સ્વયંભુપુરાણ · અધ્યાય 5
ઇતિ શ્રી સ્વયંભૂ ચૈત્ય સમુત્પત્તિ કથા વીતરાગતીર્થ રાષ્ટ્ર પ્રવર્ત્તનો નામ ચતુર્થો ઽધ્યાયઃ સમાપ્તઃ ।
પઞ્ચમ અધ્યાયઃ સ્વયમ્ભૂત્પત્યનેક તીર્થસંજાતપુણ્યમહાત્મ્યવર્ણનો નામ
અથાસૌ ચ મહાસત્ત્વ મૈત્રેય સાઞ્જલિર્મુદા ।
ભગવન્તં તમાનસ્ય પ્રાર્થયેદેવમાદરાત્
ભગવન્ તત્ર તીર્થાનાં સ્નાત્વા દાનાદિ કર્મ્મજં ।
પુણ્યફલ વિશેષત્વં સમાદિશતુ સામ્પ્રતમ્
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે તેન ભગવાન્સ મુનીશ્વરઃ ।
મૈત્રેયં તં મહાસત્ત્વં સમ્પશ્યન્નેવમાદિશત્
સાધુ શૃણુ મહાસત્ત્વ તીર્થ સેવા ફલોદ્ભવં ।
પુણ્યં તદ્ વિશેષત્વં વક્ષામિ સર્વ બોધને
તદ્યથા મૂલતીર્થાનિ કથ્યન્તે દ્વાદશાત્ર હિ ।
મહાપુણ્યાનિ સર્વેષાં તીર્થાનાં યાનિ ભૂતલે
અમોઘ ફલદાયિન્યાં વાગ્મત્યાં યત્ર સંગમે ।
તત્તીર્થ શોધનં ખ્યાતં દશપાપવિશોધનાત્
તત્ર નાગાધિપા રક્તસ્તક્ષકાખ્યઃ સુકાન્તિમાન્ ।
સમુજ્વલન્મહારત્નંશ્રીમત્ફણા વિભૂષિતઃ
યેનરા શ્રદ્ધયા તત્ર પુણ્યતીર્થે યથાવિધિઃ ।
સ્નાનં કુર્યુમુદા યાવદેક વિંશતિ વાસરં
જપ યજ્ઞાદિ કર્મ્માણિ કુર્યુઃ સપ્તદિનાન્યપિ ।
પિતૃન્ દેવાઞ્ચ સંપૂજ્ય કુર્યુઃ સંતૃપ્તમોદિતાન્
દદ્યુર્દાનાનિચાર્થિભ્યો યથેપ્સિતં સમાદરાત્ ।
શુદ્ધશીલાઃ સમાધાયૈશ્ચરેયુશ્ચ વ્રતં તથા
એતત્પુણ્યવિશુદ્ધાસ્તે નિઃક્લેશા નિર્મ્મલેન્દ્રિયાઃ ।
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વા ભવેયુઃ શ્રી ગુણાશ્રયાઃ
તતસ્તે બોધિસમ્ભારં પૂરયિત્વાયથાક્રમં ।
ત્રિવિધાં બોધિમાસાદ્ય સંવુદ્ધ પદમાપ્નુયુઃ
તતશ્ચ મારદાયિણ્યો વાગ્મત્યા યત્ર સંગમઃ ।
તચ્છાન્તતીર્થમાખ્યાતં ક્લેશ દોષ વિશોધનં
તત્રનાગાધિપઃ શુક્લઃ સોમ શિખીતિવિશ્રુતઃ ।
વિલસન્મણિરત્નશ્રીફણામણ્ડલ ભૂષિતઃ
તત્રાપિ શાન્ત તીર્થ ચ યે ક્લેશ દુઃષિતા નરાઃ ।
કુર્યુ સ્નાનં સદા યાવદેકવિંશતિ વાસરં
જપ યજ્ઞાદિક કુર્યુશ્ચરેયુશ્ચાધિ પોષધં ।
પિતૃન્ દેવાઞ્ચ સંપૂજ્ય કુર્યુઃ સંતુષ્ટનન્દિતાન્
દદ્યુર્દાનાંનિ ચાર્થિ ભ્યો યથાભિલષિતં મુદા ।
શુદ્ધશીલા સમાચારાઃ ધ્યાત્વા ભજેયુરીશ્વરં
એતત્પુણ્યાભિલિપ્તાસ્તે પરિશુદ્ધ ત્રિમણ્ડલાઃ ।
