Svacchandatantra · અધ્યાય 6

સમયાચારયુક્તસ્ય સાધકસ્ય વરાનને
જાયતે વિવિધા સિદ્ધિઃ ગિરિગહ્વરમાશ્રિતે ॥

સુશુદ્ધે ભૂપ્રદેશે તુ સર્વશલ્યવિવર્જિતે
પ્રચ્છન્ને વિજને રમ્યે ભૈરવં તત્ર પૂજયેત્ ॥

જપિત્વાક્ષરલક્ષં તુ બહુરૂપસ્ય સુવ્રતે
પઞ્ચપ્રણવસંયોગાજ્ જપતઃ સિદ્ધ્યતે ધ્રુવમ્ ॥

મુચ્યતે ન તુ સન્દેહો ભેદનાત્ પ્રણવસ્ય તુ
હ્રસ્વં દીર્ઘં પ્લુતં સૂક્ષ્મમ્ અતિસૂક્ષ્મં પરં શિવમ્ ॥

પ્રણવં પઞ્ચધા જ્ઞાત્વા ભિત્ત્વા મોક્ષો ન સંશયઃ
પ્રણવઃ પઞ્ચધાવસ્થઃ હંસેન સહ સંયુક્તઃ ॥

યત્કિઞ્ચિદ્વાઙ્મયં લોકે શિવજ્ઞાને પ્રતિષ્ઠિતમ્
શિવજ્ઞાનં ચ તત્રસ્થં હંસઃ પ્રણવસંયુતઃ ॥

વિના પ્રણવસંયોગાજ્ જીવ એકો વ્યવસ્થિતઃ
યથાપ્રકૃતિ સંયુક્તો ન ચ તિષ્ઠતિ ચૈકતઃ ॥

તથા ષષ્ઠેન સમ્ભિન્નો દેહે જીવઃ પ્રવર્તતે
ચોદિતસ્તુ યદા તેન તદા ચોર્ધ્વં પ્રવર્તતે ॥

પ્રત્યક્ષમપિ તત્તત્ત્વં મહામાયાવિમોહિતાઃ
કથિતં નાભિજાનન્તિ વિના શાસ્ત્રેણ ચોદનામ્ ॥

ષષ્ઠશ્ચોર્ધ્વવહો જ્ઞેયઃ સ્વભાવમુખસંસ્થિતઃ
અપ્રકાશઃ સ્વદેહસ્થો ગુણભૂતઃ પ્રવર્તતે ॥

નિર્ગુણસ્તુ યદા દેવ એકાકી કાલવર્જિતઃ
વિજ્ઞાતવ્યં ન કિઞ્ચિત્સ્યાત્ કેવલો નિષ્કલસ્તુ સઃ ॥

તસ્ય રૂપં શરીરં ચ નાસ્તિ વર્ણઃ ક્રિયા તથા
સ કથં ગૃહ્યતે સૂક્ષ્મ અગ્રાહ્યો નિત્યમવ્યયઃ ॥

એતસ્માત્કારણાદ્દેવિ ષષ્ઠં બીજં નિયોજિતમ્
પઞ્ચપઞ્ચકસંયુક્તો દેહે સકલનિષ્કલઃ ॥

ગ્રહણં તુ યદા તસ્ય યોગી યોગવિચિન્તકઃ
યોગેનાવાહિતસ્યાપિ ભાવમાત્રં તુ ભાવયેત્ ॥

યદા કરોતિ સૃષ્ટિં ચ ઊર્ધ્વં બિન્દુઃ પ્રવર્તતે
બિન્દૂપરિ ચ યચ્છાન્તઃ શિવઃ પરમકારણમ્ ॥

તત્ર બિન્દુર્લયં યાતિ તત્સ્થાનં દુર્લભં સુરૈઃ
ષષ્ઠસ્વરસમાયોગાદ્ અભ્યાસાદચિરાલ્લભેત્ ॥

ષષ્ઠશ્ચ પઞ્ચમશ્ચૈવ તસ્ય દેવિ ગુણાઃ સ્મૃતાઃ
સગુણઃ સકલો જ્ઞેયો નિર્ગુણો નિષ્કલઃ શિવઃ ॥

સકલો ગ્રહસંયુક્તો નિષ્કલો ભાવમાશ્રિતઃ
સકલે જપ્યમાને તુ જપ્તો ભવતિ નિષ્કલઃ ॥

સુરાસુરાણાં દેવેન યજનોપાયહેતુના
રૂપં તુ સકલં તસ્ય દ્વિધાવસ્થં પ્રકાશિતમ્ ॥

પ્રથમં પ્રાકૃતં રૂપં વિકૃતં ચ દ્વિતીયકમ્
પ્રકૃતિર્વિકૃતિશ્ચૈવ ઉભે ષષ્ઠેન સંયુતે ॥

