તન્ત્રાલોક · અધ્યાય 17

અથ ભૈરવતાદાત્મ્યદાયિનીં પ્રક્રિયાં બ્રુવે ।
એવં મણ્ડલકુમ્ભાગ્નિશિષ્યસ્વાત્મસુ પઞ્ચસુ ॥ 1

ગૃહીત્વા વ્યાપ્તિમૈક્યેન ન્યસ્યાધ્વાનં ચ શિષ્યગમ્ ।
કર્મમાયાણુમલિનત્રયં બાહૌ ગલે તથા ॥ 2

શિખાયાં ચ ક્ષિપેત્સૂત્રગ્રન્થિયોગેન દૈશિકઃ ।
તસ્યાતદ્રૂપતાભાનં મલો ગ્રન્થિઃ સ કીર્ત્યતે ॥ 3

ઇતિપ્રતીતિદાર્ઢ્યાર્થં બહિર્ગ્રન્થ્યુપકલ્પનમ્ ।
બાહૂ કર્માસ્પદં વિષ્ણુર્માયાત્મા ગલસંશ્રિતઃ ॥ 4

અધોવહા શિખાણુત્વં તેનેત્થં કલ્પના કૃતા ।
નરશક્તિશિવાખ્યસ્ય ત્રયસ્ય બહુભેદતામ્ ॥ 5

વક્તું ત્રિસ્ત્રિગુણં સૂત્રં ગ્રન્થયે પરિકલ્પયેત્ ।
તેજોજલાન્નત્રિતયં ત્રેધા પ્રત્યેકમપ્યદઃ ॥ 6

શ્રુત્યન્તે કે@પ્યતઃ શુક્લકૃષ્ણરક્તં પ્રપેદિરે ।
તતો@ગ્નૌ તર્પિતાશેષમન્ત્રે ચિદ્વ્યોમમાત્રકે ॥ 7

સામાન્યરૂપે તત્ત્વાનાં ક્રમાચ્છુદ્ધિં સમાચરેત્ ।
તત્ર સ્વમન્ત્રયોગેન ધરામાવાહયેત્પુરા ॥ 8

ઇષ્ટ્વા પુષ્પાદિભિઃ સર્પિસ્તિલાદ્યૈરથ તર્પયેત્ ।
તત્તત્ત્વવ્યાપિકાં પશ્ચાન્માયાતત્ત્વાધિદેવતામ્ ॥ 9

માયાશક્તિં સ્વમન્ત્રેણાવાહ્યાભ્યર્ચ્ય પ્રતર્પયેત્ ।
આવાહને માતૃકાર્ણં માલિન્યર્ણં ચ પૂજને ॥ 10

કુર્યાદિતિ ગુરુઃ પ્રાહ સ્વરૂપાપ્યાયનદ્વયાત્ ।
તારો વર્ણો@થ સંબુદ્ધિપદં ત્વામિત્યતઃ પરમ્ ॥ 11

ઉત્તમૈકયુતં કર્મપદં દીપકમપ્યતઃ ।
તભ્યં નામ ચતુર્થ્યન્તં તતો@પ્યુચિતદીપકમ્ ॥ 12

ઇત્યૂહમન્ત્રયોગેન તત્તત્કર્મ પ્રવર્તયેત્ ।
આવાહનાનન્તરં હિ કર્મ સર્વં નિગદ્યતે ॥ 13

આવાહનં ચ સંબોધઃ સ્વસ્વભાવવ્યવસ્થિતેઃ ।
ભાવસ્યાહંમયસ્વાત્મતાદાત્મ્યાવેશ્યમાનતા ॥ 14

શાક્તી ભૂમિશ્ચ સૈવોક્તા યસ્યાં મુખ્યાસ્તિ પૂજ્યતા ।
અભાતત્વાદભેદાચ્ચ નહ્યસૌ નૃશિવાત્મનોઃ ॥ 15

જડાભાસેષુ તત્ત્વેષુ સંવિત્સ્થિત્યૈ તતો ગુરુઃ ।
આવાહનવિભક્તિં પ્રાક્ કૃત્વા તુર્યવિભક્તિતઃ ॥ 16

નમસ્કારાન્તતાયોગાત્પૂર્ણાં સત્તાં પ્રકલ્પયેત્ ।
તતઃ પૂર્ણસ્વભાવત્વં તદ્રૂપોદ્રેકયોગતઃ ॥ 17

