ગ્રંથ પાઠ

તોડલતન્ત્ર · અધ્યાય 6

6.1

શ્રુતં મહાકાલિકાયા મન્ત્રં પરમગોપનમ્
સંક્ષેપં કથિતં નાથ વાસનાં વદ માં પ્રતિ ॥

6.2

શૃણુ દેવિ મહામન્ત્ર વાસનાં સર્વસિદ્ધિદામ્
યસ્યાઃ શ્રવણમાત્રેણ મન્ત્રાઃ સિદ્ધા ભવન્તિ હિ ॥

6.3

કકારસ્યોર્ધ્વકોણેષુ પ્રાણો વાયુઃ પ્રતિષ્ઠિતઃ
અપાનો વાયુકોણે ચ સમાનો મધ્યદેશતઃ ॥

6.4

ઉદાનો ઽઙ્કુશકોણે ચ માત્રાયાં વ્યાન એવ ચ
બીજં તુ કાલિકારૂપં પ્રકારં શૃણુ પાર્વતિ ॥

6.5

કલાભાગે જટાજૂટં કેશં ચ પરમેશ્વરિ
બિન્દુમસ્તકભાલં તુ નાસા નેત્રં ચ પાર્વતિ ॥

6.6

શ્રોત્રયુગ્મં તથા વક્ત્રં સ્કન્દનાદ્ અવ્યવસ્થિતમ્
ચતુર્બાહું તથા દેહં સ્તનદ્વંદ્વં કટિદ્વયમ્ ॥

6.7

હૃદયં જઠરં પાદં તથા સર્વાઙ્ગુલિઃ શિવે
બ્રહ્મરૂપં કકારં ચ સર્વાઙ્ગં તનુસંશયઃ ॥

6.8

શકારં કામરૂપં ચ યોનિરૂપં ન ચાન્યથા
ચન્દ્રસૂર્યાગ્નિરૂપં ચ રેફં પરમદુર્લભમ્ ॥

6.9

સર્વાઙ્ગદ્યોતનં તેજો જગદાનન્દરૂપકમ્
બિન્દુનિર્વાણદં નાદં મહામોક્ષપ્રદં સદા ॥

6.10

સર્વવિઘ્નહરં દેવિ કકારં તોયરૂપકમ્
સર્વપાપહરં રેફં તસ્માદ્ વહ્નિર્ન ચાન્યથા ॥

6.11

ઈકારં પરમેશાનિ શક્તિં ચાવ્યયરૂપિણીમ્
મહામોક્ષપ્રદા દેવી તસ્માન્માયા પ્રકીર્તિતા ॥

6.12

કકારં બ્રહ્મરૂપં ચ મકારં વિષ્ણુરૂપકમ્
રેફઃ સંહારરૂપત્વાચ્ છિવરૂપો ન ચાન્યથા ॥

6.13

બ્રહ્મવિષ્ણુશિવઃ સાક્ષાત્ કકારં પરમેશ્વરિ
અનુચ્ચાર્યં તદેવ સ્યાદ્ વિના માયાયુતં શિવે ॥

6.14

માયાયુક્તં યદા દેવિ તદા મુક્તિપ્રદં મહત્
અત એવ મહેશાનિ માયાશક્તિર્નિગદ્યતે ॥

6.15

કકારં ધર્મદં દેવિ ઈકારશ્ચાર્થદાયકમ્
રકારં કામદં કાન્તે મકારં મોક્ષદાયકમ્ ॥

6.16

એકત્રોચ્ચારણાદ્દેવિ નિર્વાણમોક્ષદાયિની
માહાત્મ્યં દેવદેવેશિ કિં વક્તું શક્યતે મયા ॥

6.17

જિહ્વાકોટિસહસ્રેણ વક્ત્રકોટિશતેન ચ
જન્માન્તરસહસ્રેણ વર્ણિતું નૈવ શક્યતે ॥

6.18

વિધિવલ્લક્ષજાપેન પુરશ્ચરણમ્ ઉચ્યતે
એતદ્રૂપં મહામાયાં કૂર્ચબીજં તુ સુન્દરિ ॥

6.19

વાગ્ભવં પ્રણવં દેવિ એતદ્રૂપં ન સંશયઃ
અગ્નિજાયા મહાવિદ્યા એતદ્રૂપં ન સંશયઃ ॥

6.20

દ્રુતસિદ્ધિપ્રદા વિદ્યા વહ્નિજાયા પરા મનુઃ
સમ્બોધનપદેનૈવ સદા સંનિધિકારિણી ॥

6.21

અથ વક્ષ્યે મહાવિદ્યા પુરશ્ચરણમ્ ઉત્તમમ્
કથિતં મન્ત્રરાજસ્ય ત્રિપુરશ્ચરણં શૃણુ ॥

6.22

દિવા લક્ષં જપેન્મન્ત્રં હવિષ્યાશી જિતેન્દ્રિયઃ
દિવ્યવીરમતે દેવિ રાત્રૌ લક્ષં જપેત્ સુધીઃ ॥

