વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 104

અથ મધુધેનુદાનમાહાત્મ્યમ્॥
હોતોવાચ॥
મધુધેનું પ્રવક્ષ્યામિ સર્વપાતકનાશિનીમ્ ॥
અનુલિપ્તે મહીપૃષ્ઠે કૃષ્ણાજિનકુશોત્તરે

ધેનું મધુમયીં કૃત્વા સમ્પૂર્ણઘટષોડશામ્॥
ચતુર્થેન તથાંશેન વત્સકં પરિકલ્પયેત્

સૌવર્ણં તુ મુખં કૃત્વા શૃઙ્ગાણ્યગુરુચંદનૈઃ॥
પૃષ્ઠં તામ્રમયં કૃત્વા સાસ્રાં પટમયીં તથા

પાદાનિક્ષુમયાન્કૃત્વા સિતકમ્બલસંવૃતાન્॥
મુખં ગુડમયં કૃત્વા જિહ્વાં શર્કરયા તથા

ઓષ્ઠૌ પુષ્પમયૌ તસ્યા દન્તાઃ ફલમયાઃ સ્મૃતાઃ ॥
દર્ભરોમમયી દેવી ખુરૈરૌપ્યૈશ્ચ ભૂષિતા

પ્રશસ્તપત્રશ્રવણા પ્રમાણાત્પરિતસ્તતા ॥
સર્વલક્ષણસંયુક્તા સપ્તધાન્યાન્વિતા તથા

ચત્વારિ તિલપાત્રાણિ ચતુર્દિક્ષુ પ્રકલ્પયેત્॥
છાદિતાં વસ્ત્રયુગ્મેન કણ્ઠાભરણભૂષિતામ્

કાંસ્યોપદોહિનીં કૃત્વા ગન્ધપુષ્પૈસ્તુ પૂજિતામ્ ॥
અયને વિષુવે પુણ્યે વ્યતીપાતે દિનક્ષયે

સંક્રાંત્યામુપરાગે ચ સર્વકાલે યદૃચ્છયા ॥
દ્રવ્યબ્રાહ્મણસમ્પત્તિં દૃષ્ટ્વા તાં પ્રતિપાદયેત્

બ્રાહ્મણાય દરિદ્રાય શ્રોત્રિયાયાહિતાગ્નયે ॥
આર્યાવર્ત્તે સમુત્પન્ને વેદવેદાઙ્ગપારગે

તાદૃશાય પ્રદાતવ્યા મધુ ધેનુર્નરોત્તમે ॥
પુચ્છદેશે વિમૃશ્યાથ જલપૂર્ણાં સદક્ષિણામ્

દદ્યાદ્વિપ્રાય ધેનું તાં મન્ત્રપૂર્વાં વિચક્ષણઃ ॥
પુચ્છદેશોપવિષ્ટસ્તુ ગન્ધધૂપાદિપૂજિતા ॥
આચ્છાદ્ય વસ્ત્રયુગ્મેન મુદ્રિકાવર્ણમાત્રકૈઃ ॥
સ્વશક્ત્યા દક્ષિણાં દત્ત્વા વિત્તશાઠ્યવિવર્જિતઃ ॥
જલપૂર્વં તુ કર્ત્તવ્યં પશ્ચાદ્યાનં સમર્પયેત્ ॥
રસજ્ઞા સર્વદેવાનાં સર્વભૂતહિતે રતા

પ્રીયન્તાં પિતરો દેવા મધુધેનો નમોઽસ્તુ તે॥
એવમુચ્ચાર્ય તાં ધેનું બ્રાહ્મણાય નિવેદયેત્

અહં ગૃહ્ણામિ ત્વાં દેવિ કુટુમ્બાર્થે વિશેષતઃ ॥
કામં કામદુઘે કામાન્મધુધેનો નમોઽસ્તુ તે

મધુવાતેતિ મન્ત્રેણ દદ્યાદાશુચિકેન તુ ॥
દત્ત્વા ધેનું મહારાજ છત્રિકોપાનહૌ તથા

એવં યઃ કુરુતે ભક્ત્યા મધુધેનું નરાધિપ ॥
દત્ત્વા દાનં પાયસેન મધુના ચ દિનં નયેત્

બ્રાહ્મણશ્ચ ત્રિરાત્રં તુ મધુપાયસસંયુતમ્ ॥
એવં કૃતે તુ યત્પુણ્યં તન્નિબોધ નરાધિપ

યત્ર નદ્યો મધુવહા યત્ર પાયસકર્દમાઃ ॥
ઋષયો મુનયઃ સિદ્ધાસ્તત્ર ગચ્છન્તિ ધેનુદાઃ

તત્ર ભોગાનથો ભુઙ્ક્તે બ્રહ્મલોકં સ ગચ્છતિ ॥
ક્રીડિત્વા સુચિરં કાલં પુનર્મર્ત્યમુપાગતઃ

સ ભુક્ત્વા વિપુલાન્ભોગાન્વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ॥
દશ પૂર્વાન્દશ પરાનાત્માનં ચૈકત્રિંશકમ્

નયતે વિષ્ણુસાયુજ્યં મધુધેનુપ્રદાનતઃ ॥
ય ઇદં શૃણુયાદ્ભક્ત્યા શ્રાવયેદ્વાપિ માનવઃ ॥
સર્વપાપવિનિર્મુક્તો વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે શ્વેતવિનીતાશ્વોપાખ્યાને મધુધેનુમાહાત્મ્યં નામ ચતુરધિકશતતમોઽધ્યાયઃ