Svacchandatantra · અધ્યાય 2

અથાર્ચનં પ્રવક્ષ્યામિ યથાવદનુપૂર્વશઃ
શૌચં કૃત્વા તતઃ સ્નાનં કર્તવ્યં તુ મૃદમ્ભસા ॥

શુચિસ્થાનાન્મૃદં પૂર્વં ગૃહીત્વાસ્ત્રેણ શોધિતામ્
પ્રક્ષાલ્ય જલતીરં તુ સ્થાપયેત્તાં વરાનને ॥

ભાગદ્વયં તતો ઽસ્ત્રેણ કર્તવ્યં તુ કૃશોદરિ
ભાગાર્ધેન કટિં ચોરૂ જઙ્ઘે પાદૌ તથૈવ ચ ॥

ક્ષાલયેત યથાન્યાયં ત્રિરન્તરિતયોગતઃ
અવશિષ્ટં તુ ભાગાર્ધં ગૃહીત્વાસ્ત્રાભિમન્ત્રિતમ્ ॥

સપ્તવારાન્વરારોહે અર્કદીપ્તં તુ કારયેત્
શિરઃપ્રભૃતિ પાદાન્તમ્ આગુષ્ઠ્ય સ્નાનમાચરેત્ ॥

ઉત્તીર્યોદકમધ્યાત્તુ ઉપસ્પૃશ્ય યથાક્રમમ્
સંધ્યાયા વન્દનં કુર્યાચ્ છાસ્ત્રદૃષ્ટેન કર્મણા ॥

મલસ્નાનં ભવેદેવં વિધિસ્નાનં પ્રચક્ષ્મહે
ભાગાર્ધં યત્સ્થિતં પૂર્વં તતો ભાગત્રયં કુરુ ॥

વામહસ્તસ્ય પૂર્વે ચ દક્ષિણે ચોત્તરે ક્રમાત્
પૂર્વભાગં તતો ઽસ્ત્રેણ સપ્તવારાંસ્તુ મન્ત્રયેત્ ॥

દક્ષિણસ્થં તથા વક્ત્રૈર્ અભિમન્ત્ર્ય વરાનને
ઉત્તરં ચાભિમન્ત્ર્યૈવં દેવેનાઙ્ગયુતેન ચ ॥

પૂર્વભાગં ગૃહીત્વા તુ દશદિક્ષુ વિનિક્ષિપેત્
ઉત્તરેણ તુ ભાગેન જલં ચૈવાભિમન્ત્રયેત્ ॥

બાહુમાત્રપ્રમાણેન ભૈરવેશમનુસ્મરન્
આત્માનં ગુણ્ઠયિત્વા તુ દક્ષભાગેન સુવ્રતે ॥

સ્નાયાદ્રાજોપચારેણ સુગન્ધામલકાદિભિઃ
પ્રાણાયામાભિષેકૌ તુ કર્તવ્યૌ ભૈરવેણ ચ ॥

ઉત્તીર્યોદકમધ્યાત્તુ તદ્વાસઃ પરિવર્તયેત્
ઉપસ્પૃશ્ય કૃતન્યાસો મૂલમન્ત્રમનુસ્મરન્ ॥

તીર્થં સંગૃહ્ય દેવેશિ આત્મનો ઽગ્રે નિધાપયેત્
તત્રસ્થો વન્દયેત્સંધ્યાં માર્જનાદિરનુક્રમાત્ ॥

અઘમર્ષઃ પ્રકર્તવ્ય ઉપસ્થાનં દિવાકરે
જપં કૃત્વા નિવેદ્યૈવં પ્રણમ્ય ચ વરાનને ॥

મન્ત્રાણાં તર્પણં કૃત્વા દેવાનામૃષિભિઃ સહ
સર્વેષાં ભૂતસંઘાનાં તતસ્તીર્થં તુ સંહરેત્ ॥

મૂલમન્ત્રમનુસ્મૃત્ય ભસ્મસ્નાનમતઃ પરમ્
મલસ્નાનં પ્રકર્તવ્યં ભાવિતેનાન્તરાત્મના ॥

પરિવૃત્ત્ય તતો વાસઃ સંધ્યાં પ્રાગિવ વન્દયેત્
વિધિસ્નાનં તતઃ કુર્યાદ્ ભૈરવેશમનુસ્મરન્ ॥

શિરો વક્ત્રં ચ હૃદ્ગુહ્યં પાદાન્તં ચ વિભાગશઃ
ભૈરવેણાઙ્ગયુક્તેન સમુદ્ધૂલ્યં યથાક્રમમ્ ॥

અભિષેકં પ્રકુર્વીત પરં તત્ત્વમનુસ્મરન્
સંધ્યાયા વન્દનં કુર્યાદ્ યથાપૂર્વં વરાનને ॥

તતો યાગગૃહં ગત્વા હસ્તૌ પાદૌ ચ ક્ષાલયેત્
શિખાં બદ્ધ્વા શિખાં સ્મૃત્વા ઉપસ્પૃશ્ય વિધાનતઃ ॥

સકલીકૃતદેહસ્તુ પુષ્પમાદાય સુવ્રતે
દિઙ્માતૃભ્યો નમસ્કૃત્ય દ્વારં સંપ્રોક્ષ્ય યત્નતઃ ॥

શિવામ્ભસાસ્ત્રમન્ત્રેણ વિઘ્નપ્રોચ્ચાટનં ભવેત્
દ્વારશાખોર્ધ્વતો દેવં ગણેશં ચ શ્રિયં તથા ॥

સંપૂજ્ય ગન્ધપુષ્પાદ્યૈર્ ધૂપાદિભિરનુક્રમાત્
અર્ઘ્યપાદ્યોપહારૈશ્ચ તતો દ્વારસ્ય ચોત્તરે ॥

નન્દિગઙ્ગે સમભ્યર્ચ્ય મહાકાલં ચ દક્ષિણે
કાલિન્દીં ચૈવ સંપૂજ્ય યથાનુક્રમયોગતઃ ॥

ભૈરવાસ્ત્રં સમુચ્ચાર્ય પુષ્પં સંગૃહ્ય ભાવિતઃ
સપ્તાભિમન્ત્રિતં કૃત્વા જ્વલદગ્નિશિખાકુલમ્ ॥

નારાચાસ્ત્રપ્રયોગેણ પ્રવિશેદ્ગૃહમધ્યતઃ
નિવારિતં તેન સર્વં વિઘ્નજાલમનન્તકમ્ ॥

તતો રક્ષાર્થમન્ત્રં ચ દશદિક્ષુ વિનિક્ષિપેત્
મધ્યે સમ્પૂજ્ય બ્રહ્માણં ગન્ધૈઃ પુષ્પૈરનુક્રમાત્ ॥