6.23

અથ ષડક્ષરસ્યાસ્ય શૃણુ દેવિ પુરસ્ક્રિયામ્
દિવ્યવીરમતેનૈવ વિંશત્યેકેન પાર્વતિ ॥

6.24

તથા ચ ત્ર્યક્ષરં મન્ત્રં પ્રજપેત્ સાધકાગ્રણીઃ
ધ્યાનપૂજાદિકં સર્વં સમાનં વીરવન્દિતે ॥

6.25

એતસ્યાઃ સદૃશી વિદ્યા ફલદા નાસ્તિ યોગિનિ
સર્વમન્ત્રસ્ય ચૈતન્યં શૃણુ પાર્વતિ સાદરમ્ ॥

6.26

સહસ્રારે મહાપદ્મે બિન્દુરૂપં પરં શિવમ્
કુણ્ડલિનીં સમુત્થાપ્ય હંસેન મનુના સુધીઃ ॥

6.27

નાસાગ્રે યા સ્થિરા દૃષ્ટિર્ જાયતે પરમેશ્વરિ
તદૈવ મન્ત્રચૈતન્યં કુણ્ડલીચક્રગં ભવેત્ ॥

6.28

સહસ્રારે મહાપદ્મે કુણ્ડલ્યા સહિતં ગુરુમ્
ભાવયેત્ સર્વમન્ત્રાણાં ચૈતન્યં જાયતે પ્રિયે ॥

6.29

તદૈવ પ્રજપેન્મન્ત્રં સિદ્ધિદં નાત્ર સંશયઃ
ઇદાનીં તારિણીમન્ત્ર વાસનાં વદ શંકર
કાલિકા મોક્ષદા નિત્યા તારિણી ભવવારિધૌ ॥

6.30

કલાકેશં મહેશાનિ બિન્દુમસ્તકમીરિતમ્
નાદં ચ વક્ત્રં ભાલં ચ નાસાં નેત્રં ચ પાર્વતિ ॥

6.31

ભુજચતુષ્ટયં દેહં સ્તનદ્વંદ્વં ચ વક્ષસમ્
મકારેણ તુ દેવેશિ પૃષ્ઠં ચૈવ કટિદ્વયમ્ ॥

6.32

તકારેણ યોનિદેશં ગુદં પાદદ્વયં તથા
સર્વાઙ્ગુલીર્ નખં ચૈવ ભાવયેત્ સાધકોત્તમઃ ॥

6.33

ચન્દ્રસૂર્યાત્મકં રેફં વહ્નિબીજં ન ચાન્યથા
સર્વા નાડ્યસ્તથા જ્યોતી રોમં ચ ભૂષણાદિકમ્ ॥

6.34

શકારં ચ મહામાયા શક્તિરૂપપ્રકાશિની
મૂર્ધાદિપાદપર્યન્તં શક્તિબીજં સુદુર્લભમ્ ॥

6.35

અસ્ય મન્ત્રસ્ય માહાત્મ્યં કિં મયા કથ્યતેઽધુના
અશ્વમેધસહસ્રાણિ વાજપેયશતાનિ ચ ॥

6.36

કાશ્યાદિતીર્થં દેવેશિ સાર્ધકોટિભુવાત્મકમ્
પૂર્ણાં શસ્યેન દેવેશિ સપ્તદ્વીપાં વસુંધરામ્ ॥

6.37

મેરુતુલ્યસુવર્ણં તુ બ્રાહ્મણે વેદપારગે
સદક્ષિણં વ્રતં સર્વં ચતુર્વેદસુવિસ્તરમ્ ॥

6.38

ગાં ચૈવ ભૂમિસંસ્થં ચ હસ્ત્યશ્વં ચ તથૈવ ચ
બલિદાનં મહેશાનિ પિતૃયજ્ઞં તથૈવ ચ ॥

6.39

વિહિતં ચ મહાપુણ્યં યદુક્તં શાસ્ત્રવેદિભિઃ
સકૃજ્જપાન્મહેશાનિ કલાં નાર્હન્તિ ષોડશીમ્ ॥

