વામનપુરાણ, સરોમાહાત્મ્ય · અધ્યાય 23

ઇતિ શ્રીવામનપુરાણે સરોમાહાત્મ્યે દ્વાવિશો ઽધ્યાયઃ
સનત્કુમાર ઉવાચ ।
બ્રહ્મણો વચનં શ્રુત્વા ઋષયઃ સર્વ એવ તે ।
પુનરેવ ચ પપ્રચ્છુર્જગતઃ શ્રેયકારણમ્

બ્રહ્મોવાચ।
ગચ્છામઃ શરણં દેવં શૂલપાણિં ત્રિલોચનમ્ ।
પ્રસાદાદ્ દેવદેવસ્ય ભવિષ્યથ યથા પુરા

ઇત્યુક્તા બ્રહ્મણા સાર્દ્ધ કૈલાસં ગિરિમુત્તમમ્ ।
દદૃશુસ્તે સમાસીનમુમયા સહિતં હરમ્

તતઃ સ્તોતું સમારબ્ધો બ્રહ્મ લોકપિતામહઃ ।
દેવાધિદેવં વરદં ત્રૈલોક્યસ્ય પ્રભું શિવમ્

બ્રહ્મોવાચ।
અનન્તાય નમસ્તુભ્યં વરદાય પિનાકિને ।
મહાદેવાય દેવાય સ્થણવે પરમાત્મને

નમો ઽસ્તુ ભુવનેશાય તુભ્યં તારક સર્વદા ।
જ્ઞાનાનં દાયકો દેવસ્ત્વમેકઃ પુરુષોત્તમઃ

નમસ્તે પદ્મગર્ભાય પદ્મેશાય નમો નમઃ ।
ઘોરશાન્તિસ્વરૂપાય ચણ્ડક્રોધ નમો ઽસ્તુ તે

નમસ્તે દેવ વિશ્વેશ નમસ્તે સુરનાયક ।
શૂલપાણે નમસ્તે ઽસ્તુ નમસ્તે વિશ્વભાવન

એવં સ્તુતો મહાદેવો બ્રહ્મણા ઋષિભિસ્તદા ।
ઉવાચ મા ભૈર્વ્રજત લિઙ્ગં વો ભવિતા પુનઃ

ક્રિયતાં મદ્વયઃ શીઘ્રં યેન મે પ્રીતિરુત્તમા ।
ભવિષ્યતિ પ્રતિષ્ઠાયાં લિઙ્ગસ્યાત્ર ન સંશયઃ

યે લિઙ્ગં પૂજયિષ્યન્તિ મામકં ભક્તિમાશ્રિતાઃ ।
ન તેષાં દુર્લભં કિચિદ્ ભવિષ્યતિ કદાચન

સર્વેષામેવ પાપાનાં કૃતાનામપિ જાનતા ।
શુદ્ધ્યતે લિઙ્ગપૂજાયાં નાત્ર કાર્યા વિચારણા

યુષ્માભિઃ પાતિતં લિઙ્ગં સારયિત્વા મહાત્સરઃ ।
સાંનિહત્યં તુ વિખ્યાતં તસ્મિઞ્શીઘ્રં પ્રતિષ્ઠિતમ્

યથાભિલષિતં કામં તતઃ પ્રપ્સ્યથ બ્રાહ્મણાઃ ।
સ્થાણુર્નામ્ના હિ લોકેષુ પૂજનીયો દિવૌકસામ્

સ્થાણ્વીસ્વરે સ્થિતો યસ્માત્સ્તાણ્વીશ્વરસ્તતઃ સ્મૃતઃ ।
યે સ્મરન્તિ સદા સ્થાણું તે મુક્તાઃ સર્વકિલ્બિષૈઃ

ભવિષ્યન્તિ શુદ્ધદેહા દર્શનાન્મોક્ષગામિનઃ ।
ઇત્યેવમુક્તા દેવેન ઋષયો બ્રહ્મણા સહ

તસ્માદ્ દારુવનાલ્લિઙ્ગં નેતું સમુપચક્રમુઃ ।
ન તં ચાલયિતું શક્તાસ્તે દેવા ઋષિભિઃ સહ

શ્રમેણ મહતા યુક્તા બ્રહ્માણં શરણં યયુઃ ।
તેષાં શ્રમાભિતપ્તાનામિદં બ્રહ્માબ્રવીદ્ વચઃ

કિં વા શ્રમેણ મહતા ન યૂયં વહનક્ષમાઃ ।
સ્વેચ્છયા પાતિતં લિઙ્ગં દેવદેવેન શૂલિના

તસ્માત્ તમેવ શરણં યાસ્યામઃ સહિતાઃ સુરાઃ ।
પ્રસન્નશ્ચ મહાદેવઃ સ્વયમેવ નયિષ્યતિ

ઇત્યેવમુક્તા ઋષયો દેવાશ્ચ બ્રહ્મણા સહ ।
કૈલાસં ગિરિમાસેદૂ રુદ્રદર્શનકાઙ્ક્ષિણઃ

ન ચ પશ્યન્તિ તં દેવં તતશ્ચિન્તાસમન્વિતાઃ ।
બ્રહ્માણમૂચુર્મુનયઃ ક્વ સ દેવો મહેશ્વરઃ

તતો બ્રહ્મ ચિરં ધ્યાત્વા જ્ઞાત્વા દેવં મહેશ્વરમ્ ।
હસ્તિરુપેણ તિષ્ઠન્તં મુનિભિર્માનસૈઃ સ્તુતમ્

