તોડલતન્ત્ર · અધ્યાય 2

શૃણુ દેવિ પ્રવક્ષ્યામિ યોગસારં સમાસતઃ
ઊર્ધ્વમૂલમ્ અધઃશાખં વૃક્ષાકારં કલેવરમ્ ॥

બ્રહ્માણ્ડે યાનિ તીર્થાનિ તાનિ સન્તિ કલેવરે
બૃહદ્બ્રહ્માણ્ડં યદ્રૂપં તદ્રૂપં ક્ષુદ્રરૂપકમ્ ॥

બ્રહ્માણ્ડે વર્તતે તીર્થં સાર્ધકોટિત્રયાત્મકમ્
દ્વિસપ્તતિસહસ્રાણિ પ્રકાશં વીરવન્દિતે ॥

ચતુર્દશં તુ તન્મધ્યે તન્મધ્યે ત્રિતયં શુભમ્
તન્મધ્યે પરમેશાનિ મહાધીરા ચ મુક્તિદા ॥

વાસુકી યા મહામાયા ભુજગાકારરૂપિણી
સાર્ધત્રિવલયાકારા પાતાલતલવાસિની ॥

સપ્તસ્વર્ગં પરેશાનિ ક્રમેણ શૃણુ સાદરમ્
ભૂર્લોકં ચ ભુવર્લોકં સ્વર્લોકં મહસં તથા ॥

જનલોકં તપશ્ચૈવ સત્યલોકં વરાનને
સપ્તસ્વર્ગમિદં ભદ્રે પાતાલં શૃણુ યત્નતઃ ॥

અતલં વિતલં ચૈવ સુતલં ચ તલાતલમ્
મહાતલં ચ પાતાલં રસાતલમતઃ પરમ્ ॥

રસાતલાચ્ચ સત્યાન્તં મહાધીરા પ્રતિષ્ઠિતા
મેરુમધ્યસ્થિતા નાડી મહાધીરા ચ મુક્તિદા ॥

સત્યલોકે મહાવિષ્ણું શિવં બ્રહ્માણ્ડસંજ્ઞકમ્
તસ્ય સંદર્શનાર્થાય વાસુકી વ્યાકુલા સદા ॥

સ્વર્ગષટ્કં ભેદયિત્વા ઉત્થિતા વાસુકી યદા
સર્વાઃ સમુદ્રગામિન્ય ઊર્ધ્વસ્રોતા ભવન્તિ હિ ॥

એવં ક્રમેણ દેવેશિ શરીરે નાડયઃ સ્થિતાઃ
ઇડા ચ પિઙ્ગલા ચૈવ સુષુમ્ણા મધ્યવર્તિની ॥

નાડીદ્વયેન દેવેશિ સમીરં પૂરયેદ્ યદિ
તતસ્તુ પ્રાણમન્ત્રેણ કુણ્ડલી ચ ક્રમં ચરેત્ ॥

સહસ્રારે મહાપદ્મે નિત્યે ચાવ્યયપઙ્કજે
ત્રાસયુક્તા કુણ્ડલિની પ્રવિશેન્નિત્યમન્દિરમ્ ॥

સર્વાઃ પાતાલગામિન્ય ઊર્ધ્વસ્રોતા ભવન્તિ હિ
એતસ્મિન્ સમયે દેવિ વર્ણમાલાં વિચિન્તયેત્ ॥

અષ્ટોત્તરશતં મૂલ મન્ત્રં જ્ઞાનેન સંજપેત્
આનયેત્તેન માર્ગેણ મૂલાધારે પુનઃ સુધીઃ ॥

ષટ્ચક્રદેવતાસ્તત્ર સંતર્પ્યામૃતધારયા
અથાન્યત્ સમ્પ્રવક્ષ્યામિ યોનિમુદ્રાસનં પ્રિયે ॥

ઉપવિશ્યાસને મન્ત્રી પ્રાઙ્મુખો વાપ્યુદઙ્મુખઃ
જાનુદ્વયં કરાભ્યાં ચ પ્રકુર્યાદ્ દૃઢબન્ધનમ્ ॥

ઋજુકાયેન દેવેશિ આજાનુ નાસિકાં નયેત્
પ્રાણમન્ત્રેણ દેવેશિ સમીરં બહુયત્નતઃ ॥

પૂરયેત્ પરમેશાનિ કિંચિદ્ વાયું ન રેચયેત્
ઋજુકાયં પરેશાનિ વિપરીતં પ્રયત્નતઃ ॥

પૂર્વોક્તેનૈવ વિધિના અષ્ટોત્તરશતં જપેત્
ષટ્ચક્રદેવતાસ્તત્ર સંતર્પ્યામૃતધારયા ॥

આનયેત્તેન માર્ગેણ મૂલાધારે વરાનને
અશેષરોગશમનં યોનિમુદ્રાસનં પ્રિયે ॥

બહુ કિં કથ્યતે દેવિ મહાવ્યાધિવિનાશનમ્
બહુ કિં કથ્યતે દેવિ મન્ત્રચૈતન્યકારણમ્ ॥

આત્મસાક્ષાત્કરી મુદ્રા મહામોક્ષપ્રદાયિની
શતવક્ત્રં યદિ ભવેત્ તદા વક્તું ન શક્યતે ॥

પઞ્ચવક્ત્રેણ દેવેશિ કિં મયા કથ્યતેઽધુના
કુષ્ઠરોગવિશિષ્ટોઽપિ સ ભવેત્ કામરૂપકઃ ॥