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વા ભવેયુઃ શ્રીગુણાલયાઃ
તતસ્તે બોધિ સમ્ભારં પૂરયિત્વા યથાક્રમં ।
અર્હન્ત સ્ત્રિવિધામ્બોધિ પ્રાપ્યેયુઃ સૌગતં પદં
તતશ્ચ મણિરોહિણ્યા વાગ્મત્યા યત્રસંગમે ।
તત્રોર્દ્ધનિઃસૃતા શુદ્ધ સ્ફટિકાદારસંન્નિભાં
રુદ્રધારા મૃતાખ્યાતા તયા ચ તત્ર સંગમે ।
ત્રિવેણી સંગમે તેન શંકર તીર્થ મુચ્યતે
તત્ર નાગાધિપ શંખપાલો ગૌરાતિ સુન્દરઃ ।
મણિરસ્મિ સમુદ્દિપ્ત શ્રીમત્ફણા વિભૂષિતઃ
તત્ર શંકર તીર્થે યે માનવાશ્ચ યથાવિધિઃ ।
સ્નાનં કુર્યુર્મુદા યાવદેકવિંશતિવાસરં
જપ યજ્ઞાદિકર્મ્માણિઃ કુર્યુશ્ચ સપ્તવાસરં ।
પિતૃન્દેવાઞ્ચ સંપૂજ્ય તર્પ્પયેયુર્યથાવિધિ
દદ્યુર્દાનાનિ ચાર્થિભ્ય શ્રદ્ધયા બોધિમાનસાઃ ।
ધ્યાત્વા ભજેયુરીશં ચસંચરેઞ્ચપોષઢં
એતત્પુણ્ય વિશુદ્ધાત્મા નિઃક્લેશાઃ નિર્મ્મલેન્દ્રિયાઃ ।
લભેયુઃ શ્રી મહાપુષ્ટિશાન્તિ ગુણા ચ શાન્ત્યપિ
દુર્ગ્ગતિ તેન યાયુશ્ચ સંજાતાઃ સઙ્ગતૌ સદા ।
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વા ભવેયુ ભદ્રચારિણઃ
તતસ્તે બોધિસંભારં પૂરયિત્વા યથાક્રમં ।
અર્હન્ત સ્ત્રિવિધાં બોધિ પ્રાપ્યેયુઃ સૌગતં પદં
તતશ્ચ રાજમઞ્ચર્યા વાગ્મત્યા યત્ર સંગમં ।
તદ્રાજતીર્થમાખ્યાતં રાજ્યારોગ્યસુખપદં
તત્ર નાગાધિપઃ શુક્લઃ સુરુપાખ્યાતિસુન્દરઃ ।
મણિરત્ન મહાદીપ્તિ શ્રીપ્રભા મણ્ડિતાશ્રયઃ
તત્ર યે માનવાયા વદેક વિંશતિવાસરં ।
સ્નાન દાન જપ ધ્યાનં કુર્યુ દદ્યુશ્ચ સંવરં
એતત્પુણ્ય વિશુદ્ધાસ્તે નિર્દોષા વિમલેન્દ્રિયાઃ ।
રાજ્યશ્વર્ય સદારોગ્ય ભદ્ર સૌખ્યમ વાપ્નુયુઃ
તે ઽપિ ન દુર્ગ્ગતિ યાયુઃ સદાસદ્ગતિ સંભવાઃ ।
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વા ભવેયુઃ શ્રીગુણાશ્રયાઃ
તતસ્તે બોધિસમ્ભારં પૂરયિત્વા યથાક્રમં ।
અર્હન્ત સ્ત્રિવિધાં બોધિ પ્રાપ્યયાયુ જિનાલયં
તથાત્ર વિમલાવત્યા કેશાવત્યા ચ સંગમેઃ ।
મનોરથં તદાખ્યાતં સ્વેચ્છાલંકાર સંપ્રદં
તત્ર નાગાધિપો ભીમઃ કુલિકાખ્યો ઽતિકર્વુરઃ ।
ફણામણિ સમુદ્દીપ્ત શ્રીપ્રભામણ્ડિતાશ્રયઃ
તત્ર મનોરથે તીર્થે મનુજા યે યથાવિધિઃ ।