દક્ષિણાયાં તતો મૂર્તૌ પ્રણવાસનસંસ્થિતઃ
ઉપવિશ્યાસનં બદ્ધ્વા સ્વભ્યસ્તં વૈ પુરઃસ્થિતમ્ ॥

ગન્ધદિગ્ધૌ કરૌ કૃત્વા અસ્ત્રેણ પરિશોધયેત્
કવચેનાવગુણ્ઠ્યૈતૌ પ્લાવયેદમૃતેન તુ ॥

પરાં શક્તિં તુ સંક્ષોભ્ય તતો ઽનન્તં પ્રકલ્પયેત્
મૂર્તિં ન્યસ્યાનુવક્ત્રાણિ સ્વચ્છન્દં પરિકલ્પયેત્ ॥

અઙ્ગુષ્ઠાદિકનિષ્ઠાન્તં વિન્યસેદઙ્ગપઞ્ચકમ્
ભૈરવાનપિ સંકલ્પ્ય પરં તત્ત્વમનુસ્મરેત્ ॥

પ્રાણાયામત્રયં કાર્યં દેહસંશુદ્ધિકારણમ્
અશુદ્ધઃ સ્વમરુદ્રેચ્યઃ શુદ્ધેનાપૂરયેત્તનુમ્ ॥

કુમ્ભકં રેચકં કૃત્વા વ્યોમ્ન્યાત્માનં નિધાપયેત્
ખદ્યોતકનિભં સૂક્ષ્મં કરણૈસ્તુ વિવર્જિતમ્ ॥

કાર્યેણૈવ વિહીનં ચ માયાપ્રધ્વસ્તગોચરમ્
શિવીકાર્યસ્તથાત્મૈવ યથા ભવતિ તચ્છૃણુ ॥

પરં ભાવં તુ સંગૃહ્ય તતઃ શોષ્યા તનુઃ પ્રિયે
સંહારેણ યભિન્નેન રુદ્રબીજયુતેન ચ ॥

તેનૈવ દહનં કાર્યમ્ ઊર્ધ્વાધો ઽગ્નિયુતેન ચ
અધો વિષ્ણુસમાયુક્તો વાયુવર્ણઃ સબિન્દુકઃ ॥

ઉત્પૂયનકરો હ્યેષ પ્લાવને વારુણઃ સ્મૃતઃ
બિન્દુમસ્તકસંભિન્નઃ શક્તિન્યાસસ્તતો ભવેત્ ॥

આનયેત્તં યથાનીતં પ્લાવયેદમૃતેન તુ
મલપ્રધ્વસ્તચૈતન્યં કલાવિદ્યાસમાશ્રિતમ્ ॥

રાગેણ રઞ્જિતાત્માન કાલેન કલિતં તથા
નિયત્યા યમિતં ભૂયઃ પુંભાવેનોપબૃંહિતમ્ ॥

પ્રધાનાશયસંપન્નં ગુણત્રયસમન્વિતમ્
બુદ્ધિતત્ત્વસમાસીનમ્ અહઙ્કારસમાવૃતમ્ ॥

મનસા બુદ્ધિકર્માક્ષૈસ્ તન્માત્રૈઃ સ્થૂલભૂતકૈઃ
પ્રણવેન તુ સર્વં તચ્ છરીરોત્પત્તિકારણમ્ ॥

ન્યસેત્ક્રમેણ દેવેશિ ત્રિંશદેકં ચ સંખ્યયા
ષટ્તત્ત્વી ત્વાત્મસંબદ્ધા જ્ઞાતવ્યાત્ર વરાનને ॥

પ્રધાનાવનિપર્યન્તં શરીરં ચ વિનિર્મિતમ્
ચતુર્વિંશતિતત્ત્વાનિ ચૈતન્યરહિતાનિ તુ ॥

દ્રષ્ટવ્યાનિ વરારોહે પુરુષાધિષ્ઠિતાનિ તુ
સચેતનાનિ સર્વાણિ જ્ઞાતવ્યાનિ સદૈવ હિ ॥

પઞ્ચવિંશકમેતચ્ચ પ્રાકૃતં સમુદાહૃતમ્
તતો મૂર્તિં ન્યસેદ્દેવિ મૂલમન્ત્રસુલક્ષિતમ્ ॥

સકલં ભૈરવં ન્યસ્ય દ્વાત્રિંશાર્ણં સુલોચને
મુખાનિ કલ્પયેત્પશ્ચાન્ મૂર્ધાદિચરણાવધિ ॥

વક્ત્રાણિ કલ્પયેત્પશ્ચાદ્ ઊર્ધ્વં પૂર્વં ચ દક્ષિણમ્
ઉત્તરં પશ્ચિમં ચૈવ યથાવત્પ્રવિભાગશઃ ॥

કલાભેદં યથાપૂર્વં શોધ્યાધ્વાનં પ્રકલ્પયેત્
નવતત્ત્વં ત્રિતત્ત્વં ચ વિદ્યાઙ્ગા લોચનત્રયમ્ ॥

વર્ગાતીતેન ક્ષુરિકામ્ ઊર્ધ્વાધો ઽગ્નિપ્રદીપિતામ્
ષોડશાન્તર્હતા સા તુ રક્ષિ"કા વિઘ્નનાશિકા ॥

નવકં કલ્પયેત્પૂર્વં મૂર્ધ્નિ વક્ત્રે ચ કણ્ઠકે
હૃદયે નાભિદેશે ચ ગુહ્ય ઊર્વોશ્ચ જાનુતઃ ॥

પાદાન્તં ચૈવ વિન્યસ્ય સ્વધ્યાનગુણસંયુતમ્
ક્રિયાજ્ઞાને તથેચ્છા ચ દક્ષે વામે ચ મધ્યતઃ ॥

વિદ્યારાજઃ સ્મૃતો હ્યેષ ભૈરવો મન્ત્રનાયકઃ
નિષ્કલં તુ તથાવાહ્ય અઙ્ગાન્યેવં યથાક્રમમ્ ॥

ગન્ધૈર્ધૂપૈસ્તથા પુષ્પૈર્ વિવિધૈર્ભક્ષ્યભોજનૈઃ
પૂજયેદ્દેવદેવેશં મનસૈવ પ્રકલ્પિતૈઃ ॥

આત્માનં ભૈરવં ધ્યાત્વા તતો હૃદ્યાગમાચરેત્
નાભૌ કન્દં સમારોપ્ય નાલં તુ દ્વાદશાઙ્ગુલમ્ ॥

