તોડલતન્ત્ર · અધ્યાય 5
ત્વત્પ્રસાદાન્મહાદેવ પવિત્રાહં ન ચાન્યથા
શમ્ભુનાથાર્ચનં દેવ શ્રોતુમ્ ઇચ્છામિ સામ્પ્રતમ્ ॥
શૃણુ પાર્વતિ વક્ષ્યામિ યન્માં ત્વં પરિપૃચ્છસિ
નકુલીશં સમુદ્ધૃત્ય મનુસ્વરવિભૂષિતમ્ ॥
બિન્દુનાદકલાયુક્તં પ્રાસાદાખ્યં મહામનુમ્
અસ્ય મન્ત્રસ્ય માહાત્મ્યમ્ ઊર્ધ્વામ્નાયે મયોદિતમ્ ॥
નમસ્કારં સમુદ્ધૃત્ય વાન્તં નેત્રવિભૂષિતમ્
વારુણં મુખવૃત્તં ચ વાયું લલાટસંયુતમ્ ॥
અયં પઞ્ચાક્ષરો મન્ત્રઃ પઞ્ચામ્નાયફલપ્રદઃ
પ્રણવાદિ યદા દેવિ તદા મન્ત્રં ષડક્ષરમ્ ॥
પ્રાસાદાખ્યં સમુદ્ધૃત્ય અર્ધનારીશ્વરાય ચ
પુનઃ પ્રાસાદમુદ્ધૃત્ય મન્ત્રં પરમગોપનમ્ ॥
એવં બહુવિધાકારં વિગ્રહં મે નગાત્મજે
કણ્ઠે તુ ગરલં દેવિ ન કલૌ ભાવયેત્ ક્વચિત્ ॥
યદીચ્છેદાત્મનો મૃત્યું યદિ ઉન્મત્તમ્ ઇચ્છતિ
તદૈવ સહસા દેવિ નીલકણ્ઠમ્ ઉપાસતે ॥
દુરદૃષ્ટવશાદ્ દેવિ નીલકણ્ઠસ્તવાદિકમ્
કરોતિ કારયેદ્વાપિ મમ હત્યાં કરોતિ સઃ ॥
અત એવ મહેશાનિ સ પાપિષ્ઠો ન ચાન્યથા
નિષિદ્ધાચરણં પાપં કરોતિ યદિ પામરઃ ॥
પુત્રદારાધનં તસ્ય નાશમેતિ ન સંશયઃ
કણ્ઠે તુ ગરલં દેવિ યદિ પૂજાપરો ભવેત્ ॥
ઇહલોકે દરિદ્રઃ સ્યાન્ મૃતે શૂકરતાં વ્રજેત્
નીલકણ્ઠસ્ય યન્મન્ત્રં યદિ કુર્યાત્ પુરસ્ક્રિયામ્ ॥
પક્ષાન્તરે મહેશાનિ તસ્ય મૃત્યુર્ન ચાન્યથા
શૃણુ દેવિ પ્રવક્ષ્યામિ પાર્થિવં શિવપૂજનમ્ ॥
તત્રાદૌ પરમેશાનિ ગુરુદેવં નમેત્ સુધીઃ
ઓં હરાય નમસ્કારં મૃત્તિકામાહરેત્ સુધીઃ ॥
મહેશ્વરાય નમસ્કારં લિઙ્ગં નિર્માય યત્નતઃ
શૂલપાણે ઇહોચ્ચાર્ય સુસંપ્રતિષ્ઠિતો ભવ ॥
અનેન મનુના દેવિ જીવન્યાસો વિધીયતે
શકારં બિન્દુસંયુક્તં દીર્ઘમુક્તં ષડઙ્ગકમ્ ॥
તસ્ય ધ્યાનં પ્રવક્ષ્યામિ શૃણુષ્વ સુસમાહિતા
ઓં ધ્યાયેન્નિત્યં મહેશં રજતગિરિનિભં ચારુચન્દ્રાવતંસં રત્નાકલ્પોજ્જ્વલાઙ્ગં પરશુમૃગવરાભીતિહસ્તં પ્રસન્નમ્
પદ્માસીનં સમન્તાત્ સ્તુતમ્ અમરગણૈર્ વ્યાઘ્રકૃત્તિં વસાનં વિશ્વાદ્યં વિશ્વબીજં નિખિલભયહરં પઞ્ચવક્ત્રં ત્રિનેત્રમ્ ॥
પુષ્પં શિરસિ સંધાર્ય માનસૈઃ પૂજનં ચરેત્
પુનર્ધ્યાત્વા મહેશાનિ શિવે પુષ્પં નિધાય ચ ॥
પિનાકધૃગિતિ ચોચ્ચાર્ય ઇહાગચ્છ દ્વયં વદેત્
ઇહ તિષ્ઠ તતો દ્વંદ્વં સંનિધેહિ દ્વયમ્ ઇહ ॥
ઇહ સન્નિ તતો રુદ્ધ સ્વશબ્દં ચ તતો વદેત્
યાવત્ પૂજાં સમુચ્ચાર્ય તતશ્ચૈવં કરોમ્યહમ્ ॥
સ્નાનીયં ચ પશુપતિં ઙેયુક્તં ચ નમશ્ચરેત્
વેદાદ્યં યોજયેદ્દેવિ બ્રાહ્મણઃ સાધકોત્તમઃ ॥
એતત્ પાદ્યં મહેશાનિ ષડક્ષરમનું તતઃ
નમસ્કારં સમુચ્ચાર્ય સર્વં દદ્યાદ્ વિચક્ષણઃ ॥
પૂજયિત્વા મહેશાનિ ચાષ્ટમૂર્તિં પ્રપૂજયેત્
