વૈશેષિકસૂત્ર (અન્ય આવૃત્તિ) · અધ્યાય 5.1

આત્મસંયોગ પ્રયત્નાભ્યાં હસ્તે કર્મ

તથા હસ્તસંયોગાચ્ચ મુસલે કર્મ

અભિઘાતજે મુસલાદૌ કર્મણિ વ્યતિરેકાદકારણં હસ્તસંયોગઃ

તથાત્મસંયોગો હસ્તકર્મણિ

અભિઘાતાન્મુસલસંયોગાદ્ધસ્તે કર્મ

આત્મકર્મ હસ્તસંયોગાચ્ચ

સંયોગાભાવે ગુરુત્વાત્ પતનમ્

નોદનવિશેષાભાવાન્નોર્ધ્વં ન તિર્યગ્ગમનમ્

પ્રયત્નવિશેષાન્નોદન વિશેષઃ

નોદનવિશેષાદુદસનવિશેષઃ

હસ્તકર્મણા દારકકર્મ વ્યાખ્યાતમ્

તથા દગ્ધસ્ય વિસ્ફોટને

યત્નાભાવે પ્રસુપ્તસ્ય ચલનમ્

તૃણે કર્મ વાયુસંયોગાત્

મણિગમનં સૂચ્યભિસર્પણમદૃષ્ટકારણમ્

ઇષાવયુગપત્ સંયોગવિશેષાઃ કર્માન્યત્વે હેતુઃ

નોદનાદાદ્યમિષોઃ કર્મ તત્કર્મકારિતાચ્ચ સંસ્કારાદુત્તરં તથોત્તરમુત્તરં ચ

સંસ્કારાભાવે ગુરુત્વાત્ પતનમ્