હૃદન્તં કલ્પયેદ્યાવત્ તત્ર પદ્મં વિચિન્તયેત્
અષ્ટપત્રં મહાદીપ્તં કેસરાલં સકર્ણિકમ્ ॥

કન્દં શક્તિમયં તત્ર નાલે વૈ કણ્ટકાસ્તુ યે
ભુવનાનિ ચ તાન્યેવ રુદ્રાણાં વરવર્ણિનિ ॥

માયાત્મકો ભવેદ્ગ્રન્થિર્ અશુદ્ધાધ્વવ્યવસ્થિતઃ
વિદ્યાપદ્મં મહાદીપ્તં કર્ણિકાબીજરાજિતમ્ ॥

પુષ્કરાણિ ચ દેવેશિ તત્ર વિદ્યેશ્વરાઃ સ્મૃતાઃ
એવં ધ્યાત્વા મહાપદ્મં સર્વદેવમયં શુભમ્ ॥

શક્તિન્યાસો ભવેત્પૂર્વં કન્દં તુ તદનન્તરમ્
અઙ્કુરં નાલવિન્યાસમ્ અનન્તં પરિકલ્પયેત્ ॥

તેજોમયં મહાશુભ્રં સ્ફુરત્કિરણભાસ્વરમ્
ધર્મં જ્ઞાનં ચ વૈરાગ્યમ્ ઐશ્વર્યં ચ ક્રમાન્ન્યસેત્ ॥

સિતરક્તપીતકૃષ્ણા આગ્નેય્યાદીશદિગ્ગતાઃ
પાદકાઃ સિંહરૂપાસ્તે ત્રિનેત્રા ભીમવિક્રમાઃ ॥

શિવશક્તિમયા મન્ત્રા ન્યસ્તવ્યા વીરવિન્દતે
અધર્માજ્ઞાનાવૈરાગ્યમ્ અનૈશ્વર્યં ચ પ્રાગ્દિશઃ ॥

ઉત્તરાન્તં નિવેશ્યં તુ ગાત્રકાઃ સિતવર્ણકાઃ
સંધાનકીલકાશ્ચૈવ અતસીપુષ્પસંનિભાઃ ॥

વેદા યુગાશ્ચ તે ચૈવ જ્ઞાતવ્યાઃ ક્રમશઃ પ્રિયે
અધશ્છાદનમૂર્ધ્વં ચ રક્તં શુક્લં વિચિન્તયેત્ ॥

મધ્યે તમો વિજાનીયાદ્ ગુણાસ્ત્વેતે વ્યવસ્થિતાઃ
સિતં પદ્મં વિજાનીયાત્ કેસરાણિ વિચિન્તયેત્ ॥

સિતરક્તપ્રપીતાનિ મૂલમધ્યાગ્રદેશતઃ
કર્ણિકા હેમસંકાશા બીજાનિ હરિતાનિ તુ ॥

વામાં પૂર્વદલે ન્યસ્ય જ્યેષ્ઠાં વહ્નિદલાશ્રિતામ્
રૌદ્રીં દક્ષિણપત્રે તુ કાલીં નૈરૃતગોચરે ॥

કલવિકરણીં દેવીં વિન્યસ્યેદ્વારુણે દલે
બલવિકરણીં દેવીં વાયવ્યદલમાશ્રિતામ્ ॥

બલપ્રમથનીં દેવીમ્ ઉત્તરે વિનિયોજયેત્
સર્વભૂતદમનીં ચ ઐશાન્યાં વિનિયોજયેત્ ॥

મધ્યે મનોન્મનીં દેવીં કર્ણિકાયાં નિવેશયેત્
શક્રચાપનિભં દેવિ ધ્યાતવ્યં શક્તિમણ્ડલમ્ ॥

મધ્યે સૂર્યસહસ્રાભાં ચિન્તયેત્તુ મનોન્મનીમ્
સૂર્યાધ્વમણ્ડલં પત્રે સોમં સંયોજ્ય કેસરે ॥

વહ્નિમણ્ડલકં દેવિ કર્ણિકાયાં નિવેશયેત્
બ્રહ્મા વિષ્ણુર્હરશ્ચૈવ મણ્ડલેષ્વધિપાઃ સ્મૃતાઃ ॥

બ્રહ્મા ચતુર્મુખો રક્તશ્ ચતુર્બાહુવિભૂષિતઃ
કૃષ્ણાજિનોત્તરીયશ્ચ રાજીવાસનસંસ્થિતઃ ॥

કમણ્ડલુધરો દેવિ દણ્ડહસ્તસ્તથૈવ ચ
અક્ષમાલાધરો દેવઃ પદ્મહસ્તઃ સુલોચનઃ ॥

ધ્યાત્વા પત્રેષુ તં ન્યસ્યેત્ સર્વકિલ્વિષનાશનમ્
અતસીપુષ્પસંકાશં શઙ્ખચક્રગદાધરમ્ ॥

પીતામ્બરધરં દેવં વનમાલાવિભૂષિતમ્
સ્ફુરન્મુકુટમાણિક્યં કિઙ્કિણીજાલમણ્ડિતમ્ ॥

દિવ્યકુણ્ડલધર્તારં ગરુડાસનસંસ્થિતમ્
ધ્યાત્વા વિષ્ણું મહાત્માનં કેસરેષુ નિવેશયેત્ ॥

શઙ્ખકુન્દેન્દુધવલં શૂલહસ્તં ત્રિલોચનમ્
દશબાહું વિશાલાક્ષં નાગયજ્ઞોપવીતિનમ્ ॥

સિંહચર્મપરીધાનં શશાઙ્કકૃતભૂષણમ્
નીલકણ્ઠં વૃષારૂઢં રુદ્રં ધ્યાત્વા વરાનને ॥

નિવેશયેત્કર્ણિકાયાં મહાપાતકનાશનમ્
મહાપ્રેતં ન્યસેત્પશ્ચાત્ પ્રહસન્તં સચેતનમ્ ॥

રક્તવર્ણં સુતેજસ્કં નેત્રત્રયવિભૂષિતમ્
પ્રણવેન ન્યસેત્સર્વમ્ આસનં ભૈરવસ્ય તુ ॥

ગન્ધૈઃ પુષ્પૈઃ સમભ્યર્ચ્ય તતો મૂર્તિં પ્રકલ્પયેત્
કદમ્બકુસુમાકારાં તુષારકિરણત્વિષમ્ ॥

મૂર્ત્યૂર્ધ્વે ભૈરવં દેવં સકલં પરિકલ્પયેત્
દ્વાત્રિંશદ્વર્ણકચિતં સ્ફુરત્તડિદિવોજ્જ્વલમ્ ॥