સ્નાન દાનાદિકં કુર્યુરેકવિશતિ વાસરં
તે ઽપિ ન દુર્ગતિં યાયુઃ સદા સદ્ગતિસંભવાઃ ।
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વા ભદ્રશ્રી સદ્ગુણાશ્રયાઃ
પટ્ટસુવસ્ત્રરત્નાદિ સ્વેચ્છાલંકારભૂષિતાઃ ।
સર્વસત્ત્વ હિતાધાન ચરેર્યુર્બોધિસવરં
તતસ્તે બોધિસંભારં પૂરયિત્વા યથાક્રમં ।
ત્રિવિધાં બોધિમાસાદ્ય સંબુદ્ધ પદમાપ્નુયુઃ
તતશ્ચ કુસુમાવત્યા કેશાવત્યાપિ સંગમે ।
નિર્મ્મલતીર્થમાખ્યાતં કલ્પનાવિઘ્નનાશનં
તત્ર નાગો પલાલાખ્યઃ પીતવર્ણ્ણો મહાકૃતિઃ ।
દિવ્યરત્ન પ્રભોજ્જ્વાલ શ્રીમત્ફણા વિભૂષિતઃ
તત્ર યે માનવા યાવદેકવિંશતિવાસરં ।
સ્નાનદાનાદિકં કુર્યુસ્તથાસર્વે ચ પૂર્વવત્
તે ઽપિ ન દુર્ગતિં યાયુઃ સદા સઙ્ગતિસંભવાઃ ।
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વા ભદ્રશ્રીસદ્ગુણાયાઃ
કલિ વિઘ્ન મલ ક્લેશ નિર્મુક્ત ભદ્રચારિણઃ ।
સર્વસત્ત્વ હિતારક્તા ભવેયુ બ્રહ્મચારિણઃ
તતસ્તે બોધિસંભાર પુરયિત્વા યથાક્રમં ।
અર્હન્તો બોધિમાસાદ્ય સમ્બુદ્ધપદમાપ્નુયુઃ
તતઃ સુવર્ણ્ણવત્યા ચ બાગમત્યા યત્ર સંગમે ।
નિધાનતીર્થમાખ્યાતં સર્વ સમ્પતિદાયકં
તત્ર નાગૌ હરિતવર્ણૌ નન્દૌપનન્દનાવુભૌ ।
નાના રત્ન પ્રભાદ્દીપ્તિઃ શ્રી મત્ફણાવિભૂષિતૌ
તત્ર યે મનુજા યાવદેક વિંશતિવાસરં ।
સ્નાનાદિ પૂર્વવત્સર્વ કર્મ્મં કુર્યુર્યથાવિધિઃ
તે ઽપિ ન દુર્ગ્ગતિં યાયુઃ સદા સઙ્ગતિસંભવાઃ ।
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વા ભદ્રશ્રી સદ્ગુણાશ્રયાઃ
સર્વસત્ત્વાર્થ સમ્પન્ના ભવેયુઃ ધર્મ્મચારિણઃ ।
તેપ્યૈવં બોધિસંભારં પૂરયિત્વા યથાક્રમં
અર્હન્તો બોધિમાસાદ્ય સૌગતં પદમાપ્નુયુઃ ।
તતશ્ચ પાપ નાશિન્યા કેશવત્યાભિસંગમે
જ્ઞાનતીર્થં તદાખ્યાતં દિવ્યભોગ સુખપ્રદં ।
તત્ર નાગાધિપઃ શુક્લ વાશુકિર્નામ ભીષણઃ
દિવ્ય રત્ન પ્રભાશ્રી મત્ફણાલંકારમણ્ડિતઃ ।
તત્ર યેમાનવા યા વદેકવિંશતિવાસરં
સ્નાન દાનાદિ કર્મ્માણિ કુર્યુઃ સર્વાણિ પુર્વવત્ ।
તે ઽપિ ન દુર્ગ્ગતિ યાયુર્જાતાઃ સદાપિ સઙ્ગતૌ
સર્વ ભોગ મહાસમ્પત્સુખવન્તો નિરામયાઃ ।
બોધિસત્ત્વા મહસત્ત્વાશ્ચતુર્બ્રહ્મ વિહારિણઃ
