વલ્લાલચરિત · અધ્યાય 1

[[001]]
ઓં નમો વિઘ્નવિનાયકાય ।
પ્રણમામિ જગત્સૃષ્ટિસ્થિતિસંહારકારણમ્ ।
વિશ્વેશ્વરં વિશ્વધરં વિશ્વં ચ વિશ્વહેતુકમ્

જગદ્વીજં સત્યરૂપં સર્વસાક્ષિણમવ્યયમ્ ।
સર્વ્વજ્ઞં સર્વભૂતસ્થં સર્વશક્તિધરં વિભુમ્

બ્રાહ્મણેભ્યો નમસ્કૃત્ય નવદ્વીપનૃપાજ્ઞયા ।
બ્રાહ્મણાનાં સમુત્પત્તિતદ્ભેદાદિસમન્વિતમ્ ।
રાઢીયાનાં વરેન્દ્રાણાં ગોત્રગાઞીસમન્વિતમ્ ।
વલ્લાલચરિતાખ્યં તદ્રાજચરિતમુચ્યતે

સિસૃક્ષોર્બ્રહ્મણો જાતઃ પુલહો વામકર્ણતઃ ।
અઙ્ગિરા નાસિકારન્ધ્રદજાયત મુખાદ્રુચિઃ

મરીચિઃ સ્કન્ધદેશાચ્ચ પ્રચેતા અધરોષ્ઠતઃ ।
એકાદશ ચૈવ રુદ્રા લલાટાત્ ક્રોધસમ્ભવાઃ

પુલહસ્ય સુતો વાત્સ્યઃ શાણ્ડિલ્યશ્ચ રુચેઃ સુતઃ ।
બૃહસ્પતેરાઙ્ગિરસો ભરદ્વાજઃ સુતઃ સ્મૃતઃ

[[002]]
મરીચેર્મનસો જાતઃ કશ્યપશ્ચ પ્રજાપતિઃ ।
પ્રચેતસોપિ મનસો ગૌતમો ભગવાનૃષિઃ

સાવર્ણિર્ગૌતમાજ્જજ્ઞે મુનિપ્રવર એવ સઃ ।
બભૂવુઃ પઞ્ચગોત્રાણિ ચૈતેષાં પ્રવરા ભવે

બભૂવુર્બ્રહ્મણો વક્ત્રાદન્યા બ્રાહ્મણજાતયઃ ।
તાઃ સ્થિતાઃ દેશભેદેન ગોત્રશૂન્યાશ્ચ ભૂપતે

અદિત્યાં દ્વાદશાદિત્યાન્ જનયામાસ કશ્યપઃ ।
અત્રેર્નેત્રમલાચ્ચન્દ્રઃ ક્ષીરોદે ચ બભૂવ હ

ચન્દ્રાદિત્યમનૂનાઞ્ચ પ્રવરાઃ ક્ષત્રિયાઃ સ્મૃતાઃ ।
બ્રહ્મણો વાહુદેશાચ્ચૈવાન્યાઃ ક્ષત્રિયજાતયઃ ।
ઊરુદેશાચ્ચ વૈશ્યાશ્ચ પાદતઃ શૂદ્રજાતયઃ

જન્મના જાયતે શૂદ્રઃ સંસ્કારૈર્દ્વિજ ઉચ્યતે ।
વેદપાઠાદ્ભવેદ્વિપ્રો બ્રાહ્મણો બ્રહ્મવિદ્યયા

સારસ્વતાઃ કાન્યકુબ્જા ગૌડા મૈથિલકોલ્કલાઃ ।
પઞ્ચગૌડાઃ સમાક્ષ્યાતાઃ વિન્ધ્યસ્યોત્તરવાસિનઃ

કર્ણાટાશ્ચૈવ તૈલઙ્ગાઃ ગુર્જ્જરા રાષ્ટ્રવાસિનઃ ।
અન્ધ્રાશ્ચ દ્રવિડાઃ પઞ્ચ વિન્ધ્યદક્ષિણવાસિનઃ