વક્ત્રાણિ કલ્પયેદ્દેવિ સ્વધ્યાનેન મહેશ્વરિ
મૂર્ધાદિચરણં યાવત્ પ્રણવાદિનમોન્તતઃ ॥

અષ્ટાત્રિંશત્કલાભેદં શોધ્યાધ્વાનં પ્રકલ્પયેત્
નવતત્ત્વં ત્રિતત્ત્વં ચ નવકં ભૈરવાભિધમ્ ॥

વિદ્યાઙ્ગા લોચનં ચૈવ ક્ષુરિકાં ચ પ્રકલ્પયેત્
શક્તિત્રયં તતો ન્યસ્યેદ્ દક્ષદિગ્વામગોચરે ॥

મધ્યપ્રદેશે દેવેશિ તતો રૂપમનુસ્મરેત્
ત્રિપઞ્ચનયનં દેવં જટામુકુટમણ્ડિતમ્ ॥

ચન્દ્રકોટિપ્રતીકાશાં ચન્દ્રાર્ધકૃતશેખરમ્
પઞ્ચવક્ત્રં વિશાલાક્ષં સર્પગોનાસમણ્ડિતમ્ ॥

વૃશ્ચિકૈરગ્નિવર્ણાભૈર્ હારેણ તુ વિરાજિતમ્
કપાલમાલાભરણં ખડ્ગખેટકધારિણમ્ ॥

પાશાઙ્કુશધરં દેવં શરહસ્તં પિનાકિનમ્
વરદાભયહસ્તં ચ મુણ્ડખટ્વાઙ્ગધારિણમ્ ॥

વીણાડમરુહસ્તં ચ ઘણ્ટાહસ્તં ત્રિશૂલિનમ્
વજ્રદણ્ડકૃતાટોપં પરશ્વાયુધહસ્તકમ્ ॥

મુદ્ગરેણ વિચિત્રેણ વર્તુલેન વિરાજિતમ્
સિંહચર્મપરીધાનં ગજચર્મોત્તરીયકમ્ ॥

અષ્ટાદશભુજં દેવં નીલકણ્ઠં સુતેજસમ્
ઊર્ધ્વવક્ત્રં મહેશાનિ સ્ફટિકાભં વિચિન્તયેત્ ॥

આપીતં પૂર્વવક્ત્રં તુ નીલોત્પલદલપ્રભમ્
દક્ષિણં તુ વિજાનીયાદ્ વામં ચૈવ વિચિન્તયેત્ ॥

દાડિમીકુસુમપ્રખ્યં કુઙ્કુમોદકસંનિભમ્
ચન્દ્રાર્બુદપ્રતીકાશં પશ્ચિમં તુ વિચિન્તયેત્ ॥

સ્વચ્છન્દભૈરવં દેવં સર્વકામફલપ્રદમ્
ધ્યાયતે યસ્તુ યુક્તાત્મા ક્ષિપ્રં સિધ્યતિ માનવઃ ॥

તતઃ પરમબીજેન પરં પરમકારણમ્
સુશાન્તં નિષ્કલં દેવં સર્વવ્યાપિનિરઞ્જનમ્ ॥

આવાહયેત્સુહૃષ્ટાત્મા તવ દેવિ વદામ્યહમ્
હૃત્કણ્ઠતાલુભ્રૂમધ્ય નાદાન્તાન્તસમાશ્રિતમ્ ॥

નિષ્કમ્પં કારણાતીતમ્ આવાહ્ય પરમેશ્વરમ્
સંસ્થાપ્ય વિધિવદ્દેવમ્ અઙ્ગષટ્કં તતો ન્યસેત્ ॥

પાદ્યમાચમનં ચાર્ઘં સ્વાગતં તદનન્તરમ્
સંનિધાનં ચ દેવેશિ નિષ્ઠુરયા નિરોધયેત્ ॥

ગન્ધૈઃ પુષ્પૈસ્તથા ધૂપૈર્ ધૂપયિત્વા તમર્ચયેત્
મુદ્રાં પ્રદર્શયેત્પશ્ચાત્ ત્રિધા ત્રૈકાલ્યકર્મણિ ॥

તતઃ સ્નાનાદિકં કર્મ કૃત્વા ચૈવ વરાનને
પરિધાપ્ય સુવસ્ત્રાણિ નેત્રપટ્ટોદ્ભવાનિ ચ ॥

વિલિપ્યાગુરુકર્પૂરૈર્ મુકુટાદ્યૈર્વિભૂષયેત્
પુષ્પૈર્નાનાવિધૈઃ શુભ્રૈર્ અર્ચયેદ્ભૂષયેત્પુનઃ ॥

અર્ઘં દત્ત્વા મહેશાનિ પુનર્મુદ્રાં પ્રદર્શયેત્
પ્રણમ્ય ભૈરવં દેવં સ્વચ્છન્દં વિશ્વનાયકમ્ ॥

તતો હ્યાભરણં બાહ્યે વિનિવેશ્યં વરાનને
ઐશાન્યાં પૂર્વતો યામ્યાં ઉત્તરાપ્યાવસાનકમ્ ॥

વિન્યસેત્પઞ્ચ વક્ત્રાણિ પઞ્ચવક્ત્રયુતાનિ ચ
બાહુભિર્દશભિશ્ચૈવ શશાઙ્કમુકુટૈઃ સહ ॥

ધ્યાતવ્યાનિ સ્વરૂપાણિ વરાભયકરાણિ તુ
અગ્નીશરક્ષોવાયવ્ય ચતુર્દિક્ષુ ચ તં ન્યસેત્ ॥

હૃચ્છિરશ્ચ શિખા વર્મ અસ્ત્રં ચ પ્રવિભાગશઃ
હૃદયં રક્તવર્ણાભં શિરો ગોરોચનપ્રભમ્ ॥

તડિદ્વલયસંકાશાં શિખાં દેવીં વિચિન્તયેત્
આધૂમ્રં કવચં વિદ્યાત્ કપિશં ચાસ્ત્રમેવ ચ ॥

જ્યોતીરૂપપ્રતીકાશં નેત્રં મધ્યે ચ સંસ્થિતમ્
પઞ્ચવક્ત્રાઃ સ્મૃતાઃ સર્વે દશબાહ્વિન્દુભૂષિતાઃ ॥