યે પદાર્થાઃ પુરા પ્રોક્તાસ્ તત્રાસાવુચ્છ્વસન્ મુહુઃ
પ્રવર્તતે ચ એતેન પુનસ્તેન નિવર્તતે ॥

પ્રણવઃ પઞ્ચધાવસ્થઃ ત્રિવર્ણશ્ચ ત્રિદૈવતઃ
બિન્દુનાદસમાયુક્તઃ પ્રણવઃ પરિપઠ્યતે ॥

અકારશ્ચ ઉકારશ્ચ મકારશ્ચ તૃતીયકઃ
વર્ણત્રયમિદં પ્રોક્તં બ્રહ્માદ્યા દેવતાસ્ત્રયઃ ॥

બિન્દુનાદસમાયોગાદ્ ઈશ્વરશ્ચ સદાશિવઃ
એતે વૈ પ્રણવાઃ પઞ્ચ હંસઃ પ્રાણયુતઃ સદા ॥

પરમાત્મા શિવો હંસસ્ ત્વ્ અપરેણ સમન્વિતઃ
પરતઃ પ્રણવાન્ પઞ્ચ પુનરેવ વદામ્યહમ્ ॥

શક્તિશ્ચ વ્યાપિની ચૈવ સમનાત્મા ચ નિષ્કલઃ
ઉન્મના ચ તથા દેવિ પ્રણવાઃ પઞ્ચ કીર્તિતઃ ॥

પરતઃ પરમો હંસઃ સર્વં વ્યાપ્ય વ્યવસ્થિતઃ
એતે વૈ પ્રણવાઃ પઞ્ચ પરાપરવિભાગશઃ ॥

પરાપરેણ હંસેન નિત્યમેવ પ્રણામિતાઃ
પ્રવર્તન્તે હિ સર્વત્ર ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદાઃ ॥

પઞ્ચભિસ્તુ યુતસ્ત્વેભિઃ સ પઞ્ચપ્રણવાત્મકઃ
તત્રસ્થઃ એકરૂપસ્તુ નિષ્કલસ્તત્ત્વતઃ સ્મૃતઃ ॥

તદ્યોગાદપિ તદ્બીજં સર્વબીજપ્રરોહકમ્
પ્રવર્તતે ઽયતો યસ્માદ્ દેવાસુરનિકેતનમ્ ॥

તત્ર મન્ત્રાશ્ચ વર્ણાશ્ચ પ્રતિષ્ઠાં યાન્તિ નાન્યથા
તસ્ય બોદ્ધાદ્વિમુચ્યન્તે અહિકઞ્ચુકવત્ પ્રિયે ॥

તાવદ્ભ્રમતિ સંસારે યાવત્તત્ત્વં ન વિન્દતિ
વિદિતે તુ પુરે તત્ત્વે ન ભૂયો જાયતે ક્વચિત્ ॥

અકૃતાર્થો નરસ્તાવદ્ યાવદ્ધંસં ન વિન્દતિ
પ્રણવેન સમાયુક્તં કૃતાર્થ ઇતિ નિર્દિશેત્ ॥

ઉચ્ચારં ચ તતો જ્ઞાત્વા ઉચ્ચરેત્તં વરાનને
ઉચ્ચારસ્ત્રિવિધો દેવિ હંસસ્ય સમુદાહૃતઃ ॥

હકારોકારસંયુક્ત બિન્દ્વન્તે તુ તૃતીયકઃ
સૃષ્ટિન્યાસેન તૂચ્ચારઃ સંહારયોગ ઉચ્યતે ॥

એવમાદિક્રમેણૈવ મન્ત્રમુચ્ચારયેદ્બુધઃ
બિન્દુસ્થં ત્રિતયં કૃત્વા વક્ત્રમુદ્ઘાટયેત્તતઃ ॥

ઈષદુદ્ઘાટિતે વક્ત્રે તદા નાદં વિજાનત
નાદસ્થં પઞ્ચધા ચૈવ શક્તિસ્થં પઞ્ચધા પુનઃ ॥

વ્યાપિન્યાં પઞ્ચધા ચૈવ સમનાનિષ્કલાત્મનોઃ
ઉન્મના ચ પરં તત્ત્વં સર્વં વ્યાપ્ય વ્યવસ્થિતમ્ ॥

એવં જ્ઞાત્વા વિમુચ્યન્તે શિવતત્ત્વવિદો જનાઃ
અન્યથા નૈવ મુચ્યન્તે બિન્દ્વન્તે યે વ્યવસ્થિતાઃ ॥