સર્વ્વે દ્વિજાઃ કાન્યકુજાઃ માથુરં માગધં વિના ।
માગધો બ્રહ્મણા પર્વ્વૂં કલ્પિતો દ્વિજ એવ ચ ।
વરાહસ્ય ચ ઘર્મ્મેણ માથુરો જાયતે તથા

વેદવાણાઙ્કશકિ તુ ગૌડે વિપ્રાઃ સમાગતાઃ ।
હયયાનં સમારુહ્ય સર્વશાસ્ત્રવિશારદાઃ

[[003]]
મેધાતિથિઃ ક્ષિતીશશ્ચ વીતરાગસુષેણકૌ ।
સૌભરિરત્નગર્ભૌ ચ તથા વિપ્રઃ સુધાનિધિઃ

તૈરૂઢા નૃપતેર્વ્વાક્યાત્ સપ્ત સપ્તશતાત્મજાઃ ।
તદ્દેવવશતો જાતાસ્તાસુ સપ્ત સુતા વરાઃ ।
વરન્દરં ગતાઃ પઞ્ચ કનિષ્ઠો રાઢસંસ્થિતૌ

નૃપેન્દ્રેનાદિશૂરેણ ચાનીતં વિપ્રપઞ્ચકમ્ ।
પઞ્ચગોત્રાન્વિતં તેષાં નામ ગોત્રઞ્ચ કથ્યતે

શ્રીહર્ષસ્ય ભરદ્વાજો દક્ષસ્ય કાશ્યપઃ સ્મૃતઃ ।
વેદગર્ભસ્ય સાવર્ણો વાત્સ્યશ્ચ છાન્દડસ્ય ચ ।
શાણ્ડિલ્યગોત્રઃ કથિતો ભટ્ટનારાયણસ્ય ચ

ભટ્ટતઃ ષોડશોદ્ભૂતા દક્ષતશ્ચાપિ ષોડશ ।
ચત્વારઃ શ્રીહર્ષજાતા ભરદ્વાજકુલોદ્વહાઃ ।
દ્વાદશ વેદગર્ભાચ્ચ તથૈકાદથ છાન્દડાત્

કેચિદ્વિપ્રા આગતાશ્ચ વૈદિકા વેદપારગાઃ ।
પાશ્ચાત્યા દાક્ષિણાત્યાશ્ચ શેષોક્તા દ્રાવિડાઃ સ્મૃતાઃ

બલ્લાલવિષયે નૂનં કુલીમા દેવતાઃ સ્વયમ્ ।
શ્રોત્રિયા મેરવો જ્ઞેયા ઘટકાઃ સ્તુતિપાઠકાઃ

આચારો વિનયો વિદ્યા પ્રતિષ્ઠા તીર્થદર્શનમ્ ।
નિષ્ઠાવૃત્તિસ્તપોદાનં નવધા કુલલક્ષણમ્

કામમામરણાત્ તિષ્ઠેત્ ગૃહે કન્યર્ત્તુમત્યપિ ।
ન ચૈવૈનાં પ્રયચ્છેત્તુ કુલહીનાય કર્હિચિત્

[[004]]
એકાં શાખાં સકલ્પાં વા ષડ્ભિરઙ્ગૈરધીત્ય ચ ।
ષટ્કર્મ્મનિરતો વિપ્રઃ શ્રોત્રિયો નામ ધર્મ્મવિત્

ગુણાનુસારતોઽકારિ કુલીનશ્ચૈવ મૌલિકઃ ।
વંશજશ્ચ પુરા રાજ્ઞા વલ્લાલેન સુનિશ્ચિતમ્

ઇતિ વલ્લાલચરિતે વર્ણાનામુત્પત્તિકથનમ્ ।
અથ પ્રતિગ્રાહિ-સંજ્ઞા-કારણ-કથનમ ।
ધેનું સ્વર્ણમયીં યજ્ઞે વિપ્રેભ્યઃ પ્રદદૌ નૃપઃ ।
ધેનોસ્તસ્યાઃ સ્વર્ણમય્યાશ્છેદને પતિતોઽભવત્

