તોડલતન્ત્ર · અધ્યાય 1

બ્રૂહિ મે જગતાં નાથ સર્વવિદ્યામય પ્રભો
મહાવિદ્યાસુ સર્વાસુ પૂજ્યાસુ ભુવનત્રયે ॥

એતાસાં દક્ષિણે ભાગે નાનારૂપં પિનાકધૃક્
પૃથક્ પૃથક્ મહાદેવ કથયસ્વ મયિ પ્રભો ॥

શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ સુભગે કાલિકાયાશ્ચ ભૈરવમ્
મહાકાલં દક્ષિણાયા દક્ષભાગે પ્રપૂજયેત્ ॥

મહાકાલેન વૈ સાર્ધં દક્ષિણા રમતે સદા
તારાયા દક્ષિણે ભાગે અક્ષોભ્યં પરિપૂજયેત્ ॥

સમુદ્રમથને દેવિ કાલકૂટં સમુત્થિતમ્
સર્વે દેવાઃ સદારાશ્ચ મહાક્ષોભમ્ અવાપ્નુયુઃ ॥

ક્ષોભાદિરહિતં યસ્માત્ પીતં હાલાહલં વિષમ્
અત એવ મહેશાનિ અક્ષોભ્યઃ પરિકીર્તિતઃ ॥

તેન સાર્ધં મહામાયા તારિણી રમતે સદા
મહાત્રિપુરસુન્દર્યા દક્ષિણે પૂજયેચ્છિવમ્ ॥

પઞ્ચવક્ત્રં ત્રિનેત્રં ચ પ્રતિવક્ત્રે સુરેશ્વરિ
તેન સાર્ધં મહાદેવી સદા કામકુતૂહલા ॥

અત એવ મહેશાનિ પઞ્ચમીતિ પ્રકીર્તિતા
શ્રીમદ્ભુવનસુન્દર્યા દક્ષિણે ત્ર્યમ્બકં યજેત્ ॥

સ્વર્ગે મર્ત્યે ચ પાતાલે યા ચાદ્યા ભુવનેશ્વરી
એતાસુ રમતે યેન ત્ર્યમ્બકસ્તેન કથ્યતે ॥

સશક્તિશ્ચ સમાખ્યાતઃ સર્વતન્ત્રપ્રપૂજિતઃ
ભૈરવ્યા દક્ષિણે ભાગે દક્ષિણામૂર્તિસંજ્ઞકમ્ ॥

પૂજયેત્ પરયત્નેન પઞ્ચવક્ત્રં તમેવ હિ
છિન્નમસ્તાદક્ષિણાંશે કબન્ધં પૂજયેચ્છિવમ્ ॥

કબન્ધપૂજનાદ્દેવિ સર્વસિદ્ધીશ્વરો ભવેત્
ધૂમાવતી મહાવિદ્યા વિધવારૂપધારિણી ॥

વગલાયા દક્ષભાગે એકવક્ત્રં પ્રપૂજયેત્
મહારુદ્રેતિ વિખ્યાતં જગત્સંહારકારકમ્ ॥

માતંગીદક્ષિણાંશે ચ મતંગં પૂજયેચ્છિવમ્
તમેવ દક્ષિણામૂર્તિં જગદાનન્દરૂપકમ્ ॥

કમલાયા દક્ષિણાંશે વિષ્ણુરૂપં સદાશિવમ્
પૂજયેત્ પરમેશાનિ સ સિદ્ધો નાત્ર સંશયઃ ॥

પૂજયેદન્નપૂર્ણાયા દક્ષિણે બ્રહ્મરૂપકમ્
મહામોક્ષપ્રદં દેવં દશવક્ત્રં મહેશ્વરમ્ ॥

દુર્ગાયા દક્ષિણે દેશે નારદં પરિપૂજયેત્
નાકારઃ સૃષ્ટિકર્તા ચ દકારઃ પાલકઃ સદા ॥

રેફઃ સંહારરૂપત્વાન્ નારદઃ પરિકીર્તિતઃ
અન્યાસુ સર્વવિદ્યાસુ ઋષિર્ યઃ પરિકીર્તિતઃ ॥

સ એવ તસ્યા ભર્તા ચ દક્ષભાગે પ્રપૂજયેત્
યા ચાદ્યા પરમા વિદ્યા દ્વિતીયા ભૈરવી પરા
ત્રૈલોક્યજનની નિત્યા સા કથં શવવાહના ॥

યા ચાદ્યા પરમેશાનિ સ્વયં કાલસ્વરૂપિણી
શ્રીશિવસ્ય હૃદમ્ભોજે સ્થિતા સંહારરૂપિણી ॥

અત એવ મહાકાલો જગત્સંહારકારકઃ
સંહારરૂપિણી કાલી યદા વ્યક્તસ્વરૂપિણી ॥

તદૈવ સહસા દેવિ શવરૂપઃ સદાશિવઃ
તત્ક્ષણાચ્ ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ સા દેવી શવવાહના ॥

શવરૂપો મહાદેવ મૃતદેહઃ સદાશિવઃ
મૃતદેહં મહાદેવ સલિલં વા કથં નહિ ॥

યસ્મિન્ વ્યક્તા મહાકાલી શક્તિહીનઃ સદાશિવઃ
શક્ત્યા યુક્તો યદા દેવિ તદૈવ શિવરૂપકઃ
શક્તિહીનઃ શવઃ સાક્ષાત્ પુરુષત્વં ન મુઞ્ચતિ ॥