અથ તે ઋષયઃ સર્વે દેવાશ્ચ બ્રહ્મણા સહ ।
ગતા મહત્સરઃ પુણ્યં યત્ર દેવઃ સ્વયં સ્થિતઃ

ન ચ પશ્યન્તિ તં દેવમન્વિષ્યન્તસ્તતસ્તતઃ ।
તતશ્ચિન્તાન્વિતા દેવા બ્રહ્મણા સહિતા સ્થિતાઃ

પસ્યન્તિ દેવીં સુપ્રીતાં કમણ્ડલુવિભૂષિતામ્ ।
પ્રીયમાણા તદા દેવી ઇદં વચનમબ્રવીત્

શ્રમેણ મહતા યુક્તા અન્વિષ્યન્તો મહેશ્વરમ્ ।
પીયતામમૃતં દેવાસ્તતો જ્ઞાસ્યથ શઙ્કરમ્ ।
એતચ્છ્રત્વા તુ વચનં ભવાન્યા સમુદાહૃતમ્

સુખોપવિષ્ટાસ્તે દેવાઃ પપુસ્તદમૃતં શુચિ ।
અનન્તરં સુખાસીનાઃ પપ્રચ્છુઃ પરમેશ્વરીમ્

ક્વ સ દેવ ઇહાયાતો હસ્તિરૂપધરઃ સ્થિતઃ ।
દર્શિતશ્ચ તદા દેવ્યા સરોમધ્યે વ્યવસ્થિતઃ

દૃષ્ટ્વા દેવં હર્ષયુક્તાઃ સર્વે દેવાઃ સહર્ષિભિઃ ।
બ્રહ્મણમગ્રતઃ કૃત્વા ઇદં વચનમબ્રુવન્

ત્વયા ત્યક્તં મહાદેવ લિઙ્ગં ત્રૈલોક્યવન્દિતમ્ ।
તસ્ય ચાનયને નાન્યઃ સમર્થઃ સ્યાન્મહેશ્વર

ઇત્યેવમુક્તો ભગવાન્ દેવો બ્રહ્માદિભિર્હરઃ ।
જગામ ઋષિભિઃ સાર્દ્ધ દેવદારુવનાશ્રમમ્

તત્ર ગત્વા મહાદેવો હસ્તિરૂપધરો હરઃ ।
કરેણ જગ્રાહ તતો લીલયા પરમેશ્વરઃ

તમાદાય મહાદેવઃ સ્તૂયમાનો મહર્ષિભિઃ ।
નિવેશયામાસ તદા સરઃપાર્શ્વે તુ પશ્ચિમે

તતો દેવાઃ સર્વ એવ ઋષયશ્ચ તપોધનાઃ ।
આત્માનં સફલં દષ્ટ્વા સ્તવં ચક્રુર્મહેશ્વરે

નમસ્તે પરમાત્મન્ અનન્તયોને લોકસાક્ષિન્ પરમેષ્ઠિન્ ભગવન્ મહાવિરિઞ્ચ મહાવિભૂતે મહાક્ષેત્રજ્ઞ મહાપુરુષ સર્વભૂતાવાસ મનોનિવાસ આદિદેવ મહાદેવ સદાશિવ (5) ઈશાન દુર્વિજ્ઞેય દુરારાધ્ય મહાભૂતેશ્ચર પરમેશ્વર મહાયોગેશ્વર ત્ર્યમ્બક મહાયોગિન્ પરબ્રહ્મન્ પરમજ્યોતિઃ બ્રહ્મવિદુત્તમ ઓઙ્કાર વષટ્કાર સ્વાહાકાર સ્વધાકાર પરમકારણ સર્વગત સર્વદર્શિન્ સર્વશક્તે સર્વદેવ અજ (10) સહસ્રાર્ચિઃ પૃષાર્ચિઃ સુધામન્ હરધામ અનન્તધામ સંવર્ત સંકર્ષણ વડવાનલ અગ્નીષોમાત્મક પવિત્ર મહાપવિત્ર મહામેઘ મહામાયાધર મહાકામ કામહન્ હંસ પરમહંસ મહારાજિક મહેશ્વર મહાકામુક મહાહંસ ભવક્ષયકર સુરસિદ્ધાર્ચિત (15) હિરણ્યવાહ હિરણ્યરેતઃ હિરણ્યનાભ હિરણ્યાગ્રકેશ
મુઞ્જકેશિન્ સર્વલોકવરપ્રદ સર્વાનુગ્રહકર કમલેશય કુશેશય હૃદયેશય જ્ઞાનોદધે શંભો વિભો મહાયજ્ઞ મહાયાજ્ઞિ ક સર્વયજ્ઞમય સર્વય5હૃદય સર્વયજ્ઞસંસ્તુત નિરાશ્રય (20) સમુદ્રેશય અત્રિસંભવ ભક્તાનુકમ્પિન્ અભગ્નયોગ યોગધર વાસુકિમહામણિ- વિદ્યોતિતવિગ્રહ હરિતનયન ત્રિલોચન જટાધર નીલકણ્ઠ ચન્દ્રાર્ધધર ઉમાશરીરાર્ધહર ગજચર્મધર દુસ્તરસંસારમહાસંહારકર(25) પ્રસીદ ભક્તજનવત્સલ એવં સ્તુતો દેવગણૈઃ સુભક્ત્યા સબ્રહામુખ્યૈશ્ચ પિતામહેન ।
ત્યક્ત્વા તદા હસ્તિરૂપં મહાત્મા લિઙ્ગે તદા સંનિધાનં ચકાર