ભદ્રશ્રીસદ્ગુણાધારા ભવેયુ બોધિચારિણઃ ।
તથા તે બોધિસંભારં પૂરયિત્વા યથાક્રમં
અર્હન્તો બોધિમાસાદ્ય સર્વજ્ઞ પદ્માપ્નુયુઃ ।
ભદ્શ્રી સદ્ગુણાધારાઃ સમ્બુદ્ધગુણસાધિનઃ
તતશ્ચ યત્ર વાગ્મત્યાઃ કેશાવત્યા ચ સંગમેઃ ।
તચ્ચિન્તામણિમાખ્યાતં સર્વકામાર્થ સંપદમ્
ગંગા ચ યમુનાચાપિ તથા દેવી સરસ્વતી ।
પર્વ પ્રત્યાગતા તત્ર તેન પઞ્ચ સમાગમા
તત્ર નાગાધિપઃ શુક્લો વરુણા સર્વ નાગરાત્ ।
દિવ્યરત્ન પ્રભાશ્રીમત્ફણામણ્ડલ ભૂષિતઃ
તત્ર યે માનવા યાવદેકવિંશતિ વાસરં ।
સ્નાનદાનાદિકં સર્વે કુર્યુઃ પૂર્વવદાદરાત્
તે ઽપિ ન દુર્ગ્ગતિં યાયુઃ સદા સદ્ગતિસંભવાઃ ।
સંપૂર્ણ્ણ પરમાયુષ્કાઃ વિદ્યાધિપા વિચક્ષણાઃ
સુસન્તાના મહાભોગા ધમ્માર્થ કામભોગિનઃ ।
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વા શ્ચતુર્બ્રહ્મવિહારિણઃ
ભદ્રશ્રી સદ્ગુણાધારા ભવેયુઃ બોધિચારિણઃ ।
તતસ્તે બોધિસંભારં પૂરયિત્વા યથાક્રમં
અર્હન્તો બોધિમાસાદ્ય સંબુદ્ધ પદમાપ્નુયુઃ ।
તતશ્ચ યત્ર વાગ્મત્યા રત્નાવત્યાઃ સમાગમે
પ્રમોદતીર્થમાખ્યાતં રતિપ્રીતિવશાર્થદઃ ।
તત્ર નાગાધિપઃ પદ્મો ધવલદિવ્ય સુન્દરઃ
દિવ્યરત્ન મહાકાન્તિ ફણામણ્ડલ ભૂષિતઃ ।
તત્ર યે માનવા યાવદેકવિંશતિવાસરં
સ્નાન દાનાનિ સર્વાણિ કુર્યુઃ કર્મ્માણિ પૂર્વવત્ ।
તે ઽપિ નદુર્ગતીં યાયુઃ સદા સદ્ગતિ સંભવાઃ
રતિ પ્રીતિ વશાનન્દ મહાસૌખ્ય સમન્વિતા ।
બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વોઃ પરિશુદ્ધ ત્રિમણ્ડલાઃ
ભદ્રશ્રી સદ્ગુણાધારા ભવેયુઃ બોધિસાધિનઃ ।
તતસ્તે બોધિસંભારં પૂરયિત્વા યથાક્રમં
અર્હન્ત શ્ત્રિવિધાં બોધિંપ્રાપ્ય યાયુ ર્જિનાલયં ।
તત્રશ્ચયત્ર વાગ્મત્યા ચારુમત્યા સમાગમે
તત્સુલક્ષણમાખ્યાતં શ્રી તેજો ભાગ્યસમ્પદં ।
તત્ર નાગો મહાપદ્મો ઽતિ ધવલો ઽતિ સુન્દરઃ
દિવ્યરત્ન પ્રભાશ્રી મત્ફણામણ્ડલમણ્ડિતઃ ।
તત્ર યે માનવા યાવદેકવિંસતિવાસરં
સ્નાન દાનં જપ ધ્યાનં કુર્યુર્યજ્ઞં ચ પૂર્વવત્ ।
તે ઽપિન દુર્ગતિં યાયુઃ સદા સદ્ગતિ સંભવાઃ
શ્રીતેજો ભોગ્યસંપન્ના સુરુપાલક્ષણાન્વિતા ।
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વાઃ ભદ્રશ્રીસદ્ગુણાશ્રયાઃ