નાનાભરણસંયુક્તા નાનાસ્રગ્ગન્ધલેપનાઃ
નાનાવસ્ત્રપરીધાના મુકુટૈરુજ્જ્વલૈઃ શુભૈઃ ॥

રત્નમાલાવનદ્ધાશ્ચ હારકેયૂરભૂષિતાઃ
દ્વિરષ્ટવર્ષકાકારાઃ સુરૂપાઃ સ્થિરયૌવનાઃ ॥

ભૈરવાદ્યાઃ સ્મૃતા મન્ત્રાઃ પીઠેશાઃ પીઠમર્દકાઃ
યા સા પૂર્વં મયા ખ્યાતા અઘોરી શક્તિરુત્તમા ॥

ભૈરવં પૂજયિત્વા તુ તસ્યોત્સઙ્ગે તુ તાં ન્યસેત્
યાદૃશં ભૈરવં રૂપં ભૈરવ્યાસ્તાદૃગેવ હિ ॥

ઈષત્કરાલવદનાં ગમ્ભીરવિપુલસ્વનામ્
પ્રસન્નાસ્યાં સદા ધ્યાયેદ્ ભૈરવીં વિસ્મિતેક્ષણામ્ ॥

દ્વિતીયાવરણે દેવિ વિન્યસેદ્ભૈરવાષ્ટકમ્
કપાલીશં તુ પૂર્વાયામ્ આગ્નેય્યાં શિખિવાહનમ્ ॥

દક્ષિણે ક્રોધરાજં તુ વિકરાલં તુ નૈરૃતે
મન્મથં પશ્ચિમે ભાગે મેઘનાદેશ્વરં તથા ॥

વાયવ્યે દેવિ વિન્યસ્ય સોમરાજં તથોત્તરે
વિદ્યારાજં તથૈશાન્યાં વિન્યસેત્તુ સુભાવિતઃ ॥

પઞ્ચવક્ત્રાસ્ત્રિનેત્રાશ્ચ દશબાહ્વિન્દુશેખરાઃ
કપાલમાલાભરણાઃ સ્ફુરન્માણિક્યમણ્ડિતાઃ ॥

પૂર્વં પીતં સ્મૃતં દેવિ રક્તમાગ્રેયગોચરે
દક્ષિણે નીલમેઘાભં નૈરૃત્યાં જ્વલનપ્રભમ્ ॥

શ્યામં ચાપરદિગ્ભાગે ધૂમ્રં વાયવ્યગોચરે
ચન્દ્રબિમ્બપ્રભં સૌમ્યે ઈશાને સ્ફટિકપ્રભમ્ ॥

તૃતીયે ચૈવ લોકેશાન્ સાસ્ત્રાન્સંપરિકલ્પયેત્
નામાનિ તેષાં વક્ષ્યામિ યથાવદનુપૂર્વશઃ ॥

ઇન્દ્રાગ્નિયમનિરૃતિ વરુણાશ્ચ સમીરણઃ
સોમરાજઃ કુબેરશ્ચ ઈશાનઃ પરમેશ્વરઃ ॥

ભૈરવાષ્ટકરૂપેણ ધ્યાતવ્યાસ્તુ વરાનને
વજ્રં શક્તિસ્તથા દણ્ડઃ ખડ્ગઃ પાશસ્તથૈવ ચ ॥

ધ્વજો ગદા ત્રિશૂલં ચ લોકપાલયુધાનિ વૈ
વજ્રં ચાનેકવર્ણાઢ્યં શક્તિં હેમસમપ્રભામ્ ॥

દણ્ડં ભિન્નાઞ્જનાભં ચ ખડ્ગં નીલોત્પલપ્રભમ્
કિંશુકાભં તથા પાશં ધ્વજં શુક્લં વિચિન્તયેત્ ॥

ગદાં તુ વિદ્રુમાભાં વૈ શૂલં વિદ્યુત્સમપ્રભમ્
સંપૂજ્યાવરણં સર્વં સંધાનં મન્ત્રનાયકે ॥

અસ્ત્રાણિ લોકપાલાશ્ચ ભૈરવાષ્ટકમેવ ચ
પઞ્ચ બ્રહ્માન્યથાઙ્ગાનિ એતાન્યાવરણાનિ તુ ॥

ક્રમેણોચ્ચારયેત્સર્વં યાવત્તદ્ગર્ભમૈશ્વરમ્
મૂલમન્ત્રેણ કર્તવ્યં નાડીસંધાનમેવ ચ ॥

પરાન્તં યાવદાભાવ્ય નૈવેદ્યાનિ નિવેદયેત્
ઘારિકા વટકાંશ્ચૈવ શષ્કુલીર્મોદકાંસ્તથા ॥

ખણ્ડલડ્ડુશરાવાણિ ભક્ષ્યાણિ વિવિધાનિ ચ
શાલ્યોદનં મુદ્ગસૂપમ્ આજ્યાક્તં સંપ્રકલ્પયેત્ ॥

કૌશલ્યાં મણ્ડકાપૂપાંસ્ તથા ક્ષૌદ્રશિરાંસિ ચ
ઘૃતાક્તાંશ્ચિલ્લકાંશ્ચૈવ લવણાન્પરિકલ્પયેત્ ॥

અવદંશાન્યનેકાનિ કટૂનિ મધુરાણિ ચ
રસાલાં ચ દધિ ક્ષીરમ્ આસવં વિવિધં તથા ॥

મત્સ્યમાંસાન્યનેકાનિ લેહ્યપેયાનિ યાનિ ચ
અગ્રમાપૂરયેચ્છંભોર્ વિત્તશાઠ્યવિવર્જિતઃ ॥

પશ્ચાદર્ઘઃ પ્રદાતવ્યઃ સુરયા સુસુગન્ધયા
મુદ્રાં પ્રદર્શયેત્પશ્ચાત્ ત્રિધા ત્રૈકાલ્યકર્મણિ ॥

પ્રણિપાતં તતઃ કૃત્વા જપં પશ્ચાત્સમાચરેત્
અક્ષમાલાં તુ સંગૃહ્ય ગન્ધૈઃ પુષ્પૈઃ સમર્ચિતામ્ ॥

વાઙ્નિરુદ્વઃ સુચિત્તાત્મા રાજીવાસનસંસ્થિતઃ
મૂલમન્ત્રં સમુચ્ચાર્ય નાદે લીનં વિચિન્તયેત્ ॥

ઉન્મીલ્યાક્ષાણિ સંચિન્ત્ય તતસ્તુ જપમારભેત્
અક્ષરાક્ષરસન્તાનં ન દ્રુતં ન વિલમ્બિતમ્ ॥

જપઃ પ્રાણસમઃ કાર્યઃ દિનસ્થો મુક્તિકાઙ્ક્ષિભિઃ
સંહારઃ સ તુ વિજ્ઞેયઃ શિવધામફલપ્રદઃ ॥