ધ્યેયોદ્રેકો ભવેદ્ધ્યાતૃપ્રહ્વીભાવવશાદ્યતઃ ।
આવાહ્યેષ્ટ્વા પ્રતર્પ્યેતિ શ્રીસ્વચ્છન્દે નિરૂપિતમ્ ॥ 18

અનેનૈવ પથાનેયમિત્યસ્મદ્ગુરવો જગુઃ ।
પરત્વેન તુ યત્પૂજ્યં તત્સ્વતન્ત્રચિદાત્મકમ્ ॥ 19

અનવચ્છિત્પ્રકાશત્વાન્ન પ્રકાશ્યં તુ કુત્રચિત્ ।
તસ્ય હ્યેતત્પ્રપૂજ્યત્વધ્યેયત્વાદિ યદુલ્લસેત્ ॥ 20

તસ્યૈવ તત્સ્વતન્ત્રત્વં યાતિદુર્ઘટકારિતા ।
સંબોધરૂપે તત્તસ્મિન્ કથં સંબોધના ભવેત્ ॥ 21

પ્રકાશનાયાં ન સ્યાત્પ્રકાશસ્ય પ્રકાશતા ।
સંબોધનવિભક્ત્યૈવ વિના કર્માદિશક્તિતામ્ ॥ 22

સ્વાતન્ત્ર્યાત્તં દર્શયિતું તત્રોહમિમમાચરેત્ ।
દેવમાવાહયામીતિ તતો દેવાય દીપકમ્ ॥ 23

પ્રાગ્યુક્ત્યા પૂર્ણતાદાયિ નમઃસ્વાહાદિકં ભવેત્ ।
નુતિઃ પૂર્ણત્વમગ્નીન્દુસંઘટ્ટાપ્યાયતા પરમ્ ॥ 24

આપ્યાયકં ચ પ્રોચ્છાલં વૌષડાદિ પ્રદીપયેત્ ।
તત્ર બાહ્યે@પિ તાદાત્મ્યપ્રસિદ્ધં કર્મ ચોદ્યતે ॥ 25

યદિ કર્મપદં તન્નો ગુરુરભ્યૂહયેત્ક્વચિત્ ।
અનાભાસિતતદ્વસ્તુભાસનાય નિયુજ્યતે ॥ 26

મન્ત્રઃ કિં તેન તત્ર સ્યાત્સ્ફુટં યત્રાવભાસિ તત્ ।
તેન પ્રોક્ષણસંસેકજપાદિવિધિષુ ધ્રુવમ્ ॥ 27

તત્કર્માભ્યૂહનં કુર્યાત્પ્રત્યુત વ્યવધાતૃતામ્ ।
બહિસ્તથાત્મતાભાવે કાર્યં કર્મપદોહનમ્ ॥ 28

તૃપ્તાવાહુતિહુતભુક્પાશપ્લોષચ્છિદાદિષુ ।
યત્રોદ્દિષ્ટે વિધૌ પશ્ચાત્તદનન્તૈઃ ક્રિયાત્મકૈઃ ॥ 29

અંશૈઃ સાધ્યં ન તત્રોહો દીક્ષણાદિવિધિષ્વિવ ।
તતઃ શિષ્યસ્ય તત્તત્ત્વસ્થાને@સ્ત્રેણ પ્રતાડનમ્ ॥ 30

કૃત્વાથ શિવહસ્તેન હૃદયં પરિમર્શયેત્ ।
તતઃ સ્વનાડીમાર્ગેણ હૃદયં પ્રાપ્ય વૈ શિશોઃ ॥ 31

શિષ્યાત્મના સહૈકત્વં ગત્વાદાય ચ તં હૃદા ।
પુટિતં હંસરૂપાખ્યં તત્ર સંહારમુદ્રયા ॥ 32

કુર્યાદાત્મીયહૃદયસ્થિતમપ્યવભાસકમ્ ।
શિષ્યદેહસ્ય તેજોભી રશ્મિમાત્રાવિયોગતઃ ॥ 33

સ્વબન્ધસ્થાનચલનાત્ સ્વતન્ત્રસ્થાનલાભતઃ ।
સ્વકર્માપરતન્ત્રત્વાત્સર્વત્રોત્પત્તિમર્હતિ ॥ 34