સર્વસત્ત્વ હિતોદ્યુક્તાઃ ભવેયુઃ બોધિચારિણઃ ।
તતસ્તે બોધિસંભારં પૂરયિત્વા યથાક્રમં
અર્હન્ત ત્રિવિધાં બોધિ પ્રાપ્યેયુઃ સૌગતં પદં ।
તતશ્ચ યત્ર વાગ્મત્યા પ્રભામત્યા સમાગમેઃ
જયતીર્થ સમાખ્યાતં સર્વશત્રુભયાન્તકૃત્ ।
તત્ર નાગાધિપઃ શુક્રઃ શ્રીકાન્તિ દિવ્ય સુન્દરઃ
દિવ્યરત્ન પ્રભાશ્રી મત્ફણામણ્ડલમણ્ડિતઃ ।
તત્ર યે માનવા યાવદેક વિંશતિવાસરં
સ્નાત્વા યજ્ઞાદિ કર્મ્માણિ કુર્યુઃ સર્વાણિ પૂર્વવત્ ।
તે ઽપિ ન દુર્ગ્ગતીં યાયુઃ સદા સદ્ગતિ સંભવાઃ
નિર્ભયા સ્ત્રિગુણોત્સાહાજયિનો નિર્જિતારયઃ ।
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વાશ્ચતુર્બ્રહ્મ વિહારિણઃ
ભદ્રશ્રી સદ્ગુણાચારા ભવેયુ બોધિચારિણઃ ।
તતસ્તે બોધિસંભારં પૂરયિત્વા યથાક્રમં
અર્હન્તસ્ત્રિવિધાં બોધિપ્રાપ્યેયુઃ સૌગતપદં ।
દ્વાદશૈતાનિ નામાનિ તીર્થાનિ મહાન્ત્યત્ર હિમાલયે
અન્યાન્યપિ ચ સંત્યત્ર તાનિ વક્ષ્યામ્યહં શૃણુ ।
તદ્યથો પરિ વાગ્મત્યાઃ શ્રોતસિદ્ધારસંનિધૌ
સૌન્દર્ય તીર્થમાખ્યાતં સૌન્દર્ય ગુણસંપદં ।
તત્ર યેમાનવા યાવદેકવિંશતિવાસરં
સ્નાન દાનાનિ કર્મ્માણિ કુર્યુઃ સર્વાણિ પૂર્વવત્ ।
તે ઽપિન દુર્ગ્ગતિં યાયુઃ સદા સદ્ગતિસંભવાઃ
સુરૂપા લક્ષણોપેતાઃ શ્રીમન્ત સદ્ગુણાન્વિતાઃ ।
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વા ચતુર્બ્રહ્મ વિહારિણઃ
સર્વસત્ત્વ હિતાધાનં ચરેયુ ર્બોધિસંમ્વરં ।
તતસ્તે બોધિસંભારં પૂરયિત્વા યથાક્રમં
અર્હન્ત સ્ત્રિવિધાં બોધિસંપ્રાપ્યેયુઃ જિનાલયં ।
તદુપરિચયત્તીર્થ અગસ્ત્યો ન મહર્ષિણા
નિત્યસ્નાનં જપ ધ્યાનં કૃત્વા યજ્ઞં ચ સેવિતં ।
તેનાગસ્ત્યં મહત્તીર્થ તદા ખ્યાન્તં મુનીશ્વરૈઃ
તત્ર યે મનુજા સ્નાયૂસ્તે યાયુઃ પરમાં ગતિં ।
દાન યજ્ઞ જપાદિશ્ચ કુર્યુ ધ્યાત્વાયિ ચેશ્વરં
તોષયયુસ્તથાપિત્તૃન્દદ્યુર્દાનં યથેપ્સિતં ।
તે સર્વે વિમલાત્માનશ્ચ ચતુર્બ્રહ્મવિહારિણઃ
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વા ભવેયુઃ શ્રીગુણાશ્રયાઃ ।
તથા તે બોધિસંભારં પૂરયિત્વા યથાક્રમં
અર્હન્ત સ્ત્રિવિધામ્બોધિં પ્રાપ્ય બુદ્ધત્વમાપ્નુયુઃ ।
તત્રૈવાનન્તનાગેન યદાશ્રિતં મહાહ્રદં
