વામનપુરાણ, સરોમાહાત્મ્ય · અધ્યાય 2

ઇતિ શ્રીવામનપુરાણે સરોમાહાત્મ્યે પ્રથમો ઽધ્યાયઃ
ઋષય ઊચુઃ
બ્રૂહિ વામનમાહાત્મ્યમુત્પત્તિં ચ વિશેષતઃ ।
યથા બલિર્નિયમિતો દત્તં રાજ્યં શતક્રતોઃ

લોમહર્ષણ ઉવાચ
શૃણુધ્વં મુનયઃ પ્રીતા વામનસ્ય મહાત્મનઃ ।
ઉત્પત્તિં ચ પ્રભાવં ચ નિવાસં કુરુજાઙ્ગલે

તદેવ વંશં દૈત્યાનાં શૃણુધ્વં દ્વિજસત્તમાઃ ।
યસ્ય વંશે સમભવદ્ બલિર્વૈરોચનિઃ પુરા

દૈત્યાનામાદિપુરુષો હિરણ્યકશિપુઃ પુરા ।
તસ્ય પુત્રો મહાતેજાઃ પ્રહ્લાદો નામ દાનવઃ

તસ્માદ્ વિરોચનો જજ્ઞે બલિર્જજ્ઞે વિરોચનાત્ ।
હતે હિરણ્યકશિપૌ દેવાનુત્સાદ્ય સર્વતઃ

રાજ્યં કૃતં ચ તેનેષ્ટં ત્રૈલોક્યે સચરાચરે ।
કૃતયત્નેષુ દેવેષુ ત્રૈલોક્યે દૈત્યતાં ગતે

જયે તથા બલવતોર્મયશમ્બરયોસ્તથા ।
શુદ્ધાસુ દિક્ષુ સર્વાસુ પ્રવૃત્તે ધર્મકર્મણિ

સંપ્રવૃત્તે દૈત્યપથે અયનસ્થે દિવાકરે ।
પ્રહ્લાદશમ્બરમયૈરનુહ્વાદેન ચૈવ હિ

દિક્ષુ સર્વાસુ સુપ્તાસુ ગગને દૈત્યપાલિતે ।
દેવેષુ મખશોભાં ચ સ્વર્ગસ્થાં દર્શયત્સુ ચ

પ્રકૃતિસ્થે તતો લોકે વર્તમાને ચ સત્પથે ।
અભાવે સર્વપાપાનાં ધર્મભાવે સદોત્થિતે

ચતુષ્પાદે સ્થિતે ધર્મે હ્યધર્મે પાદવિગ્રહે ।
પ્રજાપાલનયુક્તેષુ ભ્રાજમાનેષુ રાજસુ ।
સ્વધર્મસંપ્રયુક્તેષુ તથાશ્રમનિવાસિષુ

અભિષિક્તો ઽસુરૈઃ સર્વૈર્દૈત્યરાજ્યે બલિસ્તદા ।
હૃષ્ટેષ્વસુરસંઘેષુ નદત્સુ મુદિતેષુ ચ

અથાભ્યુપગતા લક્ષ્મીર્ બલિં પદ્માન્તરપ્રભા ।
પદ્મોદ્યતકરા દેવી વરદા સુપ્રવેશિની

શ્રીરુવાચ
બલે બલવતાં શ્રેષ્ઠ દૈત્યરાજ મહાદ્યુતે ।
પ્રીતાસ્મિ તવ ભદ્રં તે દેવરાજપરાજયે

યત્ત્વયા યુધિ વિક્રમ્ય દેવરાજ્યં પરાજિતમ્ ।
દૃષ્ટ્વા તે પરમં સત્ત્વં તતો ઽહં સ્વયમાગતા

નાશ્ચર્યં દાનવવ્યાઘ્ર હિરણ્યકશિપોઃ કુલે ।
પ્રસૂતસ્યાસુરેન્દ્રસ્ય તવ કર્મે દમીદૃશમ્

વિશેષિતસ્ત્વયા રાજન્ દૈત્યેન્દ્રઃ પ્રપિતામહઃ ।
યેન ભુક્તં હિ નિખિલં ત્રૈલોક્યમિદમવ્યયમ્

એવમુક્ત્વા તુ સા દેવી લક્ષ્મીર્દૈત્યનૃપં બલિમ્ ।
પ્રવિષ્ટા વરદા સેવ્યા સર્વદેવમનોરમા

તુષ્ટાશ્ચ દેવ્યઃ પ્રવરાઃ હ્રીઃ કીર્તિર્દ્યુતિરેવ ચ ।
પ્રભા ધૃતિઃ ક્ષમા ભૂતિર્ ઋદ્ધિર્દિવ્યા મહામતિઃ

શ્રુતિઃસ્મૃતિરિડા કીર્તિઃ શાન્તિઃ પુષ્ટિસ્તથા ક્રિયા ।
સર્વાશ્ચપ્સરસો દિવ્યા નૃત્તગીતવિશારદાઃ

પ્રપદ્યન્તે સ્મ દૈત્યેન્દ્રં ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્ ।
પ્રાપ્તમૈશ્વર્યમતુલં બલિના બ્રહ્મવાદિના