તેનાત્મહૃદયાનીતં પ્રાક્કૃત્વા પુદ્ગલં તતઃ ।
માયાયાં તદ્ધરાતત્ત્વશરીરાણ્યસ્ય સંસૃજેત્ ॥ 35

તત્રાસ્ય ગર્ભાધાનં ચ યુક્તં પુંસવનાદિભિઃ ।
ગર્ભનિષ્ક્રામપર્યન્તૈરેકાં કુર્વીત સંસ્ક્રિયામ્ ॥ 36

જનનં ભોગભોક્તૃત્વં મિલિત્વૈકાથ સંસ્ક્રિયા ।
તતો@સ્ય તેષુ ભોગેષુ કુર્યાત્તન્મયતાં લયમ્ ॥ 37

તતસ્તત્તત્ત્વપાશાનાં વિચ્છેદં સમુપાચરેત્ ।
સંસ્કારાણાં ચતુષ્કે@સ્મિન્નપરાં ચ પરાપરામ્ ॥ 38

મન્ત્રાણાં પઞ્ચદશકં પરાં વા યોજયેત્ક્રમાત્ ।
પિવન્યાદ્યષ્ટકં શસ્ત્રાદિકં ષટ્કં પરા તથા ॥ 39

ઇતિ પઞ્ચદશૈતે સ્યુઃ ક્રમાલ્લીનત્વસંસ્કૃતૌ ।
અપરામન્ત્રમુક્ત્વા પ્રાગમુકાત્મન ઇત્યથ ॥ 40

ગર્ભાધાનં કરોમીતિ પુનર્મન્ત્રં તમેવ ચ ।
સ્વાહાન્તમુચ્ચરન્દદ્યાદાહુતિત્રિતયં ગુરુઃ ॥ 41

પરં પરાપરામન્ત્રમમુકાત્મન ઇત્યથ ।
જાતસ્ય ભોગભોક્તૃત્વં કરોમ્યથ પરાપરામ્ ॥ 42

અન્તે સ્વાહેતિ પ્રોચ્ચાર્ય વિતરેત્તિસ્ર આહુતીઃ ।
ઉચ્ચાર્ય પિવનીમન્ત્રમમુકાત્મન ઇત્યથ ॥ 43

ભોગે લયં કરોમીતિ પુનર્મન્ત્રં તમેવ ચ ।
સ્વાહાન્તમાહુતીસ્તિસ્રો દદ્યાદાજ્યતિલાદિભિઃ ॥ 44

એષ એવ વમન્યાદૌ વિધિઃ પઞ્ચદશાન્તકે ।
પૂર્વં પરાત્મકં મન્ત્રમમુકાત્મન ઇત્યથ ॥ 45

પાશાચ્છેદં કરોમીતિ પરામન્ત્રઃ પુનસ્તતઃ ।
હું સ્વાહા ફટ્ સમુચ્ચાર્ય દદ્યાત્તિસ્રો@પ્યથાહુતીઃ ॥ 46

સંસ્કારાણાં ચતુષ્કે@સ્મિન્યે મન્ત્રાઃ કથિતા મયા ।
તેષુ કર્મપદાત્પૂર્વં ધરાતત્ત્વપદં વદેત્ ॥ 47

તતો ધરાતત્ત્વપતિમામન્ત્ર્યેષ્ટ્વા પ્રતર્પ્ય ચ ।
શિવાભિમાનસંરબ્ધો ગુરુરેવં સમાદિશેત્ ॥ 48

તત્ત્વેશ્વર ત્વયા નાસ્ય પુત્રકસ્ય શિવાજ્ઞયા ।
પ્રતિબન્ધઃ પ્રકર્તવ્યો યાતુઃ પદમનામયમ્ ॥ 49

તતો યદિ સમીહેત ધરાતત્ત્વાન્તરાલગમ્ ।
પૃથક્ શોધયિતું મન્ત્રી ભુવનાદ્યધ્વપઞ્ચકમ્ ॥ 50

અપરામન્ત્રતઃ પ્રાગ્વત્તિસ્રસ્તિસ્રસ્તદાહુતીઃ ।
દદ્યાત્પુરં શોધયામીત્યૂહયુક્તં પ્રસન્નધીઃ ॥ 51

એવં કલામન્ત્રપદવર્ણેષ્વપિ વિચક્ષણઃ ।
તિસ્રસ્તિસ્રો હુતીર્દદ્યાત્ પૃથક્ સામસ્ત્યતો@પિવા ॥ 52