વ્યોમ્નિ પ્રાપ્તો યદા નાદઃ પુનરેવ નિવર્તતે
શર્વરી સા તુ વિજ્ઞેયા હૃદબ્જં યાવદાગતઃ ॥

સૃષ્ટિરેષા સમાખ્યાતા સર્વસિદ્ધિફલોદયા
આત્મનો ભૈરવં રૂપં સદા ભાવ્યં વરાનને ॥

તસ્ય વિઘ્ના વિનશ્યન્તિ જપશ્ચ સફલો ભવેત્
જપ્ત્વા નિવેદયેદ્દેવિ ભૈરવાય વરાનને ॥

પૂરકેણ પ્રયોગેણ ત્રિસ્થં ચ ત્રિતયાન્વિતમ્
ત્રિસિદ્ધિસિદ્ધિદં દેવિ સરહસ્યમુદાહૃતમ્ ॥

શાન્તિકે માનસો જપ્ય ઉપાંશુઃ પૌષ્ટિકે સ્મૃતઃ
સશબ્દશ્ચાભિચારે ઽસૌ પ્રાગુદગ્દક્ષિણામુખઃ ॥

આત્મા ન શૃણુતે યં તુ માનસો ઽસૌ પ્રકીર્તિતઃ
આત્મના શ્રૂયતે યસ્તુ તમુપાંશું વિજાનતે ॥

પરે શૃણ્વન્તિ યં દેવિ સશબ્દઃ સ ઉદાહૃતઃ
અષ્ટોત્તરશતેનૈવ અક્ષમાલા સમેરુકા ॥

રુદ્રાક્ષશઙ્ખપદ્માક્ષ પુત્રજીવકમૌક્તિકૈઃ
સ્ફાટિકી મણિરત્નોત્થા સૌવર્ણી વૈદ્રુમી તથા ॥

દશાક્ષમાલા દેવેશિ ગૃહસ્થાનાં પ્રકીર્તિતાઃ
સૂત્રં ધ્યાત્વા પરાં શક્તિમ્ અધ્વભાગાંસ્તતો મણીન્ ॥

વ્યક્તિસ્થાનં શિવસ્યાધ્વા તતસ્તદ્ધર્મિણીં સ્મરેત્
સપ્તવિંશતિભિઃ કુર્યાદ્ દ્વિગુણૈર્વા ચતુર્ગુણૈઃ ॥

સમૈસ્તુ સંહતૈરેકં શિવતત્ત્વાત્મકં મુખે
ન તં વિલઙ્ઘયેદ્વિદ્વાન્ સૃષ્ટિસંહારકારણમ્ ॥

વીરસ્થાનરતાનાં હિ વીરાણાં વરવર્ણિનિ
મહાશઙ્ખાક્ષસૂત્રં તુ સર્વકામફલપ્રદમ્ ॥

ગૃહસ્થેન ન કર્તવ્યમ્ ઉદ્વેગજનનં પરમ્
તસ્માત્તુ સ્ફાટિકી માલા જપ્તવ્યા સાધકોત્તમૈઃ ॥

સાધયેદ્વિવિધાન્કામાન્ અધમાન્મધ્યમોત્તમાન્
એવં હૃદમ્બુજાવસ્થો યષ્ટવ્યો ભૈરવો વિભુઃ ॥

સબાહ્યાભ્યન્તરં કૃત્વા પશ્ચાદ્યજનમારભેત્
તત્રાર્ઘપાત્રમાદૌ વૈ સૌવર્ણં રાજતં તથા ॥

શાઙ્ખં શામ્બૂકં શૌક્તં વા તામ્રં મૃણ્મયમેવ વા
પદ્મપત્રપલાશોત્થં ગૃહીત્વા ક્ષાલ્ય વારિણા ॥

અસ્ત્રજપ્તેન દેવેશિ પ્રલિપ્યાગુરુચન્દનૈઃ
મૃષ્ટધૂપેન સંધૂપ્ય વારિણાપૂરયેત્તતઃ ॥

વસ્ત્રપૂતેન શુદ્ધેન તાડયેદસ્ત્રમુચ્ચરન્
વર્માવગુણ્ઠિતં કૃત્વા યાગં તત્રૈવ વિન્યસેત્ ॥

પૂર્વોક્તેન વિધાનેન પ્રોક્ષ્યસ્તેન સમાસતઃ
યાગાર્થો દ્રવ્યસંઘાતઃ તતો યજનમારભેત્ ॥

શક્તિં ન્યસ્ય તતશ્ચાદૌ વ્યોમાકારાં સુજાજ્વલામ્
સકલવ્યાપિકાં સૂક્ષ્માં શિવાધારાં તુ સર્વગામ્ ॥

ઓંકારદીપિતાં દેવીં નમસ્કારાવસાનિકામ્
અનન્તં ચૈવ વિન્યસ્ય ધર્મં જ્ઞાનં તથૈવ ચ ॥

વૈરાગ્યં ચ તથૈશ્વર્યમ્ આગ્નેય્યાદિક્રમેણ તુ
અધર્મં ચ તથાજ્ઞાનમ્ અવૈરાગ્યમનૈશ્વરમ્ ॥

સંધાનકીલકાંશ્ચૈવ અધશ્છાદનમૂર્ધ્વગમ્
પદ્મં સકેસરં દેવિ કર્ણિકાં પુષ્કરાણિ ચ ॥

મણ્ડલત્રિતયં દેવાઞ્ શક્તીશ્ચાપિ શિવાન્તકમ્
મૂર્તિં બ્રહ્મકલાજાલં નવતત્ત્વં ત્રિતત્ત્વકમ્ ॥

ભૈરવાષ્ટકવિદ્યાઙ્ગ લોચનં ક્ષુરિકાં તથા
શક્તિત્રયં પરં દેવમ્ અઙ્ગષટ્કસમન્વિતમ્ ॥

વિન્યસ્ય ભાવયેદ્દેવિ સતતં વિધિપૂર્વકમ્
નિર્વર્ત્ય તુ યથાન્યાયં પ્રહૃષ્ટેનાન્તરાત્મના ॥

સ્વાગતં ચાર્ધ્યપાદ્યં ચ સન્નિધાનં તથૈવ ચ
રોધં નિષ્ઠુરયા કુર્યાન્ મૂલમન્ત્રમનુસ્મરન્ ॥

પૂજા સુવિપુલા કાર્યા ગન્ધધૂપસ્રગાદિભિઃ
મુદ્રાં પ્રદર્શયેત્પશ્ચાત્ ત્રિધા ત્રૈકાલ્યકર્મણિ ॥

