વલ્લાલચરિત · અધ્યાય 2.3

ઇત્યાનન્દભટ્ટપ્રોક્તે વલ્લાલચરિતે વણિગાવર્ષણં નામ દ્વિતીયો ઽધ્યાયઃ ।
અથ તૃતીયો ઽધ્યાયઃ ।
એકદારુહ્ય જવનમશ્વં રાજા યદૃચ્છયા ।
પ્રયયૌ ધવલેશ્વર્ય્યાસ્તીન્ રુચિરકાનનમ્

ઉપકૂલેષુ રમ્યેષુ વનેષુ સૈકતેષુ ચ ।
ભ્રમમાણો દદર્શાસૌ નદીતીરવિચારિણીમ્

વર્ત્તુલૌ સ્ફુટકેશોરૌ દૃઢાવવિરલૌ કુચૌ ।
લજ્જયા વસનાન્તેન છાદયન્તીં સુલોચનામ્

સુકેશાં શુદ્ધદશનાં બાલાં સરસિજાનનામ્ ।
તન્વઙ્ગીં સુકોમલાઙ્ગીં સુનાસાં મૃદુહાસિનીમ્

વૃહન્નિતમ્બવિમ્બાઢ્યાં સુકપોલાં મનોહરામ્ ।
સ હિતામેકયા સખ્યા સ્થલજામિવ પદ્મિનીમ્

તસ્યાઃ પરમકામિન્યાઃ લલિતાદ્વદનામ્બુજાત્ ।
અપિવલ્લાવણ્યરસં રાજ્ઞો નયનષટ્પદઃ

ઉન્માદનકટાક્ષેણ વિવિદ્ધાઙ્ગો મહીપતિઃ ।
તાં વિલોક્ય યયૌ તૂર્ણં મન્મથસ્ય વિધેયતામ્

[[022]]
ઉપપ્રયાય સુશ્રોણિં સ તાં પદ્મનિભેક્ષણામ્ ।
પશ્યન્નેવ નિર્નિમેષં તિષ્ઠન્તીં વાક્યમબ્રવીત્

રાજોવાચ:
નેત્રેણ નીલકમલં કમલં મુખેન
કુન્દેન દન્તમધરેણ સુપક્વવિમ્બમ્ ।
ગાત્રેણ ચમ્પકદલં પરિભૂય ભાસિ
કા ત્વં સરિત્તટવને વનદેવતેવ

સામન્તસઙ્ઘપરિસેવિતપાદપદ્મો
વૈધવ્યકારણવિધિઃ પરસુન્દરીણામ્ ।
વલ્લાલસેનનૃપતિસ્તવ કુન્દદન્તિ
યાતો વિધેયવિષયઃ કુરુ નેત્રપાતમ્

તચ્છ્રુત્વા જાતરાગા સા ભાવમાવૃણ્વતી તદા ।
કિઞ્ચિદવાઙ્મુખી પ્રાહ નૃપતિં મૃદુસુસ્વના

કન્યોવાચ:
આચક્ષ્વ મૈવમવનીશ્વર માં કુમારીમ્ ।
વંશઃ ક્વ તે વિધુભવઃ ક્વચ સમ્ભવો મે

ચર્મ્મારકોરિતનયા વિદિતાસ્મિ લોકે ।
નાહં ત્વયા હ્યકુલજા પરિણેતુમર્હા

રાજોવાચ:
કિં વ્યામોહયસે બાલે કોરિકન્યેતિવાદિની ।
ચર્મ્માર્ય્યા ઈદૃશં રૂપં કિં સ્યાત્ ભુવનમોહનમ્

ચર્મ્મારસ્ય નાસિ કન્યા પાલકઃ સ તુ કેવલમ્ ।
રાજકન્યાસિ ભદ્રે ત્વં ધ્રુવમેવ ન સંશયઃ

કો વા કાપુરુષો લોકે ભવેદીદૃક્ વરાનને ।
યસ્ત્વાં નિધિમિવ પ્રાપ્યામૂલ્યં કરગતં ત્યજેત્

કુલજાકુલજા વાસિ ત્વમેવ હૃદયપ્રિયા ।
આયાહિ ત્વં મયા સાર્દ્ધં ત્વાં નયામિ નિજં પુરમ્

તચ્છ્રત્વા વચનં તસ્ય રાજ્ઞઃ સાચીકૃતેક્ષણા ।
સા સખીં નોદયામાસ વક્તું તત્રોચિતં તદા

સખ્યુવાચ:
યદ્યસ્યાઃ પાણિં વિધિના ગ્રહીતું કૃતનિશ્ચયઃ ।
તદૈનાં નય તે સાર્દ્ધમેષાત્માનં દદાતિ તે

રાજોવાચ:
ગાન્ધર્વેણ વિધાનેન ઇયં પ્રાપ્તા સ્વયંવરા ।
પતિત્વેન ભવામ્યસ્યા ઇયં મે જીવિતેશ્વરી

[[024]]
ઇત્યુક્ત્વા કોરિકન્યાં સ પુનરેવ જગાદ તામ્ ।
સુમુખીં પરમાનન્દસન્દોહવિકચાનનઃ

રાજોવાચ:
ચલ મમ સાકં ભવ મમ ભાર્ય્યા સ્વારોહેદં વરયાનમ્ ।
અવરોધે સ્વામિની ચ ભવ મમ ચૈવાન્તઃપુરાણામ્

ઇત્યુક્ત્વા સ્મયમાનસ્ત્વાં વેપમાનાં સમગ્રહીત્ ।
સસખીં યાપ્ય યાનેન નિનાય વિક્રમં પુરમ્

તતસ્તામનવદ્યાઙ્ગીં સ્વસ્ય ગેહે ન્યવેશયન્
બુભુજે કામતો રાજા રાજકૃત્યે હતાદરઃ

અત્યન્તં લાલિતા સાતુ રાજ્ઞા ચર્મ્મારદારિકા ।
સિષેવે ઽવરોધમધ્યે ચલચ્ચામરમારુતમ્

શુદ્ધાન્તગતયા સાર્દ્ધં વિહરન્ સ તયા સુખમ્ ।
નૃપતિર્બુબુધે નૈવ કાલાતિક્રમણં મહત્