તતઃ પૂર્ણાહુતિં દત્ત્વા પરયા વૌષડન્તયા ।
અપરામન્ત્રતઃ શિષ્યમુદ્ધૃત્યાત્મહૃદં નયેત્ ॥ 53

યદા ત્વેકેન શુદ્ધેન તદન્તર્ભાવચિન્તનાત્ ।
ન પૃથક્ શોધયેત્તત્ત્વનાથસંશ્રવણાત્પરમ્ ॥ 54

તદા પૂર્ણાં વિતીર્યાણુમુત્ક્ષિપ્યાત્મનિ યોજયેત્ ।
તાત્સ્થ્યાત્મસંસ્થ્યયોગાય તયૈવાપરયાહુતીઃ ॥ 55

સકર્મપદયા દદ્યાદિતિ કેચિત્તુ મન્વતે ।
અન્યે તુ ગુરવઃ પ્રાહુર્ભાવનામયમીદૃશમ્ ॥ 56

નાત્ર બાહ્યાહુતિર્દેયા દૈશિકસ્ય પૃથક્ પુનઃ ।
દદ્યાદ્વા યદિ નો દોષઃ સ્યાદુપાયઃ સ ભાવને ॥ 57

એવં પ્રાક્તનતાત્સ્થ્યાત્મસંસ્થત્વે યોજયેદ્ગુરુઃ ।
તતઃ શિષ્યહૃદં નેયઃ સ આત્મા તાવતો@ધ્વનઃ ॥ 58

શુદ્ધસ્તદ્દાર્ઢ્યસિદ્ધ્યૈ ચ પૂર્ણા સ્યાત્પરયા પુનઃ ।
મહાપાશુપતં પૂર્વં વિલોમસ્ય વિશુદ્ધયે ॥ 59

જુહોમિ પુનરસ્ત્રેણ વૌષડન્ત ઇતિ ક્ષિપેત્ ।
પુનઃ પૂર્ણાં તતો માયામભ્યર્ચ્યાથ વિસર્જયેત્ ॥ 60

ધરાતત્ત્વં વિશુદ્ધં સજ્જલેન શુદ્ધરૂપિણા ।
ભાવયેન્મિશ્રિતં વારિ શુદ્ધિયોગ્યં તતો ભવેત્ ॥ 61

તથા તત્તત્પુરાતત્ત્વમિશ્રણાદુત્તરોત્તરમ્ ।
સર્વા શિવીભવેત્તત્ત્વાવલી શુદ્ધાન્યથા પૃથક્ ॥ 62

પૃથક્ત્વં ચ મલો માયાભિધાનસ્તસ્ય સંભવે ।
કર્મક્ષયે@પિ નો મુક્તિર્ભવેદ્વિદ્યેશ્વરાદિવત્ ॥ 63

તતો@પિ જલતત્ત્વસ્ય વહ્નૌ વ્યોમ્નિ ચિદાત્મકે ।
આહ્વાનાદ્યખિલં યાવત્તેજસ્યસ્ય વિમશ્રણમ્ ॥ 64

એવં ક્રમાત્કલાતત્ત્વે શુદ્ધે પાશં ભુજાશ્રિતમ્ ।
છિન્દ્યાત્કલા હિ સા કિંચિત્કર્તૃત્વોન્મીલનાત્મિકા ॥ 65

કર્માખ્યમલજૃમ્ભાત્મા તં ચ ગ્રન્થિં સ્રુગગ્રગમ્ ।
પૂર્ણાહુત્યા સમં વહ્નિમન્ત્રતેજસિ નિર્દહેત્ ॥ 66

મન્ત્રો હિ વિશ્વરૂપઃ સન્નુપાશ્રયવશાત્તથા ।
વ્યક્તરૂપસ્તતો વહ્નૌ પાશપ્લોષવિધાયકઃ ॥ 67

પ્લુષ્ટો લીનસ્વભાવો@સૌ પાશસ્તં પ્રતિ શમ્ભુવત્ ।
પરમેશમહાતેજઃશેષમાત્રત્વમશ્નુતે ॥ 68

કર્મપાશે@ત્ર હોતવ્યે પૂર્ણયાસ્ય શુભાશુભમ્ ।
અશુભં વા ભવદ્ભૂતં ભાવિ વાથ સમસ્તકમ્ ॥ 69

