વજ્રસૂચી · શ્લોક 21-40

શૂદ્રીપરિવૃતો વિપ્રઃ શૂદ્રી ચ ગૃહમેધિની ।
વર્જિતઃ પિતૃદેવેન રૌરવં સો ઽધિગચ્છતિ

અરણીગર્ભસમ્ભૂતઃ કઠો નામ મહામુનિઃ ।
તપસા બ્રાહ્મણો જાતસ્તસ્માજ્જાતિરકારણમ્

કૈવર્તીગર્ભસમ્ભૂતો વ્યાસો નામ મહામુનિઃ ।
તપસા બ્રાહ્મણો જાતસ્તસ્માજ્જાતિરકારણમ્

ઉર્વર્શીગર્ભસમ્ભૂતો વસિષ્ઠો ઽપિ મહામુનિઃ ।
તપસા બ્રાહ્મણો જાતસ્તસ્માજ્જાતિરકારણમ્

હરિણીગર્ભસમ્ભૂત ઋષ્યશ્રૃઙ્ગો મહામુનિઃ ।
તપસા બ્રાહ્મણો જાતસ્તસ્માજ્જાતિરકારણમ્

ચણ્ડાલી ગર્ભસમ્ભૂતો વિશ્વામિત્રો? મહામુનિઃ ।
તપસા બ્રાહ્મણો જાતસ્તસ્માજ્જાતિરકારણમ્

તાણ્ડૂલીગર્ભસમ્ભૂતો નારદો હિ મહામુનિઃ ।
તપસા બ્રાહ્મણો જાતસ્તસ્માજ્જાતિરકારણમ્

જિતાત્મા યતિર્ભવતિ..................... જિતેન્દ્રિયઃ ।
[યતાત્મા યતિર્ભવતિ વિજિતાત્મા(જિતાત્મા ચ)જિતેન્દ્રિયઃ ।]
તપસા તાપસો જાતો બ્રહ્મચર્યેણ બ્રાહ્મણઃ

ન ચ તે બ્રાહ્મણીપુત્રાસ્તે ચ લોકસ્ય બ્રાહ્મણાઃ ।
શીલશૌચમયં બ્રહ્મ તસ્માત્કુલમ કારણમ્

શીલં પ્રધાનં ન કુલં પ્રધાનં કુલેન કિં શીલવિવર્જિતેન ।
બહવો નરા નીચકુલ પ્રસૂતાઃ સ્વર્ગં ગતાઃ શીલમુપેત્ય ધીરાઃ

મુખતો બ્રાહ્મણો જાતો બાહુભ્યાં ક્ષત્રિયસ્તથા ।
ઉરુભ્યાં વૈશ્યઃ સંજાતઃ પદ્ભ્યાં શૂદ્રક એવ ચ

પાણ્ડોસ્તુ વિશ્રુતઃ પુત્રઃ સ વૈ નામ્ના યુધિષ્ઠિરઃ ।
વૈશમ્પાયનમાગમ્ય પ્રાઞ્જલિઃ પરિપૃચ્છતિ

કે ચ તે બ્રાહ્મણાઃ પ્રોક્તાઃ કિં વા બ્રાહ્મણલક્ષણમ્ ।
એતદિચ્છામિ ભો જ્ઞાતું તદ્ ભવાન્ વ્યાકરોતિ મે

ક્ષાન્ત્યાદિભિર્ગુણૈર્યુક્તસ્ત્યક્ત દણ્ડો નિરામિષઃ ।
ન હન્તિ સર્વભૂતાનિ પ્રથમં બ્રહ્મલક્ષણમ્

યદા સર્વં પરદ્રવ્યં પથિ વા યદિ વા ગૃહે ।
અદત્તં નૈવ ગૃહ્ણાતિ દ્વિતીયં બ્રહ્મલક્ષણમ્

ત્યક્ત્વા ક્રૂરસ્વભાવં તુ નિર્મમો નિષ્પરિગ્રહઃ ।
મુક્તશ્ચરતિ યો નિત્યં તૃતીયં બ્રહ્મલક્ષણમ્

દેવમાનુષ નારીણાં તિર્યગ્યોનિગતેષ્વપિ ।
મૈથુનં હિ સદા ત્યક્તં ચતુર્થં બ્રહ્મલક્ષણમ્

સત્યં શૌચં દયા શૌચં શૌચમિન્દ્રિયનિગ્રહઃ ।
સર્વભૂત દયા શૌચં તપઃ શૌચઞ્ચ પઞ્ચમમ્

પઞ્ચલક્ષણસમ્પન્ન ઈદૃશો યો ભવેદ્ દ્વિજઃ ।
તમહં બ્રાહ્મણં બ્રૂયાં શેષાઃ શૂદ્રા યુધિષ્ઠિર

ન કુલેન ન જાત્યા વા ક્રિયાભિર્બ્રાહ્મણો ભવેત્ ।
ચણ્ડાલો ઽપિ હિ વૃતસ્થો બ્રાહ્મણઃ સ યુધિષ્ઠિર
અહિંસા બ્રહ્મચર્યં ચ વિશુદ્ધાચ્ચ પ્રતિગ્રહઃ ।
ફલેન ન સમર્થં ચ બ્રાહ્મણઃ સ્યાદ્યુધિષ્ઠિર