શર્વો ભવસ્તથા રુદ્ર ઉગ્રો ભીમઃ પશોઃ પતિઃ ॥
મહાદેવં ચ ઈશાનં ઙેયુતં કુરુ યત્નતઃ
ક્ષિતિં જલં તથા ચાગ્નિં વાયું ચાકાશમેવ ચ ॥
યજમાનં તથા સોમં સૂર્યં ચ મૂર્તિના સહ
સર્વત્ર ઙેયુતં કૃત્વા પૂજયેત્ સાધકોત્તમઃ ॥
પ્રણવાદિનમોઽન્તેન વામાવર્તેન પૂજયેત્
મૂર્તયોઽષ્ટૌ શિવસ્યૈતાઃ પૂર્વાદિક્રમયોગતઃ ॥
આગ્નેય્યાન્તાઃ પ્રપૂજ્યાથ વિદ્યાં લિઙ્ગિશિવં યજેત્
અષ્ટોત્તરસહસ્રં વા શતં વા પ્રજપેત્તતઃ ॥
ગુહ્યાતિગુહ્યગોપ્તા ત્વં ગૃહાણાસ્મત્કૃતં જપમ્
સિદ્ધિર્ભવતુ મે દેવ ત્વત્પ્રસાદાન્મહેશ્વર ॥
તતસ્તોયં સમાદાય જપં ચૈવ સમર્પયેત્
મુખવાદ્યં તતઃ કૃત્વા ચાષ્ટાઙ્ગં પ્રણમેત્ સુધીઃ ॥
સંહારેણ મહાદેવ ક્ષમસ્વેતિ વિસર્જયેત્
એવં પૂજા પ્રકર્તવ્યા શક્તિમન્ત્રાન્ યજેદ્ યદિ ॥
પ્રાસાદાદીન્ મહામન્ત્રાન્ યદિ દીક્ષાપરો ભવેત્
શક્તિદીક્ષા ન કર્તવ્યા કદાચિદપિ મોહતઃ ॥
સ શૈવ ઇતિ વિખ્યાતઃ સર્વતન્ત્રેશ્વરો ભવેત્
અથાતઃ સમ્પ્રવક્ષ્યામિ સૂત્રં પરમગોપનમ્ ॥
હરો મહેશ્વરશ્ચૈવ શૂલપાણિઃ પિનાકધૃક્
પશુપતિઃ શિવશ્ચૈવ મહાદેવ ઇતિ ક્રમાત્ ॥
અષ્ટમૂર્તિસ્ તતો દેવિ પૂજયેત્ સાધકોત્તમઃ
તતો જપેન્મહેશાનિ મુખવાદ્યં તતઃ પરમ્ ॥
એતદન્યન્ન કર્તવ્યં શક્તિદીક્ષાપરો યદિ
નિષિદ્ધાચરણાદ્દેવિ પાપભાગ્ જાયતે નરઃ ॥
ન્યૂનાધિકં મહાદેવિ યદિ પૂજાદિકં ચરેત્
સ ગુરું ચાપિ શિષ્યં ચ શિવહત્યાં પ્રયચ્છતિ ॥
ન્યૂનાધિકં મહેશાનિ યદિ ચૈકાક્ષરં ભવેત્
વર્ણસંખ્યા મહેશાનિ બ્રહ્મહત્યા ભવિષ્યતિ ॥
અત એવ સ પાપિષ્ઠઃ સત્યં સત્યં સુરેશ્વરિ
એવં પૂજાં વિધાયાદૌ તતશ્ચાન્યં પ્રપૂજયેત્ ॥
આદૌ શિવં પૂજયિત્વા શક્તિપૂજા તતઃ પરમ્
યત્ કિંચિદ્ ઉપચારં હિ તસ્ય કિંચિન્નિવેદયેત્ ॥
અન્યથા મૂત્રવત્ સર્વં ગઙ્ગાતોયં ભવેદ્ યદિ
અત એવ મહેશાનિ આદૌ લિઙ્ગં પ્રપૂજયેત્ ॥
શિવસ્નાનોદકં દેવિ મૂર્ધ્નિ સંધારયેદ્ યદિ
સત્યં સત્યં મહેશાનિ શિવતુલ્યો ન સંશયઃ ॥
શિવરૂપી સ્વયં ભૂત્વા દેવીપૂજાં સમાચરેત્
શૈવવૈષ્ણવદૌર્ગાર્ક ગાણપત્યૈન્દ્રદીક્ષિતઃ ॥
આદૌ લિઙ્ગં પૂજયિત્વા યદિ ચાન્યત્ પ્રપૂજયેત્
તત્ફલં કોટિગુણિતં સત્યં સત્યં ન સંશયઃ ॥
અન્યદેવં પૂજયિત્વા શિવં પશ્ચાદ્ યજેદ્ યદિ
તસ્ય પૂજાફલં ચૈવ ભુજ્યતે યક્ષરાક્ષસૈઃ ॥
ઇતિ તે કથિતં કાન્તે તન્ત્રાણાં સારમુત્તમમ્
બહુ કિં કથ્યતે દેવિ ભૂયઃ કિં શ્રોતુમિચ્છસિ ॥
મૂળ પાઠ: Toḍalatantra · Edition: Gopinath Kaviraj in: Tantrasamgraha, vol. 2, Varanasi : Varanaseya Sanskrit Vishvavidyalaya 1970 (Yogatantra-Granthamala, 4) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0