વામનપુરાણ, સરોમાહાત્મ્ય · અધ્યાય 24

ઇતિ શ્રીવામનપુરાણે સરોમાહાત્મ્યે ત્રયોવિંશો ઽધ્યાયઃ
સનત્કુમાર ઉવાચ
અથોવાચ મહાદેવો દેવાન્ બ્રહ્મપુરોગમાન્ ।
ઋષીણાં ચૈવ પ્રૈત્યક્ષં તીર્થમાહાત્મ્યમુત્તમમ્

એતત્ સાંનિહિતં પ્રોક્તં સરઃ પુણ્યતમં મહત્ ।
મયોપસેવિતં યસ્માત્ તસ્માન્મુક્તિપ્રદાયકમ્

ઇહ યે પુરુષાઃ કેચિદ્ બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વિશઃ ।
લિઙ્ગસ્ય દર્શનાદેવ પશ્યન્તિ પરમં પદમ્

અહન્યહનિ તીર્થાનિ આસમુદ્રસરાંસિ ચ ।
સ્થાણુતીર્થં સમેષ્યન્તિ મધ્યં પ્રાપ્તે દિવાકરે

સ્તોત્રેણાનેન ચ નરો યો માં સ્તોષ્યતિ ભક્તિતઃ ।
તસ્યાહં સુલભો નિત્યં ભવિષ્યામિ ન સંશયઃ

ઇત્યુક્ત્વા ભગવાન્ રુદ્રો હ્યન્તર્ધાનં ગતઃ પ્રભુઃ ।
દેવાશ્ચ ઋષયઃ સર્વે સ્વાનિ સ્થાનાનિ ભેહિરે

તતો નિરન્તરં સ્વર્ગં માનુષૈર્મિશ્રિતં કૃતમ્ ।
સ્થાણુલિઙ્ગસ્ય માહાત્મ્ય દર્શનાત્સ્વર્ગમાપ્નુયાત્

તતો દેવાઃ સર્વ એવ બ્રહ્માણં શરણં યયુઃ ।
તાનુવાચ તદા બ્રહ્મા કિમર્થમિહ ચાગતાઃ

તતો દેવાઃ સર્વ એવ ઇદં વચનમબ્રુવન્ ।
માનુષેભ્યો ભયં તીવ્રં રક્ષાસ્માકં પિતામહ

તાનુવાચ તદા બ્રહ્મા સુરાંસ્ત્રિદશનાયકઃ ।
પાંશુના પૂર્યતાં શીઘ્રં સરઃ શક્રે હિતં કુરુ

તતો વવર્ષ ભગવાન્ પાંશુના પાકશાસનઃ ।
સપ્તાહં પૂરયામાસ સરો દેવૈસ્તદા વૃતઃ

તં દૃષ્ટ્વા પાંશુવર્ષં ચ દેવદેવો મહેશ્વરઃ ।
કરેણ ધારયામાસ લિઙ્ગં તીર્થવટં તદા

તસ્માત્ પુણ્યતમં તીર્થમાદ્યં યત્રોદકં સ્થિતમ્ ।
તસ્મિન્ સ્નાતઃ સર્વતીર્થૈઃ સ્નાતો ભવતિ માનવઃ

યસ્તત્ર કુરુતે શ્રાદ્ધં વટલિઙ્ગસ્ય ચાન્તરે ।
તસ્ય પ્રીતાશ્ચ પિતરો દાસ્યન્તિ ભુવિ દુર્લભમ્

પૂરિતં ત ચચો દૃષ્ટ્વા ઋષયઃ સર્વ એવ તે ।
પાંશુના સર્વગાત્રાણિ સ્પૃશન્તિ શ્રદ્ધયા યુતાઃ

તે ઽપિ નિર્ધૂતપાપાસ્તે પાંશુના મુનયો ગતાઃ ।
પૂજ્યમાનાઃ સુરગણૈઃ પ્રયાતા બ્રહ્મણઃ પદમ્

યે તુ સિદ્ધા મહાત્માનસ્તે લિઙ્ગં પૂજયન્તિ ચ ।
વ્રજન્તિ પરમાં સિદ્ધિં પુનરાવૃત્તિદુર્લભામ્

એવં જ્ઞાત્વા તદા બ્રહ્મા લિઙ્ગં શૈલમયં તદા ।
આદ્યલિઙ્ગં તદા સ્થાપ્ય તસ્યોપરિ દધાર તત્

તતઃ કાલેન મહતા તેજસા તસ્ય રઞ્જિતમ્ ।
તસ્યાપિ સ્પર્શનાત્ સિદ્ધઃ પરં પદમવાપ્નુયાત્

તતો દેવૈઃ પુનર્બ્રહ્મા વિજ્ઞપ્તો દ્વિજસત્તમ ।
એતે યાન્તિ પરાં સિદ્ધિં લિઙ્ગસ્ય દર્શનાન્નરાઃ

તચ્છ્રુત્વા ભગવાન્ બ્રહ્મા દેવાનાં હિતકામ્યયા ।
ઉપર્યુપરિ લિઙ્ગાનિ સપ્ત તત્ર ચકાર હ

તતો યે મિક્તિકામાશ્ચ સિદ્ધાઃ શમપરાયણાઃ ।
સેવ્ય પાંશું પ્રયત્નેન પ્રયાતાઃ પરમં પદમ્

પાંશવો ઽપિ કુરુક્ષેત્રે વાયુના સમુદીરિતાઃ ।
મહાદુષ્કૃતકર્માણં પ્રયાન્તિ પરમં પદમ્

અજ્ઞાનાજ્જ્ઞાનતો વાપિ સ્ત્રિયો વા પુરુષસ્ય વા ।
નશ્યતે દુષ્કૃતં સર્વં સ્થાણુતીર્થપ્રભાવતઃ

લિઙ્ગસ્ય દર્શનાન્મુક્તિઃ સ્પર્શનાચ્ચ વટસ્ય ચ ।
તત્સંનિધૌ જલે સ્નાત્વા પ્રાપ્નોત્યભિમતં ફલમ્

પિતૃણાં તર્પણં યસ્તુ જલે તસ્મિન્ કરિષ્યતિ ।
બિન્દો બિન્દૌ તુ તોયસ્ય અનન્તફલભાગ્ભવેત્

યસ્તુ કૃષ્ણતિલૈઃ સાર્દ્ધ લિઙ્ગસ્ય પશ્ચિમે સ્થિતઃ ।
તર્પયેચ્છ્રદ્ધયા યુક્તઃ સ પ્રીણાતિ યુગત્રયમ્

યાવન્મન્વન્તરં પ્રોક્તં યાવલ્લિઙ્ગસ્ય સંસ્થિતિઃ ।
તાપત્પ્રીતાશ્ચ પિતરઃ પિબન્તિ જલમુત્તમમ્

કૃતે યુગે સાન્નિહત્યં ત્રેતાયાં વાયુસંજ્ઞિતમ્ ।
કલિદ્વાપરયોર્મધ્યે કૂપં રુદ્રહ્રદં સ્મૃતમ્

ચૈત્રસ્ય કૃષ્ણપક્ષે ચ ચતુર્દશ્યાં નરોત્તમઃ ।
સ્નાત્વા રુદ્રહ્રદે તીર્થે પરં પદમવાપ્નુયાત્

યસ્તુ વટે સ્થિતો રાત્રિં ધ્યાયતે પરમેશ્વરમ્ ।
સ્થાણોર્વટપ્રસાદેન મનસા ચિન્તિતં ફલમ્