તત આવરણં બાહ્યે વિનિવેશ્યં વરાનને
ઈશપૂર્વયામ્યસૌમ્ય વરુણાન્તં પ્રકલ્પયેત્ ॥

વક્ત્રાણાં પઞ્ચકં દેવિ સ્વધ્યાનગુણસંયુતમ્
આગ્નેયૈશાનરક્ષઃસુ સામીરૈન્દ્રદિશોરપિ ॥

ઉત્તરાન્તં નિવેશ્યં તુ અઙ્ગાનાં પઞ્ચકં તથા
નેત્રં તુ કર્ણિકાયાં વૈ પૂર્વસ્યાં દિશિ સંસ્થિતમ્ ॥

સ્વમન્ત્રેણ તુ સર્વેષામ્ અર્ધ્યં પાદ્યં સમાહિતઃ
મન્ત્રસંકરપુષ્પાણિ ન કુર્યાત્સાધકઃ સદા ॥

ન બાહું પૃષ્ઠતો વાપિ મન્ત્રાણાં પરિકલ્પયેત્
પરિપાટ્યા તુ દાતવ્યં ન મન્ત્રાંલ્લઙ્ઘયેત્ક્વચિત્ ॥

સ્વમુદ્રામન્ત્રસંયુક્તાન્ યુગપત્પરિકલ્પયેત્
અર્ધ્યં પાદ્યં ચ ધૂપં ચ નિત્યં તાવત્સમાચરેત્ ॥

સર્વેષામેવ મન્ત્રાણાં વિધિરેષ પ્રકીર્તિતઃ
ભૈરવાષ્ટકલોકેશાન્ સાસ્ત્રાન્સંપરિકલ્પયેત્ ॥

બાહ્યે શ્મશાનવિન્યાસં પ્રણવાદિનમોન્તગમ્
પૂર્વાદીશાનપર્યન્તં કલ્પયેત વિધાનતઃ ॥

આમર્દકં ચ પૂર્વં વૈ શ્મશાનાધિપતિં વિભુમ્
શ્મશાનૈઃ સકબન્ધૈશ્ચ સશૂલોદ્બન્ધભીષણૈઃ ॥

ચિતિભિઃ પ્રજ્વલન્તીભિઃ શિવારાવૈઃ સુભીષણૈઃ
અગ્નિકં દક્ષિણે ભાગે કાલાખ્યં પશ્ચિમે તથા ॥

એકપાદં તથા સૌમ્યે આગ્નેય્યાં ત્રિપુરાન્તકમ્
નૈરૃત્યામગ્નિજિહ્વં તુ વાયવ્યાં તુ કરાલિનમ્ ॥

ઐશાન્યાં ભીમવક્ત્રં તુ શ્મશાનેશાઃ પ્રકીર્તિતાઃ
તર્પયેન્મત્સ્યમાંસાદ્યૈર્ આસવૈર્વિવિધૈસ્તથા ॥

ગન્ધં પુષ્પં તથા ધૂપં સર્વેષાં તુ પ્રદાપયેત્
પ્રણિપાતં તતઃ કૃત્વા જપ્ત્વા મન્ત્રં સુભાવિતઃ ॥

રેચકેન પ્રયોગેન નિવેદ્ય વિધિપૂર્વકમ્
હુડ્ડુઙ્કારનમસ્કારાન્ કૃત્વા ચૈવ તતો વ્રજેત્ ॥

અગ્નિકુણ્ડસમીપં તુ અર્ઘહસ્તઃ સુભાવિતઃ
કુણ્ડં તુ લક્ષણોપેતં પ્રોક્ષયેદસ્ત્રવારિણા ॥

કવચેનાવગુણ્ઠ્યૈતદ્ અસ્ત્રદર્ભેણ ચોલ્લિખેત્
ઉદ્ધૃત્ય પ્રોક્ષયેત્પશ્ચાદ્ અસ્ત્રમન્ત્રેણ ભામિનિ ॥

પૂરણં તેન કર્તવ્યં સમીકરણમેવ ચ
સેચનં કુટ્ટનં ચૈવ લેપનં તેન કારયેત્ ॥

પ્રોક્ષણં શોષણં ચૈવ તથાસ્ત્રેણૈવ કારયેત્
પૂજનં ગન્ધપુષ્પાદ્યૈઃ અસિના ચાભિમન્ત્રણમ્ ॥

વજ્રીકરણમસ્ત્રેણ રેખાઃ પૂર્વાપરાસ્ત્રયઃ
યામ્યસૌમ્યમુખી ચૈકા વજ્રમેતત્પ્રકીર્તિતમ્ ॥

વજ્રીકરણમસ્ત્રેણ રેખાસ્તિસ્રસ્તુ પૂર્વગાઃ
યામ્યસૌમ્યમુખા ત્વેકા વજ્રમેતત્પ્રકીર્તિતમ્ ॥

અસિનૈવાગ્નિકુણ્ડં તદ્ દર્ભૈઃ પૂર્વાગ્રસંસ્તરૈઃ
સબાહ્યાભ્યન્તરં છાદ્યં ગૃહહેત્વર્થમીશ્વરિ ॥

કુણ્ડસ્ય દક્ષિણે ભાગે શુષ્કગોમયમાસનમ્
દર્ભેણ વિષ્ટરં પુષ્પં પ્રણવેન પ્રકલ્પયેત્ ॥

સ્વનામપદસંયુક્તં સ્વધ્યાનેન નમોન્તગમ્
આમન્ત્રણપદેનૈવ બ્રહ્માણં સ્થાપ્ય પૂજયેત્ ॥

પુષ્પાદિભિઃ સુધૂપાદ્યૈર્ ધ્રુવેણ તુ યથાક્રમમ્
ચતુષ્પથં કુણ્ડમધ્યે દર્ભાભ્યાં પ્રણવેન તુ ॥

પૂર્વસૌભ્યાગ્રભાગાભ્યાં વિષ્ટરં તસ્ય ચોપરિ
પુષ્પં તસ્યોપરિષ્ટાત્તુ હૃદયેનૈવ પૂજયેત્ ॥

વાગીશીં ચ સમાહૂય પ્રણવાદિનમોન્તગામ્
નીલોત્પલદલશ્યામામ્ ઋતુમચ્ચારુલોચનામ્ ॥

સર્વલક્ષણસંપૂર્ણાં સર્વાવયવભૂષિતામ્
ધ્યાત્વા ચૈવંવિધાં દેવીં સ્થાપયેત્કુણ્ડમધ્યતઃ ॥