જ્યોતીરૂપં તુ બિન્દુસ્થં નાદસ્થં શબ્દરૂપકમ્
શક્તિસ્થં સ્પર્શગં ચૈવ તદૂર્ધ્વં શૂન્યરૂપકમ્ ॥

બ્રહ્માદિપઞ્ચકં યચ્ચ તેષાં શૂન્યં ચ તત્પદમ્
પરાપરવિભાગેન તે સર્વત્ર વ્યવસ્થિતાઃ ॥

શૂન્યાતીતા તુ સમના શુદ્ધાત્મા તૂન્મના તથા
સર્વાતીતં પરં તત્ત્વં સર્વં વ્યાપ્ય વ્યવસ્થિતમ્ ॥

મન્ત્રરૂપાશ્ચ વિજ્ઞેયા બિન્દુધર્માત્તુ દેવતાઃ
તત્રસ્થા સર્વકર્માણિ સાધયન્તિ ન સંશયઃ ॥

તત્ત્વં ચ ઉન્મનાત્મા તુ સમના શૂન્યમેવ ચ
સ્પર્શશ્ચૈવ તથા શબ્દો રૂપં ચ તદનન્તરમ્ ॥

મન્ત્રાત્મનિ સ્થિતાઃ સર્વે જ્ઞાતવ્યા દૈશિકેન તુ
તત્રસ્થા જ્ઞાનયોગં ચ પ્રયચ્છન્તિ વરાનને ॥

કર્મકાલે તુ સકલાન્ શિરઃ પાણ્યાદિભિર્યુતાન્
જપેત્ તુ સકલાન્ દેવિ નિષ્કલેન સમન્વિતાન્ ॥

ધ્યાયેજ્જ્યોતિર્મયાન્ સર્વાન્ શબ્દસિદ્ધિપ્રદાયકાન્
શક્તિસ્થાઃ શક્તિદાઃ પ્રોક્તાઃ શૂન્યસ્થા વ્યાપકાઃ સ્મૃતાઃ ॥

ક્રમાજ્જ્ઞાનપ્રદાસ્તે વૈ સમનાસ્થા વરાનને
કૈવલ્યદાસ્તતશ્ચોર્ધ્વે સર્વજ્ઞાશ્ચોન્મને પદે ॥

તત્ત્વેન વેધિતાઃ સર્વે યે મયા પરિકીર્તિતાઃ
તજ્જ્ઞાત્વા સિદ્ધિદાઃ સર્વે મુક્તિદાશ્ચ ન સંશયઃ ॥

પઞ્ચપ્રણવસંયુક્તં તત્ત્વં તે કથિતં મયા
પઞ્ચપ્રણવપૂર્વેણ ઓંકારાદ્યયુતેન તુ ॥

નમસ્કારાવસાનેન બહુરૂપેણ સુવ્રતે
જપતઃ સિદ્ધિમાપ્નોતિ લક્ષેનાક્ષરસંખ્યયા ॥

પ્રણવાદ્યેન સંયુક્તં મન્ત્રમેવં જપેત્ સદા
જપાન્તે તુ પુનર્હોમં દશમાંશેન કારયેત્ ॥

નૃમાંસં પુરસંયુક્તં ઘૃતેન ચ પરિપ્લુતમ્
તતઃ સિદ્ધિમવાપ્નોતિ અધમાં મધ્યમોત્તમમ્ ॥

ત્રિગુણેન તુ જપ્યેન સ્વચ્છન્દસદૃશો ભવેત્
બ્રહ્મવિષ્ણ્વિન્દ્રદેવાનાં સિદ્ધદૈત્યોરગેશિનામ્ ॥

ભયદાતા ચ હર્તા ચ શાપાનુગ્રહકૃદ્ ભવેત્
દર્પં હરતિ કાલસ્ય પાતયેદ્ ભૂધરાનપિ ॥

સ્ફોટયેદ્બિલ્વયન્ત્રાણિ દિગ્ગજાનપિ ચાલયેત્
બ્રહ્મરાક્ષસવેતાલાન્ ક્રૂરગ્રહવિનાયકાન્ ॥

સ્મરણાન્નાશયેદ્દેવિ અવધ્યસ્ત્રિદશૈરપિ
પ્રાકૃતાન્યપિ કર્માણિ સિદ્ધ્યન્તિ જપલક્ષતઃ ॥