દહામિ ફટ્ત્રયં વૌષડિતિ પૂર્ણાં વિનિક્ષિપેત્ ।
એવં માયાન્તસંશુદ્ધૌ કણ્ઠપાશં ચ હોમયેત્ ॥ 70

પૂર્ણસ્ય તસ્ય માયાખ્યં પાશભેદપ્રથાત્મકમ્ ।
દહામિ ફટ્ત્રયં વૌષડિતિ પૂર્ણાં ક્ષિપેદ્ગુરુઃ ॥ 71

નિર્બીજા યદિ કાર્યા તુ તદાત્રૈવાપરાં ક્ષિપેત્ ।
પૂર્ણાં સમયપાશાખ્યબીજદાહપદાન્વિતામ્ ॥ 72

ગુરૌ દેવે તથા શાસ્ત્રે ભક્તિઃ કાર્યાસ્ય નહ્યસૌ ।
સમયઃ શક્તિપાતસ્ય સ્વભાવો હ્યેષ નો પૃથક્ ॥ 73

માયાન્તે શુદ્ધિમાયાતે વાગીશી યા પુરાભવત્ ।
માયા શક્તિમયી સૈવ વિદ્યાશક્તિત્વમશ્નુતે ॥ 74

તચ્છુદ્ધવિદ્યામાહૂય વિદ્યાશક્તિં નિયોજયેત્ ।
એવં ક્રમેણ સંશુદ્ધે સદાશિવપદે@પ્યલમ્ ॥ 75

શિખાં ગ્રન્થિયુતાં છિત્ત્વા મલમાણવકં દહેત્ ।
યતો@ધિકારભોગાખ્યૌ દ્વૌ પાશૌ તુ સદાશિવે ॥ 76

ઇત્યુક્ત્યાણવપાશો@ત્ર માયીયસ્તુ નિશાવધિઃ ।
શિષ્યો યથોચિતં સ્નાયાદાચામેદ્દૈશિકઃ સ્વયમ્ ॥ 77

આણવાખ્યે વિનિર્દગ્ધે હ્યધોવાહિશિખામલે ।
તતઃ પ્રાગુક્તસકલપ્રમેયં પરિચિન્તયન્ ॥ 78

શિષ્યદેહાદિમાત્મીયદેહપ્રાણાદિયોજિતમ્ ।
કૃત્વાત્મદેહપ્રાણાદેર્વિશ્વમન્તરનુસ્મરેત્ ॥ 79

ઉક્તપ્રક્રિયયા ચૈવં દૃઢબુદ્ધિરનન્યધીઃ ।
પ્રાણસ્થં દેશકાલાધ્વયુગં પ્રાણં ચ શક્તિગમ્ ॥ 80

તાં ચ સંવિદ્ગતાં શુદ્ધાં સંવિદં શિવરૂપિણીમ્ ।
શિષ્યસંવિદભિન્નાં ચ મન્ત્રવહ્ન્યાદ્યભેદિનીમ્ ॥ 81

ધ્યાયન્ પ્રાગ્વત્પ્રયોગેણ શિવં સકલનિષ્કલમ્ ।
દ્વ્યાત્મકં વા ક્ષિપેત્પૂર્ણાં પ્રશાન્તકરણેન તુ ॥ 82

ઉક્તં ત્રૈશિરસે તન્ત્રે સર્વસંપૂરણાત્મકમ્ ।
મૂલાદુદયગત્યા તુ શિવેન્દુપરિસંપ્લુતમ્ ॥ 83

જન્માન્તમધ્યકુહરમૂલસ્રોતઃસમુત્થિતમ્ ।
શિવાર્કરશ્મિભિસ્તીવ્રૈઃ ક્ષુબ્ધં જ્ઞાનામૃતં તુ યત્ ॥ 84

તેન સંતર્પયેત્સમ્યક્ પ્રશાન્તકરણેન તુ ।
શૂન્યધામાબ્જમધ્યસ્થપ્રભાકિરણભાસ્વરઃ ॥ 85

આધેયાધારનિઃસ્પન્દબોધશાસ્ત્રપરિગ્રહઃ ।
જન્માધેયપ્રપઞ્ચૈકસ્ફોટસંઘટ્ટઘટ્ટનઃ ॥ 86

મૂલસ્થાનાત્સમારભ્ય કૃત્વા સોમેશમન્તગમ્ ।
ખમિવાતિષ્ઠતે યાવત્પ્રશાન્તં તાવદુચ્યતે ॥ 87

