વલ્લાલચરિત · અધ્યાય 2.26
ઇતિ શ્રીમદાનન્દભટ્ટપ્રોક્તે વલ્લાલચરિતે કાલિદાસનન્દિલિખિત-શ્રીજયમઙ્ગલગાથા-કીર્ત્તનં નામ પઞ્ચવિંશો ઽધ્યાયઃ ।
[[118]]
અથ ષડ્વિંશો ઽધ્યાયઃ
અથ નિર્વ્વાસિતઃ પૂર્વ્વં ગણૈર્ધર્મ્મગિરિઃ સહ ।
વૃત્તિહીનો યયૌ દૂરં દેશાદ્દેશાન્તરં ભ્રમન્
રાજાજ્ઞયા કૃતં ધ્યાયન્નવમાનં ચ પીડનમ્ ।
સ્વસ્ય ભ્રષ્ટાધિકારઞ્ચ ન લેભે નિર્વૃતિં ગિરિઃ
વૈરસ્યાન્તં ચિન્તયાન આવર્ત્ત્ય વત્સરાન્ તતઃ ।
વાયાદુમ્બં દદર્શાસૌ મ્લેચ્છેશં સ્વગણૈર્વૃતમ્
વલ્લાલધનરત્નાનાં ઉત્થાપ્ય પણનાત્ સ તમ્ ।
મ્લેચ્છેશં નિશિ તત્ સૈન્યૈર્ન્યરુણદ્વિક્રમં પુરમ્
ધૂમ્રવર્ણો ધનુર્દ્ધારી ધનુષ્માનિવ વારિદઃ ।
વાયાદુમ્બઃ સૈન્યમધ્યે જગર્જ ચ લલમ્ફ ચ
કુદ્દાલપરશુગ્રાહં કુર્દનોર્મ્મિમહાસ્વનમ્ ।
અટ્ટહાસવારિહાસં તત્સૈન્યં સાગરાયતે
પદ્ઘાતૈઃ કમ્પયન્ પૃથ્વીં હુઙ્કારૈશ્ચ દિશો દશ ।
નાદયન્ પઞ્ચસાહસ્રં મ્લેચ્છસૈન્યં નનર્ત્ત હ
અથ ભોગસુખાચ્છન્નો રાજાન્તઃપુરમધ્યગઃ ।
કાલે ઽવિદિતવૃત્તાન્તશ્ચિરાય પ્રત્યબુધ્યત
પ્રભાતે પાર્થિવઃ શ્રુત્વા મહાહલહલારવમ્ ।
કાન્તાભુજલતાં હિત્વા જગ્રાહાસિલતાં તદા
અશોધિતામ્બુપરિખાઞ્ચાટ્ટયન્ત્રવિવર્જ્જિતામ્ ।
ચિન્તયન્ પુરમાત્માનમમંસ્ત નિહતં નૃપઃ
તતો વિલોક્ય રાજાનં યુદ્ધયાત્રાસમુદ્યતમ્ ।
સર્વ્વા રાજસીમન્તિન્યો વાષ્પાકુલવિલોચનાઃ
શિલાદેવી ચ પદ્માક્ષી સુભગા હેમમાલિકા ।
સોનદેવા ચ ચણ્ડેલી તમુપેત્ય વભાષિરે ।
માભૂદભદ્રં યુદ્ધે ઽસ્મિન્ ભદ્રાભદ્રં ભવેદ્યદિ
અનાથાઃ કિં કરિષ્યામો વદ નાથ તદાવલાઃ ।
તચ્છ્રત્વા વચનં તાસાં રાજા વાષ્પાવિલેક્ષણઃ
પરિષ્યજ્ય ક્રમાત્તાશ્ચ ચુમ્બિત્વા વદનેષુ ચ ।
પ્રત્યૂચે મુખપદ્માનિ તાસાં પશ્યન્ મહીપતિઃ
પારાવતદ્વયં યાતિ પ્રેયસ્યઃ સમરાઙ્ગણમ્ ।
યદિ તૌ પ્રત્યાગચ્છેતામ્ ખગૌ પ્રાવૃત્તિકાવિવ
તદાનીં જ્ઞાસ્યથાસ્માકં રણક્ષેત્રે પરાજયમ્ ।
રક્ષિતં વો સતીધર્મ્મં યવનેભ્યો વરાનનાઃ ।
વહ્નિં પ્રજ્વાલયિષ્યન્તિ ભૃત્યા દત્તાજ્ઞયા મયા
ઇત્યુક્તા પુનરાલિઙ્ગ્ય ચુમ્બિત્વા ચ પુનઃ પુનઃ ।
સન્નદ્ધો યુદ્ધયાત્રાં સ ચકાર સ્વવલૈર્વૃતઃ
તસ્યાભિષેણનં રેજે નાનાપ્રહરણાયુતમ્ ।
હસ્ત્યારોહૈરશ્વવારૈ રથિભિશ્ચ પદાતિભિઃ
[[120]]
તતોભૂત્તુમુલં યુદ્ધં મ્લેચ્છક્ષયકરં મહત્ ।
હતાહતયોદ્ધૃવર્ગરક્તપ્લાવિતભૂતલમ્
જજં નષ્ટબલં તત્ર વાયાદુમ્બમ્ મહાવલમ્ ।
રુરોધ ક્ષ્માપતિર્યુદ્ધે શ્રીરામ ઇવ રાવણમ્
તતસ્તરસા વિક્રમ્ય શીઘ્રહસ્તો મહીપતિઃ ।
મસ્તકં તસ્ય ચિચ્છેદ નમૂચેરિવ વાસવઃ
જયશ્રીર્વરયામાસ દામહસ્તા નૃપં યદા ।
દામહસ્તાસ્તદા દુમ્બમવધ્નન્ યમકિઙ્કરાઃ
કાલે તસ્મિન્ ભાગ્યદોષાત્ પિઞ્જરાન્નિઃસૃતૌ ખગૌ ।
ઉન્મક્તૌ કેનચિદ્વા ચેત્ રામપાલપુરં ગતૌ
તત્ર પારાવતૌ દૃષ્ટ્વા યમદૂતાવિવાગતૌ ।
સર્વ્વા જ્વલદ્વહ્નિકુણ્ડે પેતુર્નૃપતિયોષિતઃ
મૂળ પાઠ: Vallālacarita · Edition: Haraprasāda Śāstrī: Vallāla Caritam, Calcutta : Asiatic Society 1904 (Bibliotheca Indica, 164) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0