તાનિ સમ્યક્પ્રવક્ષ્યામિ યથાવદનુપૂર્વશઃ
મોહના સહદેવા ચ ભૂધાત્રી ચક્રલાઞ્છના ॥

રામવલ્લ્યા સહૈકત્ર આત્મબીજેન પોષયેત્
ભક્ષે પાને ચ દાતવ્યં વશીકરણમુત્તમમ્ ॥

ઉત્તવારણિમૂલં તુ પુષ્યર્ક્ષેણ તુ ગ્રાહયેત્
આત્મેન્દ્રિયેણ સંયુક્તં વશીકરણમુત્તમમ્ ॥

શ્રવણાક્ષિમલં લાલા રુધિરેન્દ્રિયસંયુતમ્
ભૂકદમ્બસમોપેતં દાતવ્યં પયસા નિશિ ॥

અપ્રવાસે પ્રદાતવ્યં મ્રિયતે વિરહેણ સા
ષષ્ટિં કનકબીજાનિ ષોડશ મણિચન્દ્રિકાઃ ॥

નરગોદન્તસંયુક્તાઃ પ્રદદ્યાદ્યસ્ય ભામિની
એષ કાપાલિકો યોગો ગચ્છન્તમનુગચ્છતિ ॥

શ્વેતાર્કમૂલં મઞ્જિષ્ઠા ચટકસ્ય શિરસ્તથા
ગૃહોદ્ભવસ્ય કુષ્ઠં ચ સ્વરક્તેન્દ્રિયસંયુતમ્ ॥

ભક્ષ્યે પાને પ્રદાતવ્યં વશીકરણમુત્તમમ્
મોહના ચૈવ કાન્તારી મયૂરશિખયા યુતા ॥

આત્મલાલેન્દ્રિયૈર્યુક્તં વશીકરણમુત્તમમ્
લજ્જાલુકા ચ ગોરમ્ભા ચણ્ડાલીકર્મકં તથા ॥

નાગેન્દ્રપદમિશ્રં તદ્ આત્મબીજસમન્વિતમ્
એષ યોગવરો દિવ્યો દીયતે યસ્ય સુવ્રતે ॥

મધુરેણ સમાયુક્તો યાવદાયુર્વશી સ તુ
ચણકા માષમુદ્ગાશ્ચ અપાનેન વિનિર્ગતાઃ ॥

વાન્તં ઘૃતં તથા રેતઃ સ્ત્રીરજો હૃન્મલં તથા
મૂત્રં રક્તં તથા કેશો લાલા ચૈવ વરાનને ॥

પુત્રજાનિઃ કૃતાહ્વા ચ નાગેન્દ્રપદસંયુતા
મોહના વિષ્ણુક્રાન્તા ચ ધાત્રી ચૈવૈકતઃ સ્થિતા ॥

પુષ્યર્ક્ષેણ નિયુઞ્જીત ગર્વિતાનાં વરાનને
ભક્ષ્યે પાને પ્રદાતવ્યો યોગસ્ત્રિદશપૂજિતઃ ॥

ઉચ્ચાટનં પ્રવક્ષ્યામિ શત્રૂણાં ગર્વિતાત્મનામ્
કાકોલૂકસ્ય પક્ષાંશ્ચ ખરોષ્ટ્રમૂત્રમૃત્તિકા ॥

કૃત્વા પ્રતિકૃતિં પ્રાજ્ઞઃ કાકરક્તેન લેપયેત્
કાકોલૂકસ્ય પક્ષાંશ્ચ ગુદે તસ્ય વિનિક્ષિપેત્ ॥

તાં ચતુષ્પથે નિખનેત્ શ્મશાનાગ્નિમથોપરિ
પ્રજ્વાલ્ય હોમયેત્તત્ર કાકપક્ષાંશ્ચ સુવ્રતે ॥

ઉદ્ભ્રાન્તપત્રસહિતાન્ ખરમૂત્રેણ ભાવિતાન્
યસ્ય નામ સમુદ્દિશ્ય યકારાદ્યન્તરોધિતમ્ ॥

મન્ત્રાવસાને વિન્યસ્તં વિસર્ગાન્તં પ્રચાટયેત્
ભ્રમતે કાકવત્ પૃથ્વીં શત્રુર્વ્યાધિનિપીડિતઃ ॥

પિણ્યાકં નિમ્બપત્ત્રાણિ મૃત્કિણ્વં તુ તુષાણિ ચ
શત્રોઃ પ્રતિકૃતિં કૃત્વા અક્ષપુષ્પૈસ્તુ વેષ્ટિતામ્ ॥

શ્મશાને નિખનેત્તાં તુ વહ્નિં પ્રજ્વાલ્ય ચોપરિ
પુષ્પૈર્વિભીતતરુજૈર્ યસ્ય નામ્ના તુ હોમયેત્ ॥