તેન તદહ્રદમાખ્યાતં અનન્તતીર્થમર્થદં ।
તત્ર યે મનુજાયાવદેકંવિંશતિ વાસરં
સ્નાન દાન જપ ધ્યાનં કુર્યુર્યજ્ઞંચ પૂર્વવત્ ।
તે ઽપિ ન દુર્ગતિં યાયુઃસદા સદ્ગતિસમ્ભવાઃ
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વા ર્ભવેયુઃ શ્રીગુણાશ્રયાઃ ।
તથા તે બોધિસમ્ભારં પૂરયિત્વા યથાક્રમં
અર્હન્તો બોધિમાસાદ્ય સર્વજ્ઞપદમાપ્નુયુઃ ।
તત્રૈવ ચ મહત્તીર્થ આર્યતારાનિષેવિતમ્
તેનેદં પ્રાથિતં પ્રાર્યતારા તીર્થ સુભાગ્યદં ।
તત્રાપિ યે નરા ર્યાવદેકવિંશતિવાસરં
સ્નાનદાનજપ ધ્યાનં યજ્ઞં કુર્યુ ર્યથાવિધિ ।
તે ઽપિ ન દુર્ગતિં યાયુઃ સંજાતાઃ સદ્ગતૌ સદા
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વાઃ પરિશુદ્ધત્રિમણ્ડલાઃ ।
સૌભાગ્યશાલિનો ધીરા ભદ્રશ્રીસદ્ગુણાશ્રયાઃ
સર્વસત્ત્વહિતોત્સાહા ભવેયુ ર્બોધિચારિણઃ ।
તથા તે બોધિસંભારં પૂરયિત્વા યથાક્રમં
અર્હન્ત સ્ત્રિવિધાં બોધિં પ્રાપ્યેયુઃ સૌગતંપદં ।
અર્દ્ધૌર્દ્ધઞ્ચ વાગ્મન્ત્યાઃ પ્રભવતીર્થમુક્તમં
સર્વેષામપિ તીર્થાનાં પ્રધાનમગ્રમુચ્યતે ।
તત્રૈકસ્નાન માત્રેણ ગંગા સ્નાન શતાધિકં
પુણ્યં મહત્તરં સિદ્ધં વાઞ્છિતાર્થ સુખપ્રદં ।
તત્ર યે માનવા યાવદેકવિંસતિવાસરં
સ્નાન દાન જપ ધ્યાનં યજ્ઞં કુર્યુર્યુયથાવિધિઃ ।
શુવિશુદ્ધ ત્રિકાયાસ્તે યથાકામ સુખાશિન ચ
ધમાર્થં શ્રીસમૃદ્ધાઃ સ્યુશ્ચતુર્બ્રહ્મવિહારિણઃ ।
ક્વચિન્ન દુર્ગ્ગતિં યાયુઃ સંજાતા સદ્ગતો સદા
સ્વપરાત્મહિતં કૃત્વા સંચરેન્સદા શુભે ।
તતસ્તે વિમલાત્માનો સુવિશુદ્ધેન્દ્રિયાશયાઃ
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વાઃ ભવેયુઃ સદ્ગુણાકરાઃ ।
તથા તે બોધિસંભારં પૂરયિત્વા યથાવિધિઃ
અર્હન્તસ્ત્રિવિધાં બોધિ પ્રાપ્યેયુઃ સૌગતંપદં ।
તં શંખપર્વત નામ સર્વ શિલોચ્ચયોત્તમં
સમારોહણ માત્રેણ નિષ્ણા યેઃ સિદ્ધિમાન્ ભવેત્ ।
તત્રાપિ યે સમાશ્રિત્ય સ્નાત્વા ધ્યાત્વા સમાહિતઃ
જપ યજ્ઞાદિ દાનં ચ કુર્યુઃ સંબોધિમાનસાઃ ।
તે ઽપિ ન દુર્ગતિં યાયુઃ સદાસદ્ગતિ સંભવાઃ
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વાઃ પરિશુદ્ધ ત્રિમણ્ડલાઃ ।