તતો નિર્વ્વાસિતો રાજ્ઞા કશ્ચન સ્વર્ણકારકઃ ।
વિપ્રાઃ પ્રતિગ્રહાજ્જાતાઃ સર્વ્વધર્મ્મબહિષ્કૃતાઃ

ઇતિ પ્રતિગ્રાહિકારણમ્ ।
અથ પ્રતિગ્રાહિ-સંજ્ઞકાનાં સગ્રામિ-નામાનિ ।
શઙ્કરે પીતમુણ્ડી ચ ગડોપિ ચ દિવાકરઃ ।
ગુડો દાડકનામા ચ દોકડિશ્ચૈવ પિપ્પલી

વન્દ્યો માર્ત્તણ્ડનામા ચ બ્રાહ્મણો નામ નામતઃ ।
આયાનિશ્ચ ગણાયિશ્ચ હાડો ગોપી ચ વન્દ્યજાઃ

[[005]]
માષો દોકડિનામા ચ રાયો ચ મધુસૂદનઃ ।
કુશિકો યવનામા ચ હડો નારાયણો ઽપિ ચ

મહિન્તા દિવિધો નામ દાવારિશ્ચૈવ કેશવઃ ।
ચટ્ટઃ શકુનિનામા ચ તૈલવાટીર્નયારિકઃ

કુન્દો વિશ્વેશ્વરો નામ વન્દ્યજો વિઠુસંજ્ઞકઃ ।
ઘોષજૌ ભ્રાતરાવેતૌ મદનવિશ્વરૂપકૌ

ગાઙ્ગુલિર્હાસ્યનામા ચ પૂતિર્ગૌતમસંજ્ઞકઃ ।
પરાશરાખ્યઃ શિમ્લી ચ શઙ્કરો ડિણ્ડિસંજ્ઞકઃ

અમી વિપ્રકુલોદ્ભતૂઆ ગોદાનં જગૃહુર્દ્વિજાઃ ।
તેષાં સમ્બન્ધમાત્રેણ પઙ્કે ગૌરિવ સીદતિ

સમ્બન્ધે ભોજને ચૈવ દાને યજ્ઞે તથૈવ ચ ।
વિદ્વદ્ભિઃ શ્રાદ્ધકાલે ચ વર્જ્જ્યા એતે પુનઃ પુનઃ

ઇતિ પ્રતિગ્રાહિણાં નામાદયઃ ।
અથ પ્રતિગ્રાહિસુતાનાં વિવાહકથનમ્ ।
ગણકન્યા વશિષ્ઠેન ટોટેન શકુનેઃ સુતાઃ ।
હાડ્કન્યા દાયિકેન કુબેરો હાસ્યજાપતિઃ

ચક્રપાણિનાપિ કન્યા ગૃહીતા ધનલોભતઃ ।
[[006]]
વિઠુસુતાપતિર્ભૂત્વા ચટ્ટજઃ કુલભૂષણઃ ।
પ્રતિગ્રાહિસુતોદ્વાહાત્ ષડેતે વંશજાઃ સ્મૃતાઃ

શ્રોત્રિયાય સુતાં દત્ત્વા કુલીનો વંશજઃ પુનઃ

ગ્રામં લબ્ધ્વા ચ વલ્લાલાત્ કૌણ્ડિલ્યસ્તત્પ્રચારિતઃ ।
યવગ્રામી કડારો ચ કૌણ્ડિલ્યો વૈદુડીસ્તથા