ઉક્તં શ્રીપૂર્વશાસ્ત્રે ચ સ્રુચમાપૂર્ય સર્પિષા ।
કૃત્વા શિષ્યં તથાત્મસ્થં મૂલમન્ત્રમનુસ્મરન્ ॥ 88

શિવં શક્તિં તથાત્માનં શિષ્યં સર્પિસ્તથાનલમ્ ।
એકીકુર્વઞ્છનૈર્ગચ્છેદ્દ્વાદશાન્તમનન્યધીઃ ॥ 89

તત્ર કુમ્ભકમાસ્થાય ધ્યાયન્સકલનિષ્કલમ્ ।
તિષ્ઠેત્તાવદનુદ્વિગ્નો યાવદાજ્યક્ષયો ભ્વેત્ ॥ 90

એવં યુક્તઃ પરે તત્ત્વે ગુરુણા શિવમૂર્તિના ।
ન ભૂયઃ પશુતામેતિ દગ્ધમાયાનિબન્ધનઃ ॥ 91

દેહપાતે પુનઃ પ્રેપ્સેદ્યદિ તત્ત્વેષુ કુત્રચિત્ ।
ભોગાન્ સમસ્તવ્યસ્તત્વભેદૈરન્તે પરં પદમ્ ॥ 92

તદા તત્તત્ત્વભૂમૌ તુ તત્સંખ્યાયામનન્યધીઃ ।
પુનર્યોજનિકાં કુર્યાત્પૂર્ણાહુત્યન્તરેણ તુ ॥ 93

મુક્તિપ્રદા ભોગમોક્ષપ્રદા વા યા પ્રકીર્તિતા ।
દીક્ષા સા સ્યાત્સબીજત્વનિર્બીજાત્મતયા દ્વિધા ॥ 94

બાલે નિર્જ્ઞાતમરણે ત્વશક્તે વા જરાદિભિઃ ।
કાર્યા નિર્બીજિકા દીક્ષા શક્તિપાતબલોદયે ॥ 95

નિર્બીજાયાં સામયાંસ્તુ પાશાનપિ વિશોધયેત્ ।
કૃતનિર્બીજદીક્ષસ્તુ દેવાગ્નિગુરુભક્તિભાક્ ॥ 96

ઇયતૈવ શિવં યાયાત્ સદ્યો ભોગાન્ વિભુજ્ય વા ।
શ્રીમદ્દીક્ષોત્તરે ચોક્તં ચારે ષટ્ત્રિંશદઙ્ગુલે ॥ 97

તત્ત્વાન્યાપાદમૂર્ધાન્તં ભુવનાનિ ત્યજેત્ક્રમાત્ ।
તુટિમાત્રં નિષ્કલં તદદેહં તદહંપરમ્ ॥ 98

શક્ત્યા તત્ર ક્ષિપામ્યેનમિતિ ધ્યાયંસ્તુ દીક્ષયેત્ ।
સબીજાયાં તુ દીક્ષાયાં સમયાન્ન વિશોધયેત્ ॥ 99

વિશેષસ્ત્વયમેતસ્યાં યાવજ્જીવં શિશોર્ગુરુઃ ।
શેષવૃત્ત્યૈ શુદ્ધતત્ત્વસૃષ્ટિં કુર્વીત પૂર્ણયા ॥ 100

અભિન્નાચ્છિવસંબોધજલધેર્યુગપત્સ્ફુરત્ ।
પૂર્ણાં ક્ષિપંસ્તત્ત્વજાલં ધ્યાયેદ્ભારૂપકં સૃતમ્ ॥ 101

વિશુદ્ધતત્ત્વસૃષ્ટિં વા કુર્યાત્કુમ્ભાભિષેચનાત્ ।
તથા ધ્યાનબલાદેવ યદ્વા પૂર્ણાભિષેચનૈઃ ॥ 102

પૃથિવી સ્થિરરૂપાસ્ય શિવરૂપેણ ભાવિતા ।
સ્થિરીકરોતિ તામેવ ભાવનામિતિ શુદ્ધ્યતિ ॥ 103

જલમાપ્યાયયત્યેનાં તેજો ભાસ્વરતાં નયેત્ ।
મરુદાનન્દસંસ્પર્શં વ્યોમ વૈતત્યમાવહેત્ ॥ 104

