તોડલતન્ત્ર · અધ્યાય 7

મહાયોગમયી દેવી ખેચરી પરમા કલા
યોગજ્ઞાનં વિના સિદ્ધિર્ નાસ્તિ સત્યં સુરેશ્વર ॥

બ્રૂહિ મે દેવદેવેશ ક્ષુદ્રબ્રહ્માણ્ડમધ્યતઃ
કિમાધારે સ્થિતા નાથ સપ્તદ્વીપા વસુંધરા ॥

સમુદ્રસપ્તકં નાથ કિમાકારં પ્રતિષ્ઠતિ
મૂલાધારે મહીચક્રે સંસ્થિતા માનવાદયઃ ॥

ક્ષુદ્રરૂપા જનાઃ સર્વે કિમાકારેણ સંસ્થિતાઃ
સ્વકીયાઙ્ગુલિમાનેન મારુતં કથય પ્રભો ॥

મૂલાધારે સ્થિતા દેવિ સપ્તદ્વીપા વસુંધરા
વલયાકારરૂપેણ સમુદ્રાઃ સપ્ત સંસ્થિતાઃ ॥

જમ્બુદ્વીપં મધ્યદેશે તદ્બાહ્યે લવણામ્બુધિઃ
શાકદ્વીપં મહેશાનિ તદ્બાહ્યે દધિસાગરઃ ॥

તદ્બાહ્યે શાલ્મલીદ્વીપં સાગરો દુગ્ધતદ્બહિઃ
તદ્બાહ્યે પાટલાદ્વીપં તદ્બાહ્યે તુ જલાન્તકઃ ॥

પૃથિવ્યાં વર્તતે દેવિ યદ્રૂપા માનવાદયઃ
તેન રૂપેણ દેવેશિ મૂલાધારે તુ જન્તવઃ ॥

ષણ્ણવત્યઙ્ગુલં દેવિ મારુતં પરિકીર્તિતમ્
માર્તણ્ડસ્થિતિમાનં તુ અધિકં પરિકીર્તિતમ્ ॥

કિયદ્ ભુવં તુ બ્રહ્માણ્ડં વદ ભૂતલવાસિનઃ
અઙ્ગુલ્યેકેન કિં માનં કથયસ્વ દયાનિધે ॥

અઙ્ગુલ્યેકેન દેવેશિ સહસ્રાબ્દં પ્રજાયતે
ષણ્ણવતિસહસ્રાબ્દં ભવેદ્ ભૂતલવાસિનઃ ॥

પાદાઙ્ગુષ્ઠાદિગુલ્ફાન્તં પ્રિયે રન્ધ્રસહસ્રકમ્
રન્ધ્રં ચન્દ્રસહસ્રાબ્દં ગુલ્ફાદિજાનુસંધિષુ ॥

જાન્વાદિગુદપર્યન્તં માનં વિંશસહસ્રકમ્
મૂલાધારાદિલિઙ્ગાન્તં ચતુર્વર્ષસહસ્રકમ્ ॥

લિઙ્ગાદિનાભિપર્યન્તં ભવેદૃષિસહસ્રકમ્
નાભ્યાદિહૃદયાન્તં ચ ગ્રહસંખ્યસહસ્રકમ્ ॥

હૃદાદિકણ્ઠપર્યન્તમ્ ઋષિસંખ્યસહસ્રકમ્
વિશુદ્ધાદિકમાજ્ઞાન્તં માનં રુદ્રસહસ્રકમ્ ॥

આજ્ઞાચક્રાચ્છિવાન્તં વૈ દિક્સહસ્રં સુરેશ્વરિ
સૂર્યસંખ્યાસહસ્રં તુ સમીરશ્ચાધિકઃ સ્મૃતઃ ॥

શરીરસહકારેણ હાસો વૃદ્ધિશ્ચ જાયતે
ષડ્ગુણો રતિકાલે ચ ત્રિગુણો ભોજનાદ્બહિઃ ॥

ધમને ચાષ્ટધા પ્રોક્તઃ સમીરો વૃદ્ધિતાં ગતઃ
સદ્ગુરોર્ ઉપદેશેન મન્ત્રમાર્ગેણ પાર્વતિ ॥