ઇતિ પ્રતિગ્રાહિસુતાનાં વિવાહકથનમ્ ।
અથ પઞ્ચગોત્રીયાનાં સગ્રામિ-નામાદિ-કથનમ્ ।
અથ શાણ્ડિલ્યગોત્રસ્ય ભટ્ટનારાયણસ્ય વંશધરાણાં ગાંઇનામાનિ ।
આદૌ વન્દ્યો વરાહઃ સ્યાત્ રામો ગડ્ગડિસ્તથા ।
નૃપઃ સ્યાત્ કેશરશ્ચૈવ નાનઃ કુસુમકૌલિકઃ

વાટુઃ સ્યાત્ પારિહાલોસૌ કુલભિર્ગુઇનામકઃ ।
ગણો ઘોષલિતાં પ્રાપ્તઃ સેયુઃ શાણ્ડીશ્વરીસ્તથા

વુડોમાશ્ચરકશ્ચૈવ, વટવ્યાલો વિકર્ત્તનઃ ।
વસુરાયિસ્તથા નીલઃ કડ્યાલો મધુસૂદનઃ

કુશી ચ કોયનામા ચ કુલિસા ચૈવ વાસુકઃ ।
આકાશો માધવો દીર્ઘગ્રામી ચૈવ મહામતિઃ

એતે ષોડશ શાણ્ડિલ્યાઃ કથિતા રાજપૂજિતાઃ ।
તતઃ કાશ્યપ-ગોત્રીય-દક્ષ-વંશશ્ચ કથ્યતે

[[007]]
અથ કાશ્યપગોત્રસ્ય દક્ષસ્ય વંશધરાણાં ગાંઇનામાનિ ।
ધીરો ઽભવત્ ગુડીગ્રામી નીરઃ સ્યાદામરૂલિકઃ ।
ભૂરિષ્ટાલઃ શુભશ્ચૈવ શમ્ભુઃ સ્યાત્તૈલવાટિકઃ

કૌતુકઃ પીતમુણ્ડી સ્યાત્ ચટ્ટગ્રામી સુલોચનઃ ।
પલશાયી પાલુનામા હડ્ઃકાકો મતસ્તથા

પોડારિઃ કૃષ્ણસંજ્ઞો ઽસૌ પાલધી રામનામકઃ ।
જનનામા કોયારિઃ સ્યાત્ પર્ક્કટિર્વનમાલિકઃ

સિમલાયી શ્રીહરિઃ સ્યાત્ જટઃ પૂષલિકસ્તથા ।
ભટ્ટગ્રામી શશિધરો મૂલગ્રામી ચ કેશવઃ ।
એતે ષોડશ ભૂદેવાઃ જ્ઞેયાઃ કાશ્યપસંજ્ઞકાઃ

અથ ભરદ્વાજગોત્રસ્ય શ્રીહર્ષસ્ય વંશધરાણામ્ ગાંઇનામાનિ ।
ધાંદુનામા મુખૈટિઃ સ્યાત્ જનઃ સ્યાદ્દીનસાયિકઃ ।
નાનઃ સાહરિકો જ્ઞેયો રાયી ચ રામનામકઃ

શ્રીહર્ષસ્ય સુતા એતે ભરદ્વાજકુલોદ્ભવાઃ ।
સર્વ્વદેશેષુ વિદિતમગ્રવર્તચતુષ્ટયમ્

[[008]]
અથ સાવર્ણગોત્રસ્ય વેદગર્ભસ્ય વંશધરાણાં ગાંઇનામાનિ ।
ગાઙ્ગુલી હલનામા ચ કુન્દો રાજ્યધરસ્તથા ।
વશિષ્ઠઃ સિદ્ધલો જ્ઞેયો દાયી ચ મદનો ભવત્

વિશ્વરૂપસ્તથા નન્દી વાલિગ્રામી કુમારકઃ ।
યોગી સિયારિકો જ્ઞેયઃ પુંસિકો રામનામકઃ

દક્ષઃ સાકટસંજ્ઞો ઽસૌ પારી ચ મધુસૂદનઃ ।
ઘણ્ટાગ્રામી માધવશ્ચ નાયારી ચ ગુણાકરઃ ।
એતે પુત્રા મહાપ્રાજ્ઞાઃ સાવર્ણા દ્વાદશ સ્મૃતાઃ