એવં તન્માત્રવર્ગો@પિ શિવતામય ઇષ્યતે ।
પરાનન્દમહાવ્યાપ્તિરશેષમલવિચ્યુતિઃ ॥ 105

શિવે ગન્તૃત્વમાદાનમુપાદેયશિવસ્તુતિઃ ।
શિવામોદભરાસ્વાદદર્શનસ્પર્શનાન્યલમ્ ॥ 106

તદાકર્ણનમિત્યેવમિન્દ્રિયાણાં વિશુદ્ધતા ।
સંકલ્પાધ્યવસામાનાઃ પ્રકાશો રક્તિસંસ્થિતી ॥ 107

શિવાત્મત્વેન યત્સેયં શુદ્ધતા માનસાદિકે ।
નિયમો રઞ્જનં કર્તૃભાવઃ કલનયા સહ ॥ 108

વેદનં હેયવસ્ત્વંશવિષયે સુપ્તકલ્પતા ।
ઇત્થં શિવૈક્યરૂઢસ્ય ષટ્કઞ્ચુકગણો@પ્યયમ્ ॥ 109

શુદ્ધ એવ પુમાન્ પ્રાપ્તશિવભાવો વિશુદ્ધ્યતિ ।
વિદ્યેશાદિષુ તત્ત્વેષુ નૈવ કાચિદશુદ્ધતા ॥ 110

ઇત્યેવં શુદ્ધતત્ત્વાનાં સૃષ્ટ્યા શિષ્યો@પિ તન્મયઃ ।
ભવેદ્ધ્યેતત્સૂચિતં શ્રીમાલિનીવિજયોત્તરે ॥ 111

બન્ધમોક્ષાવુભાવેતાવિન્દ્રિયાણિ જગુર્બુધાઃ ।
નિગૃહીતાનિ બન્ધાય વિમુક્તાનિ વિમુક્તયે ॥ 112

એતાનિ વ્યાપકે ભાવે યદા સ્યુર્મનસા સહ ।
મુક્તાનિ ક્વાપિ વિષયે રોધાદ્બન્ધાય તાનિ તુ ॥ 113

ઇત્યેવં દ્વિવિધો ભાવઃ શુદ્ધાશુદ્ધપ્રભેદતઃ ।
ઇન્દ્રિયાણાં સમાખ્યાતઃ સિદ્ધયોગીશ્વરે મતે ॥ 114

શ્રીમાન્ વિદ્યાગુરુસ્ત્વાહ પ્રમાણસ્તુતિદર્શને ।
સમસ્તમન્ત્રૈર્દીક્ષાયાં નિયમસ્ત્વેષ કથ્યતે ॥ 115

માયાન્તશુદ્ધૌ સર્વાઃ સ્યુઃ ક્રિયા હ્યપરયા સદા ।
દ્વ્યાત્મયા સકલાન્તે તુ નિષ્કલે પરયૈવ તુ ॥ 116

ઈશાન્તે ચ પિવન્યાદિ સકલાન્તે@ઙ્ગપઞ્ચકમ્ ।
ઇત્યેવંવિધિમાલોચ્ય કર્મ કુર્યાદ્ગુરૂત્તમઃ ॥ 117

પુરાધ્વનિ હુતીનાં યા સંખ્યેયં તત્ત્વવર્ણયોઃ ।
તામેવ દ્વિગુણીકુર્યાત્પદાધ્વનિ ચતુર્ગુણામ્ ॥ 118

ક્રમાન્મન્ત્રકલામાર્ગે દ્વિગુણા દ્વિગુણા ક્રમાત્ ।
યાવત્ત્રિતત્ત્વસંશુદ્ધૌ સ્યાદ્વિંશતિગુણા તતઃ ॥ 119

પ્રતિકર્મ ભવેત્ષષ્ટિરાહુતીનાં ત્રિતત્ત્વકે ।
એકતત્ત્વે શતં પ્રાહુરાહુતીનાં તુ સાષ્ટકમ્ ॥ 120

વિલોમકર્મણા સાકં યાઃ પૂર્ણાહુતયઃ સ્મૃતાઃ ।
તાસાં સર્વાધ્વસંશુદ્ધૌ સંખ્યાન્યત્વં ન કિંચન ॥ 121

ઇત્યેષા કથિતા દીક્ષા જનનાદિસમન્વિતા ॥ 122