદિક્ષુત્પિપાસાસહશ્ચ યઃ ॥
યો દરિદ્રો નિરાલસ્યઃ સત્યવાગનસૂયકઃ

સ્વદારનિરતો નિત્યં પરદારવિવર્જકઃ ॥
સત્યવાદી વિશુદ્ધાત્મા નિત્યં ચ ભગવત્પ્રિયઃ

સંવિભાજ્ય વિશેષજ્ઞો નિત્યં બ્રાહ્મણવત્સલઃ ॥
પ્રિયભાષી દ્વિજાનાં ચ મમ કર્મપરાયણઃ

કુયોનિં તુ ન ગચ્છેત મમ લોકં સ ગચ્છતિ ॥
અન્યચ્ચ તે પ્રવક્ષ્યામિ તચ્છૃણુષ્વ વસુન્ધરે

યો વિયોનિં ન ગચ્છેત મમ કર્મપરાયણઃ ॥
જીવહિંસાનિવૃત્તસ્તુ સર્વભૂતહિતઃ શુચિઃ

સર્વત્ર સમતાયુક્તઃ સમલોષ્ઠાશ્મકાંચનઃ ॥
બાલ્યે સ્થિતોઽપિ વયસિ ક્ષાન્તો દાન્તઃ શુભે રતઃ

નિત્યં નૈવ વિજાનાતિ પરેણાપકૃતં ક્વચિત્ ॥
કર્ત્તવ્યં સંસ્મરેત્સર્વં મમ સત્યં ચ જલ્પતિ

વ્યલીકાદ્વિનિવૃત્તો યસ્તથ્યેતિકૃતનિશ્ચયઃ ॥
નિત્યં ચ વૃત્તિમાન્કશ્ચિત્પરોક્ષેઽપિ ન ચાક્ષિપેત્

ઋતુકાલેઽપિ ગચ્છેદ્યઃ અપત્યાર્થે સ્વકાં સ્ત્રિયમ્ ॥
ઈદૃશાસ્તુ નરા ભદ્રે મમ કર્મપરાયણાઃ

તે વિયોનિં ન ગચ્છન્તિ મમ ગચ્છન્તિ સુન્દરિ ॥
પુનરન્યત્પ્રવક્ષ્યામિ તચ્છૃણુષ્વ વસુન્ધરે

પુરુષાણાં પ્રસન્નાનાં યશ્ચ ધર્મઃ સનાતનઃ ॥
મનુનાપ્યન્યથા દૃષ્ટો હ્યન્યથાંગિરસેન ચ

શુક્રેણ ચાન્યથા દૃષ્ટો ગૌતમેનાપિ ચાન્યથા ॥
સોમેન ચાન્યથા દૃષ્ટો રુદ્રેણાપ્યન્યથા પુનઃ

શઙ્ખેન ચાન્યથા દૃષ્ટો લિખિતેનાપિ ચાન્યથા ॥
કશ્યપેનાન્યથા દૃષ્ટો ધર્મેણાપ્યન્યથા ધરે ।

અગ્નિના વાયુના ચૈવ દૃષ્ટો ધર્મોઽન્યથા ધરે ॥
યમેન ચાન્યથા દૃષ્ટ ઇન્દ્રેણ વરુણેન ચ

કુબેરેણાન્યથા દૃષ્ટઃ શાણ્ડિલ્યેનાપિ ચાન્યથા ॥
પુલસ્ત્યેનાન્યથા દૃષ્ટ આદિત્યેનાપિ ચાન્યથા

પિતૃભિશ્ચાન્યથા દૃષ્ટો હ્યન્યથાપિ સ્વયમ્ભુવા ॥
આત્મનાત્મનિ ધર્મેણ યે નરા નિશ્ચિતવ્રતાઃ

સ્વકં પાલયતે ધર્મં સ્વમતેનૈવ ભાષિતમ્ ॥
પરવાદં ન કુર્વીત સર્વધર્મેષુ નિશ્ચિતમ્

ન નિન્દેદ્ધર્મકાર્યાણિ આત્મધર્મપથે સ્થિતઃ ॥
એભિર્ગુણૈઃ સમાયુક્તો મમ કર્માણિ કારયેત્

વિયોનિં સ ન ગચ્છેત મમ લોકાય ગચ્છતિ ॥
પુનરન્યત્તુ વક્ષ્યામિ તચ્છૃણુષ્વેહ માધવિ

તરન્તિ પુરુષા યેન ગર્ભસંસારસાગરમ્ ॥
જિતેન્દ્રિયા જિતક્રોધા લોભમોહવિવર્જિતાઃ

આત્મોપકારકા નિત્યં દેવાતિથિગુરુપ્રિયાઃ ॥
હિંસાદીનિ ન કુર્વન્તિ મધુમાંસવિવર્જકાઃ

મનસા બ્રાહ્મણીં ચૈવ યો ગચ્છેન્ન કદાચન ॥
વિપ્રાય કપિલાં દદ્યાદ્વૃદ્વં સાન્ત્વેન પાલયેત્

સર્વેષાં ચૈવ પુત્રાણાં ન વિશેષં કરોતિ યઃ ॥
સંક્રુદ્ધં બ્રાહ્મણં દૃષ્ટ્વા યસ્તુ તત્ર પ્રસાદયેત્

યઃ સ્પૃશેત્કપિલાં ભક્ત્યા કુમારીં ન ચ દૂષયેત્ ॥
અગ્નિં ન ચ ક્રમેત્પદ્ભ્યાં ન ચ પુત્રેણ ભાષયેત્

જલેન મેહયેદ્યસ્તુ ગુરુભક્તો ન જલ્પકઃ ॥
એવં ધર્મેણ સંયુક્તો યો નુ માં પ્રતિપદ્યતે

સ ચ ગર્ભં ન ગચ્છેત મમ લોકં સ ગચ્છતિ

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે જન્માભાવો નામૈકવિંશત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