અથ વાત્સ્યગોત્રસ્ય છાન્દડ્સ્ય વંશધરાણાં ગાંઇનામાનિ ।
રવિર્મહિન્તા સુરભિશ્ચ ઘોષઃ કવિઃ પૃથિવ્યાં ખલુ શિમ્બલાલઃ ।
મહાયશા વાપુલિકશ્ચ પિપ્લી ધીરશ્ચ પૂતિર્નનુ શઙ્કરાખ્યઃ

વિશ્વમ્ભરો ઽભૂત્ ખલુ પૂર્બ્બગ્રામી વાત્સ્યાશ્ચ તાદર્થનિવાસદેશાઃ
[[009]]
શ્રીશ્રીધરોભૂત્ ખલુ કાઞ્જિવિલ્લી નારાયણો નામ ચ કાઞ્જિયારી ।
ચૌત્ખણ્ડિકો નામ ગુણાકરઃ સ્યાત્ મનો દીઘાલો ભુવિ રુદ્રતુલ્યઃ

અથ ગૌણકુલીનાનામુલ્લેખનમ્ ।
દીર્ઘાઙ્ગી પારિઃ કુલભી પોડારી રાઇઃ કેશરી ।
ઘણ્ટા ડિણ્ડિઃ પીતમુણ્ડીર્ મહિન્તા ગુડ્પિપ્પલી ।
હડ્શ્ચ ગડ્ગડિશ્ચૈવ ઇમે ગૌણાઃ પ્રકીર્ત્તિતાઃ ।
અતઃપરં વિશેષં યદત્રૈવ વર્ણ્યતે મયા

એકદા રાજવલ્લાલઃ કૌલિન્ય-સ્થાપનાય ચ ।
આમન્ત્રયામાસ વિપ્રાન્ સભારોહણ-કર્મ્મણિ

નિત્યકર્મ્માણિ નિષ્પાદ્ય તતસ્તન્નિશ્ચિતે ઽહનિ ।
આયયુર્બ્રાહ્મણાઃ સર્વ્વે સભાયાં નૃપસન્નિધૌ

કેચિત્ પ્રહરમધ્યે ચ સાર્દ્ધપ્રહરમધ્યતઃ ।
સાર્દ્ધદ્વિપ્રહરે કે વા યયુર્નૃપતિસન્નિધિમ્

[[010]]
તતસ્તુ મતિમાન્ રાજા વિવિચ્ય દ્વિજ-ચેષ્ટિતાન્ ।
કૌલીન્યાદિયથાયોગ્યં તેભ્યસ્તત્ર દદૌ મુદા

સાર્દ્ધદ્વિપ્રહરાતીતે સભાયામાગતાસ્તુ યે ।
તે સમ્પર્ણૂધર્મ્મ-નિષ્ઠાઃ કૌલીન્યં લેભિરે દ્વિજાઃ

યે સાર્દ્ધપ્રહરે પ્રાપ્તાઃ શ્રોત્રિયાસ્તે પ્રકીર્ત્તિતાઃ ।
બભૂર્ગૌણકુલીનાસ્તે યામાન્તરગતાસ્તુ યે

કાલેનાદિશ્રોત્રિયેષુ વિશુદ્ધેષુ નિવેશિતાઃ ।
આસન્ ગૌણાશ્ચ વિખ્યાતાઃ કષ્ટશ્રોત્રિયસંજ્ઞયા