યદિ ચૈકાઙ્ગુલં હ્રસ્વં સહસ્રાબ્દં સ જીવતિ
એવં ક્રમેણ દેવેશિ સમતા યદિ વા ભવેત્ ॥

જિત્વા મૃત્યું મહેશાનિ શમ્ભુવદ્ વિહરેત્ ક્ષિતૌ
અત એવ મહેશાનિ યોનિમુદ્રા મયોદિતા ॥

પ્રાણાયામેન દેવેશિ તથૈવ યોનિમુદ્રયા
તથૈવાભ્યાસયોગેન યદિ વાયુઃ સમો ભવેત્ ॥

જિત્વા મૃત્યું મહેશાનિ ખેચરો જાયતેઽચિરાત્
પ્રમાણં કથિતં સર્વં મનુષ્યસ્ય પ્રિયંવદે ॥

શ્વાસોચ્છ્વાસવિકાસેન કુણ્ડલી ગગનં ચરેત્
ઇદાનીં પૃથિવીમાનં વદ મે પરમેશ્વર ॥

સપ્તસ્વર્ગસ્થિતો યો યો યા યા શક્તિઃ સ્થિતા સદા
તત્સર્વં શ્રોતુમિચ્છામિ યદિ સ્નેહોઽસ્તિ માં પ્રતિ ॥

મૂલાધારે મહીચક્રે સંસ્થિતા માનવાદયઃ
તેષાં માનેન દેવેશિ ચાર્ધં ચૈવ દ્વિસપ્તતિઃ ॥

દ્વિગુણઃ પરમેશાનિ તદ્બાહ્યે લવણામ્બુધિઃ
એવં ક્રમેણ દેવેશિ દ્વિગુણં પરિકીર્તિતમ્ ॥

ડાકિનીસહિતો બ્રહ્મા મૂલાધારે તુ સુન્દરિ
રાકિણીસહિતો વિષ્ણુઃ સ્વાધિષ્ઠાને વ્યવસ્થિતઃ ॥

લાકિનીસહિતો રુદ્રો મણિપૂરે સુરેશ્વરિ
અનાહતે મહાપદ્મે કાકિનીસહિતો હરઃ ॥

વિશુદ્ધાખ્યે વસેન્નિત્યા સાકિની ચ સદાશિવઃ
હાકિની પરશિવો દેવશ્ ચાજ્ઞાચક્રે સુરેશ્વરિ ॥

સહસ્રારે મહાપદ્મે વિશ્વરૂપઃ પરઃ શિવઃ
મહાકુણ્ડલિની તત્ર સ્થિતા નિત્યા સુરેશ્વરિ ॥

કુત્ર મૂલે મહાપીઠે વર્તતે પરમેશ્વર
મૂલાધારાદધોભાગે પાતાલં કીદૃશં પ્રભો ॥

મૂલાધારે કામરૂપં હૃદિ જાલંધરં પ્રિયે
પૂર્ણગિરિમ્ અધોભાગે ઉડ્ડીયાનં તદૂર્ધ્વકે ॥

વારાણસી ભ્રુવોર્મધ્યે જ્વલન્તી લોચનત્રયે
માયાવતી મુખવૃત્તે કણ્ઠે ચાષ્ટપુરી તથા ॥

નાભિમૂલે મહેશાનિ અયોધ્યાપુરી સંસ્થિતા
કાઞ્ચીપીઠં કટીદેશે શ્રીહૃટ્ટં પૃષ્ઠદેશકે ॥

મૂલાધારાત્ શતં ચૈવ અતલં પરિકીર્તિતમ્
સુતલં ચ વર્ષશતં તલાતલશતં પ્રિયે ॥

ઋષિબાણેન્દુવર્ષાન્તં સંસ્થિતં ચ મહાતલમ્
શતદ્વયાન્તં પાતાલં દ્વિશતં વૈ રસાતલમ્ ॥

મૂલાધારાચ્ચ દેવેશિ દ્વેઽઙ્ગુલી ચાન્તિકે સ્થિતે
તયોર્મધ્યે ચ પાતાલાસ્ તિષ્ઠન્તિ પરમેશ્વરિ ॥

ઇતિ તે કથિતં કાન્તે યોગસારં સમાસતઃ
ન વક્તવ્યં પશોર્ અગ્રે પ્રાણાન્તેઽપિ કદાચન ॥