6.40

એકોચ્ચારેણ દેવેશિ કિં પુનર્બ્રહ્મ કેવલમ્
સૃષ્ટિસ્થિતિલયાદીનાં કર્તારો નાત્ર સંશયઃ ॥

6.41

સગુણં નિર્ગુણં સાક્ષાત્ નિરાકારં ચ મૂર્તિમત્
વૈખરીયં મહાવિદ્યા વર્ણાશ્રિતા સુનિશ્ચલા ॥

6.42

યતો નિરક્ષરં વસ્તુ અતસ્તારા પ્રકીર્તિતા
બ્રહ્મવિદ્યાસ્વરૂપેયં ભોગમોક્ષફલપ્રદા ॥

6.43

જન્મકોટિસહસ્રેણ વર્ણિતું નૈવ શક્યતે
પઞ્ચવક્ત્રેણ દેવેશિ કિં મયા કથ્યતેઽધુના ॥

6.44

એકાક્ષરી મહાવિદ્યા ત્રિષુ લોકેષુ પૂજિતા
એકાક્ષરીવિહીનો યો મન્ત્રં ગૃહ્ણાતિ પાર્વતિ ॥

6.45

કલ્પકોટિસહસ્રેણ તસ્ય સિદ્ધિર્ન જાયતે
સકારો વિષ્ણુરૂપશ્ચ તકારશ્ચ પ્રજાપતિઃ ॥

6.46

રેફઃ સંહારરૂપત્વાચ્ છિવઃ સાક્ષાન્ન સંશયઃ
યા ચાદ્યા પરમા વિદ્યા સા માયા પરમા કલા ॥

6.47

નિરાકારં પરં જ્યોતિર્ બિન્દું ચાવ્યયસંજ્ઞકમ્
બિન્દુશબ્દેન શૂન્યં સ્યાત્ તથા ચ ગુણસૂચકમ્ ॥

6.48

બિન્દુચક્રામૃતા દેવિ પ્લવન્તી ચાર્ધમાત્રયા
અર્ધમાત્રાકૃતિર્નાદો વ્યાપકો વિશ્વપાલકઃ ॥

6.49

યથેયં વૈખરી વિદ્યા કૂર્ચવિદ્યા તથૈવ ચ
માહાત્મ્યં ચૈવ પૂજાયાં ભેદો નાસ્તિ સુરેશ્વરિ ॥

6.50

સતારં ચ તથા બિન્દું માયા પઞ્ચાક્ષરી પરા
વિભક્તે ચાક્ષરે ચૈવ ક્રિયતે મૂર્તિકલ્પના ॥

6.51

સાર્ધપઞ્ચાક્ષરી વિદ્યા તારિણી મૂર્તિમત્ સ્વયમ્
તદ્રૂપં પક્ષિરૂપં હિ વાગ્ભવશ્ચ હરિપ્રિયામ્ ॥

6.52

પ્રણવં કામબીજં તુ ગગનશ્ ચ શિવં શિવે
અસ્ત્રબીજં તદેવ સ્યાદ્ વહ્નિજાયાં સુરેશ્વરિ ॥

6.53

સમ્બોધનપદેનૈવ સદા સંનિધિકારિણી
પઞ્ચાક્ષરેણ દેવેશિ તારિણી કામરૂપિણી ॥

6.54

તથા પઞ્ચાક્ષરં પશ્ય બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાત્મકમ્
શક્તિરૂપં નિરાકારં તથા પઞ્ચાક્ષરેણ તુ ॥

6.55

યથા પઞ્ચાક્ષરી વિદ્યા તથા વિદ્યા ષડક્ષરી
તથૈવ ષોડશી વિદ્યા તથા વિદ્યા ચ વ્યક્ષરી ॥

6.56

તથૈવાષ્ટાક્ષરી વિદ્યા તથા નવાક્ષરી પરા
માહાત્મ્યં ધ્યાનપૂજાયાં ભેદો નાસ્તિ સુરેશ્વરિ ॥

6.57

અતિસ્નેહેન દેવેશિ કિં મયા ન પ્રકાશિતમ્
પ્રાણાન્તેઽપિ પશોરગ્રે વૈખરીં ન પ્રકાશયેત્ ॥

મૂળ પાઠ: Toḍalatantra · Edition: Gopinath Kaviraj in: Tantrasamgraha, vol. 2, Varanasi : Varanaseya Sanskrit Vishvavidyalaya 1970 (Yogatantra-Granthamala, 4) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0