યથા ગૌણાસ્તથા કષ્ટા હેયા એવ સમં સદા ।
ઇતિ રાઢીયવિપ્રાણાં કથિતઃ કુલનિશ્ચયઃ

ઇતિ રાઢીયવિપ્રાણામ્ કૌલીન્યાદિપ્રાપ્તિકથનમ્ ।
અથ વરેન્દ્રવંશકથનમ્ ।
કાશ્યપે ઽષ્ટાદશ જ્ઞેયાઃ શાણ્ડિલ્યેષુ ચતુર્દશ ।
ચતુર્વ્વિંશતિર્વાત્સ્યાનામ્ ભરદ્વાજે તથાવિધઃ

સાવર્ણે વિંશતિર્જ્ઞેયાઃ કથિતાઃ પઞ્ચગોત્રકાઃ ।
તેષાં ગ્રામી સવિસ્તારં કથ્યતે ચ યથાક્રમમ્

[[011]]
અથ કાશ્યપગોત્રસ્ય કૃપાનિધેર્વંશધરાણામ્ ગાંઇનામાનિ ।
કરઞ્જો ભાદુડી મૈત્રો બાલયષ્ટિકકેરલૌ ।
મધુગ્રામી બલીહારી મોયાલી બીજકુઞ્જકઃ

કોટિઃ સર્વ્વગ્રામકોટિઃ પરેશશ્ચૈવ ધોસકઃ ।
ભદ્રયામી ચાશ્રુકોટિઃ શરગ્રામી ચ વિશ્રુતઃ ।
વેલગ્રામી ચમગ્રામૌ વંશજાશ્ચ કૃપાનિધેઃ

અથ શાણ્ડિલ્યગોત્રસ્ય દામોદરસ્ય વંશધરાણાં ગાંઇનામાનિ ।
રુદ્રવાગ્ચી સાધુવાગ્ચી લાહિડી ચમ્પટિસ્તથા ।
નન્દનાવાટી કાલિન્દી ચટ્ટગ્રામી ચ પૂષણઃ

શિહરિર્વિશી મત્સ્યાશી વેલુડીશ્ચમ્પસંજ્ઞકઃ ।
સુવર્ણતોટઃ શાણ્ડિલ્યોદામોદરસ્ય વંશજાઃ

અથ વાત્સ્યગોત્રસ્ય ધરાધરસ્ય વંશધરાણાં ગાંઇનામાનિ ।
સંયામિની ભીમકાલી ભટ્ટશાલી ચ કુડ્મુડિઃ

[[012]]
ભાડિયાલઃ કામકાલી વાત્સ્યગ્રામી ચ લક્ષકઃ ।
વોડ્ગ્રામી જામરૂખી કાલીગ્રામી કલીહરઃ

શીતલી ધોસલી ચૈવ તાલુડી કુક્કુટી તથા ।
નિદ્રાલી ચાક્ષુષગ્રામી દેઉલિ સિહરી તથા

પ્રૌણ્ડ્રીકાક્ષિઃ શ્રુતવટી ચતુરાન્દી તથા સ્મૃતઃ ।
કાલિન્દી વાત્સ્યગોત્રસ્ય ધરાધરસ્ય વંશજાઃ

અથ ભરદ્વાજગોત્રસ્ય ગૌતમસ્ય વંશધરાણાં ગાંઇનામાનિ ।
ભાદડો લાડ્ડેલ-ઝામા ઝામાલી ઝમ્પટી ચ વા ।
ઉર્ત્તિવાહી ઉગ્રરેખી આખુ-રત્નાબલી ખનિઃ

ગોસ્વાશિરાથઃ પિસ્વીનિ ચેઙ્ગા ચાખુરિ પિપ્પલી ।
વિશાલા કાઞ્ચનગ્રામી અસૃક્ શાકોટકસ્તથા

ક્ષેત્રગ્રામી રાજગ્રામી નન્દીગ્રામી ચ જધ્યલઃ ।
પુક્તિર્વૃહતી ગોત્રેષુ ભરદ્વાજેષુ ગોતમાત્