વિદ્વિષ્ટો વૈ ભવેચ્છત્રુઃ કામદેવસમો ઽપિ યઃ
પ્રિયઙ્ગુલતિકામિશ્રં ગુગ્ગુલું ઘૃતવેધિતમ્ ॥

હૃત્વા ત્વષ્ટશતં દેવિ સુભગઃ સમ્પ્રજાયતે
જાતિકુટ્મલકૈર્મિશ્રૈસ્ ત્રિમધ્વક્તૈસ્તિલૈર્હુતૈઃ ॥

સુભગત્વમવાપ્નોતિ રૂપહીનો ઽપિ યો નરઃ
તિલૈર્લવણસમ્મિશ્રૈસ્ ત્રિમધ્વક્તૈર્હુતૈઃ પ્રિયૈઃ ॥

સપ્તાહાદ્વશમાયાતિ યા સ્ત્રી રૂપેણ ગર્વિતા
રાજિકા લવણં ચૈવ મધુક્ષીરઘૃતપ્લુતમ્ ॥

હોમયેન્નામસમ્મિશ્રં યસ્યાકર્ષેત્તુ તં દ્રુતમ્
નરસ્ય રોચનાં ગૃહ્ય દ્વિરદસ્ય મદેન તુ ॥

ભાવયિત્વાભિમન્ત્ર્યૈતન્ મન્ત્રેણાષ્ટશતં જપેત્
સ્નાને વિલેપને મદ્યે ગન્ધે વા યસ્ય દીયતે ॥

સ વશ્યો ભવતિ ક્ષિપ્રં ધનદઃ પ્રાણદસ્તથા
અથવા મારયેત્ક્ષિપ્રં શત્રું નિશ્ચિતમાત્મનઃ ॥

અપકારશતૈર્યુક્તં કૃતઘ્નં દુષ્ટચેતસમ્
કપાલદ્વયમાદાય નામ શત્રોઃ સમાલિખેત્ ॥

કપાલસમ્પુટસ્થં તદ્ વિષાઙ્ગારેણ ભાવિતમ્
રુધિરેણ સમાયુક્તં હુમ્ફટ્કારવિદર્ભિતમ્ ॥

મહાપ્રેતવનં ગત્વા સ્વચ્છન્દં પૂજયેત્તતઃ
કૃષ્ણમાલ્યોપહારૈશ્ચ તતઃ કર્મ સમારભેત્ ॥

વિજ્ઞાપ્ય ભૈરવં દેવં શત્રું મે વિનિપાતય
અનુજ્ઞાતસ્તુ દેવેન ગૃહિત્ત્વા તચ્છિરોદ્વયમ્ ॥

તત્ર ગત્વા મહાદેવિ કપાલાસનસંસ્થિતઃ
તત્રસ્થો રોષસમ્પૂર્ણો દક્ષિણાભિમુખઃ સ્થિતઃ ॥

આત્મનો ભૈરવં રૂપં જ્ઞાત્વા ઘોરં સુભીષણમ્
ક્રુદ્ધઃ સમુચ્ચરેન્મન્ત્રી દ્વાત્રિંશાક્ષરસમ્મિતમ્ ॥

વિલોમેન મહાભાગે શત્રુનામ તતો ઽન્તગમ્
હુમ્ફડ્દ્વયં સમુચ્ચાર્ય કાદ્યે ચાસ્ફાલયેદ્ભૃશમ્ ॥

ખણ્ડશશ્ચૂર્ણિતે યાવત્ તાવચ્છતુર્વિનશ્યતિ
સપ્તરાત્રેણ દેવેશિ પ્રયોગસ્ત્વનિવર્તકઃ ॥

એવં શતસહસ્રાણિ અન્યકલ્પોત્થિતાનિ ચ
પ્રયોગાણાં કરોત્યેષ મન્ત્રરાજેશ્વરેશ્વરઃ ॥

અનુલોમગતં દેવં વૌષત્કારાન્તસંસ્થિતમ્
ક્ષીરં તુ હોમયેદ્દેવિ શાન્ત્યર્થે હિતકારકમ્ ॥

વષદાપ્યાયને શસ્તં સ્વાહાન્તં વશકર્મણિ
મન્ત્રાણાં તર્પણાર્થં ચ નત્યન્તં ચાર્ચને સ્મૃતમ્ ॥

એતદ્ધિ કથિતં દેવિ સાધકસ્ય સુમેધસઃ
ક્રિયાકાલાંશયુક્તસ્ય અક્લેશાત્તુ સુખાવહમ્ ॥