નિઃક્લેશા વિમલાત્માનઃ સર્વ સત્ત્વ હિતાશયાઃ
ભદ્રશ્રી સદ્ગુણાધારા ભવેયુ ર્બ્રહ્મચારિણઃ ।
તતસ્તે બોધિસંભારં પૂરયિત્વા યથાક્રમં
અર્હન્તો બોધિમાસાદ્ય સંબુદ્ધપદમાપ્નુયુઃ ।
વહૂનિ ચોપ તીર્થાનિ વિદ્યન્તે ઽત્ર હિમાલયે
તાનિ તીર્થાનિ સર્વાણિ ભુક્તિ મુક્તિ પ્રદાન્યપિ ।
યત્ર યત્ર શ્રવન્તીનામ ન્યેષાં ચ સમાગમે
તત્ર તત્રાપિ તીર્થાનિ પુણ્ય ફલ પ્રદાનિ હિ ।
તેષાં ચાપ્યુપ તીર્થાનાં પૃથક્પૃથત્ફલં મહત્
પાપ સંશોધનં પુણ્યં સદ્ધર્મ્મસુખસાધનં ॥
તેષ્વપિ યે નરાઃ સ્નાત્વા ચરેયુ પોષઢં વ્રતં
દદ્યુર્દાનાનિ ચાર્થિભ્યં કુર્યુર્યજ્ઞાનિ ચ યે મુદા ।
પિતૃસંતર્પ્ય યેયુશ્ચ પૂજયેયુઃ સુરાનપિ
સ્મૃત્વા ધ્યાત્વા ત્રિરત્નાનાં ભજેયુનેમિજલ્યનૈઃ ।
એવં લોકાધિપાનાં ચ સ્મૃત્વા ધ્યાત્વા સમાહિતાઃ
જપિત્વા નામ મન્ત્રાણિ સાધયેયુ ર્યથાવિધિઃ ।
તાનિ સર્વાનિ સિધ્યેયુઃ સાધિતાનિ જગદ્ધિતે
દદ્યુશ્ચેહ શુભોત્સાહં પરત્ર નિર્વૃતં પદં ।
તે ઽપિ ન દુર્ગતિં યાયુઃ સદા સદ્ગતિસંભવાઃ
નિઃક્લેશા વિમલાત્માનઃ પરિશુદ્ધા ત્રિમણ્ડલાઃ ।
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વાશ્ચતુર્બ્રહ્મ વિહારિણઃ
ભદ્રશ્રી સદ્ગુણાધારા ભવેયુઃ બોધિચારિણઃ ।
તતસ્તે બોધિસમ્ભારં પૂરયિત્વા યથાક્રમં
અર્હન્ત બોધિં પ્રાપ્યયાયુ ર્જિનાલયં ।
એકં વિજ્ઞાય સર્વેષાં તીર્થાનામપિસત્ફલં
ભદ્રશ્રી સદ્ગુણાત્સાહં સૌખ્યસંબોધિ સાધનં ।
સર્વેષ્વેતેષુ તીર્થેષુભદ્રશ્રી ગુણ વાંછાભિઃ
સ્નાન દાનાદિકં કર્મ કર્ત્તવ્યં બોધિ પ્રાપ્તયે ।
યે યે એતેષુ તીર્થેષુ સ્નાત્વા નિત્યં યથાવિધિઃ
દત્વા દાન વ્રતં ધૃત્વા ધ્યાત્વા ભજેયુરીશ્વરં ।
તે તે સર્વે વિકલ્માષાઃ પરિશુદ્ધ ત્રિમણ્ડલાઃ
નિઃક્લેશા વિમલાત્માનો ભવેયુર્બોધિભાગિનઃ ।
ઇતિ લોકાધિપૈઃ સર્વે ર્બ્રહ્મેન્દ્ર પ્રમુખૈરપિ
સર્વાન્યેતાનિ તીર્થાનિ સંસેવિતાનિ સર્વદા ।
તથા ચ મુનિભિઃ સર્વેસ્તાપ સૈર્બ્રહ્મચારિભિઃ
યતિભિર્યોગિભિશ્ચાપિ તીર્થિકૈઃ શ્રાવકૈ રપિ ।
બ્રાહ્મણૈ વૈષ્ણવૈઃ શૈવૈઃ કૌલિકૈરપિ શક્તિકૈરપિ
દેવૈશ્ચ દાનવૈશ્ચાપિ યક્ષગન્ધર્વકિન્નરૈઃ ।
ગુહ્યક સિદ્ધસાધ્યૈ શ્ચ ગ્રહૈઃ વિદ્યાધરૈરપિ