અથ સાવર્ણગોત્રસ્ય પરાશરસ્ય વંશધરાણાં ગાંઇનામાનિ ।
સિંહડાલક ઉન્દુડી શૃઙ્ગી પાકડી લેધુડી ।
ધુન્ધુડી તાતોયા સેતુઃ કપાલી લોમપેટરૌ

[[013]]
પઞ્ચવટી ખણ્ડવટી નિકડિશ્ચ સમુદ્રકઃ ।
પુણ્ડરિકો યશોગ્રામી કેતુગ્રામી ચ વિશ્રુતઃ

પુષ્પપો ભાદુષી ચૈવ વરેન્દ્રા ગાંઇસંજ્ઞકાઃ ।
મુનિકલ્પા અમી જાતા સાવર્ણેષુ પરાશરાત્

અથ વૈદિકાનાં કૌલિન્યાદિવિહીનત્વકારણમ્ ।
વૈદિકા બ્રાહ્મણા આસન્ વણિજાં પક્ષપાતિણઃ ।
તતસ્તાન્સદસિ ક્રોધાન્નાજુહાવ મહીપતિઃ

નાકાઙ્ક્ષન્નભિહારં તે રાજદત્તં તપોધનાઃ ।
બ્રાહ્મણાઃ બ્રહ્મવિદ્વાંસો વૈદિકા ઇતિ કેચન

ઇતિ વૈદિકાનાં કૌલીન્યાદિરાહિત્યકથનમ્ ।
અથ કાન્યકુબ્જાગત-કાયસ્યાનાં નામગોત્રાણિ ।
કાશ્યપે ગોત્રે સઞ્જાતો દક્ષનામા મહામતિઃ ।
તસ્ય દાસો ગૌતમસ્ય ગોત્રે દશરથો વસુઃ

શાણ્ડિલ્યગોત્રે સંભૂતે ભટ્ટનારાયણઃ ક્વતી ।
તસ્ય સૌકાલિનો દાસો ઘોષજો મકરન્દકઃ

ભરદ્વાજેષુ વિખ્યાતઃ શ્રીહર્ષો મુનિસત્તમઃ ।
દાસસ્તસ્ય વિરાટાખ્યઃ ગુહકઃ કાશ્યપઃ સ્મૃતઃ

[[014]]
સાવર્ણગોત્રો નિર્દિષ્ટો વેદગર્ભસ્તપોધનઃ ।
તસ્ય દાસો મિત્રવંશો વિશ્વામિત્રસ્ય ગોત્રકઃ ।
કાલિદાસ ઇતિ ખ્યાતઃ શૂદ્રવંશસમુદ્ભવઃ

વાત્સ્યગોત્રેષુ સમ્ભૂતઃ છાન્દડ્ ઇતિ સંજ્ઞિતઃ ।
મૌદ્ગલ્યગોત્રકોદત્તઃ પુરુષોત્તમસંજ્ઞકઃ ।
એતેષાં રક્ષણાર્થાય સ્વાગતો ગૌઢ્મણ્ડલમ્

યે ઘોષવસુમિત્રાસ્તુ કુલીનાઃ સર્વ્વ એવ તે ।
દેવ-દત્તૌ સેનસિંઘૌ પાલિતશ્ચ કરો ગુહઃ ।
દાસશ્ચ મધ્યમા અષ્ટૌ દ્વિસપ્તતિર્ઘરાસ્તતઃ

અશીતિ ર્મૌલિકા રાજવલ્લાલસેન-સમ્મતાઃ ।
દ્વિસપ્તતિર્ઘરા યે તે કાયસ્થેષ્વધમાઃ સ્મૃતાઃ

અથ ગુણવત્કાયસ્થપ્રશંસા ।
શૂદ્રાસ્તુ યે દાનપરા ભવન્તિ વ્રતાન્વિતા વિપ્રપરાયણાશ્ચ ।
અન્નં હિ તેષાં સતતં સુભોજ્યં ભવેત્ દ્વિજૈર્ દૃષ્ટમ્ ઇદં પુરાતનૈઃ