અપ્સરોભિશ્ચ સર્વાભિઃ સદા સંસેવિતાનિ હિ ।
નાગેન્દ્રૈ ર્ગરુડૈશ્ચાપિ કુમ્ભાણ્ડૈ રાક્ષસૈરપિ
એવમન્યૈરપ્રિપ્રેત્ય સેવિતાનિ શુભાર્થિભિઃ ।
ગ્રહૈશ્ચઃ સાંધિકૈશ્ચાપિ વ્રતિશ્ચાપ્યુપાસકૈઃ
બોધિસત્ત્વૈ ર્મુનીન્દ્રૈશ્ચ સેવિતાનિ જગદ્ધિતે ।
અહમપિતથૈતેષુ તીર્થેષુ સમુપાશ્રયન્
સ્નાત્વા દાનાનિ દત્વા ચ કૃત્વા યજ્ઞં યથાવિધિ ।
પિતૃન્સતર્પયિત્વાપિ સમભ્યર્ચ્ય સુરાનપિ
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા પ્રાચરં પોષધ વ્રંતં ।
ધર્મ્મધાતું સમારાધ્ય સ્મૃત્વા ધ્યાત્વા સમાહિતઃ
જપિત્વા ધારણી મન્ત્રં પ્રચરન્બોધિસમ્વરં ।
એતત્ પુણ્યાનુભાવેન પરિશુદ્ધ ત્રિમણ્ડલાઃ
નિઃક્લેશો નિર્મ્મલાત્મોહં ચતુર્બ્રહ્મવિહારિણઃ ।
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વાઃ ભદ્રશ્રી સદ્ગુણાદ્ધિર્માન્
આશુ સંબોધિં સંભાર પૂરયિત્વા યથાક્રમં ।
જિત્વા મારગણાન્સર્વાન્ કલાવપિ જગદ્ધિતે
ત્રવિધબોધિમાસાદ્ય સંબુદ્ધો ધર્મ્મરાત્ભુવે ।
થુયમપિજ્ઞાત્વાનિ વિઘ્ન બોધિ પ્રાપ્તયે
સર્વેષુ તેષુ તીર્થેષુ પ્રવધ્વં યથાવિધિઃ ।
ધર્મ્મધાતું સદાભ્યર્ચ્ય સ્મૃત્વા ધ્યાત્વા સમાહિતાઃ
જપિત્વા ધારણીમન્ત્રં સંભજધ્વં જગદ્ધિતે ।
એત્પુણ્યુ પ્રભોવણ પરિશુદ્ધત્રિમણ્ડલાઃ
દુર્ગ્ગતિન્નૈવગછેત જાયધ્વં સંદ્ગતૌ સદાં ।
તત્ર સદા ત્રિરત્નાનો શરણે સમુપસ્થિતાઃ
સત્કારૈ ર્ભજન કૃત્વા સંચરધ્વં જગદ્ધિતે ।
તેષાં હિ વિમલાત્માનશ્ચતુર્બ્રહ્મ વિહારિણઃ
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વા ભવેયુ ભદ્રચારિણઃ ।
તતઃ શ્રી સદ્ગુણાધારાઃ સર્વવિદ્યાવિચક્ષણાઃ
સર્વ સત્ત્વાહિતાધાનં સંચરધ્વ જગદ્ધિતે ।
તતઃ સંબોધિં સંભારં પૂરયિત્વા યથાક્રમં
આશુ ત્રિબોધિમાસાદ્ય પ્રાપ્સ્યથ સૌગતં પદં ।
ઇત્યાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા સર્વે પ્રવોધિતાઃ
મૂળ પાઠ: Svayaṃbhupurāṇa · Edition: Min Bahadu Shakyar & Shanta Harsa Bajracharya (trans.). Svayambhu Purāṇa. Nepal: Nagarjuna Institute of Exact Methods, 2001. · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0