ઋતુકાલ ઇવોત્તાનાં શિરસૈશાનસંસ્થિતામ્
પૂજયેદ્ગંધપુષ્પાદ્યૈર્ ભવમન્ત્રમનુસ્મરન્ ॥

તતો મુદ્રાં દર્શયેત સંનિધાનાય મન્ત્રવિત્
તતો ઽગ્નિપાત્રમાદાય શિવામ્ભો ઽસ્ત્રેણ પ્રોક્ષયેત્ ॥

કવચેનાવગુણ્ઠ્યાપિ પ્રણવેનૈવ પૂજયેત્
અરણ્યાદિસમુદ્ભૂતં લોકાગ્ન્યન્તં વિધાનતઃ ॥

અગ્નિં તુ શુક્રવદ્ધ્યાત્વા ચૈતન્યં પ્રણવેન તુ
ષડઙ્ગેનૈવ સંપૂજ્ય અમૃતત્વં ધ્રુવેણ તુ ॥

આત્માનં ભૈરવં ધ્યાત્વા અગ્નિં ધ્યાત્વા તુ બીજવત્
ધ્રુવેણ કુણ્ડબાહ્યે તુ ત્રિધાભ્રામ્યાવતારયેત્ ॥

યોનૌ તુ બીજવત્ક્ષિપ્ત્વા ભૈરવેણ શિવામ્ભસા
અસ્ત્રમુચ્ચાર્ય સંપ્રોક્ષ્ય યોનિં પ્રચ્છાદયેદ્બુધઃ ॥

દર્ભેણ ધ્રુવમન્ત્રેણ અક્ષવાટં તતો ન્યસેત્
અસ્ત્રેણૈવ ચતુર્દિક્ષુ દર્ભૈરેવ પ્રકલ્પયેત્ ॥

સપ્તવારાસ્ત્રમન્ત્રેણ દર્ભેણૈવ તુ કઙ્કણમ્
દક્ષહસ્તે તુ બધ્નીયાદ્ અસ્ત્રમન્ત્રમનુસ્મરન્ ॥

રક્ષાર્થમગ્નિગર્ભસ્ય ગર્ભાધાનમતો ભવેત્
અપરાસ્યત્રિરાહુત્યા પૂજનં હૃદયેન તુ ॥

હૃદા ત્રિરાહુતિં દત્ત્વા ગર્ભાધાનં કૃતં ભવેત્
હૃદા વૈ જલબિન્દું તુ દર્ભાગ્રેણાત્ર પાતયેત્ ॥

ગન્ધપુષ્પાદિભિઃ પૂજાં શિખયા કારયેત્ તતઃ
ત્રિરાહુતિં ચોત્તરેણ શિખયા ચ ત્રિરાહુતિમ્ ॥

પુંસઃ કલ્પનમેવં હિ ન સ્ત્રી ગર્ભે તુ જન્યતે
સીમન્તં દક્ષિણાસ્યેન દર્ભાગ્રેણ પ્રકલ્પયેત્ ॥

ગ્રીવામંસૌ કટિં ચૈવ બાહૂ જઙ્ઘે પ્રકલ્પયેત્
પ્રત્યઙ્ગાનિ ચ સંકલ્પ્ય સીમન્તોન્નયનં ભવેત્ ॥

ગન્ધપુષ્પાદિભિઃ પૂજા શિરસા ચાહુતિત્રયાત્
પૂર્વમધ્યાપરાન્વહ્નૌ ત્રીન્ભાગાન્પરિકલ્પયેત્ ॥

મુખહૃત્પાદદેશાંસ્તુ હોમાત્તચ્ચ ત્રિતત્ત્વકમ્
શિરાંસિ પઞ્ચાહુત્યૈવ ઊર્ધ્વાસ્યેન ત્રિભિસ્ત્રિભિઃ ॥

પઞ્ચવક્ત્રં તુ સંકલ્પ્ય મધ્યપ્રાગ્યામ્યસૌમ્યકમ્
અપરં ચાપ્યાહુતિભિઃ પૂર્વાસ્યેન ત્રિસંખ્યયા ॥

વક્ત્રાણાં નિષ્કૃતિં તદ્વદ્ આહુતીનાં ત્રિસંખ્યયા
નેત્રં નેત્રેણ સંકલ્પ્ય મુખેષ્વેવં ત્રયં ત્રયમ્ ॥

આહુતિત્રિતયેનૈવ તિલૈઃ સર્વં તુ કારયેત્
તતઃ કલાસમૂહં ચ પઞ્ચ ચાથ ચતુષ્ટયમ્ ॥

અષ્ટાઙ્ગાનિ તથા ત્રીણિ દશ ચાષ્ટાવનુક્રમાત્
શેષાસ્યૈઃ સંપ્રકલ્પ્યૈવં કલામૂર્તિસ્તતો ભવેત્ ॥

અઙ્ગાનિ વિન્યસેત્પશ્ચાત્ હૃદાદ્યાનિ યથાક્રમમ્
ત્રિરાહુતિં દક્ષિણેન શિરસા ચાહુતિત્રયમ્ ॥

સીમન્તોન્નયનં હ્યેવં જાતકર્મ ત્વથોચ્યતે
અસ્ત્રેણ વીજયેદગ્નિમ્ અસ્ત્રેણૈવ તુ પૂજયેત્ ॥

ત્રિરાહુતિં તુ પૂર્વેણ અસ્ત્રેણૈવાહુતિત્રયમ્
એવં મન્ત્રદ્વયેનૈવ જાતકર્મ કૃતં ભવેત્ ॥

અસ્ત્રેણ પ્રોક્ષયેત્કુણ્ડં સદ્યઃ સૂતકશુદ્ધયે
વક્ત્રાણ્યુદ્ધાટયેત્પશ્ચાદ્ વક્ત્રેણૈવાહુતિત્રયાત્
વક્ત્રાણિ શોધ્યાન્યસિના આહુતિત્રયયોગતઃ ॥

વક્ત્રાભિઘારો વક્ત્રૈસ્તુ વક્ત્રે વક્ત્રે ત્રયં ત્રયમ્
પ્રોક્ષયેત્કુણ્ડપાર્શ્વાનિ સાસ્ત્રેણૈવ શિવામ્ભસા ॥

દર્ભાનાસ્તીર્ય પૂર્વાગ્રાન્ દક્ષિણોત્તરસંસ્થિતાન્
સૌમ્યાગ્રાન્પૂર્વવારુણ્યોઃ પરિધીન્વિષ્ટરાંસ્તથા ॥

અસ્ત્રમન્ત્રેણ તે સર્વે બ્રહ્માણં પૂર્વવિષ્ટરે
રુદ્ર ચ દક્ષિણે સ્થાપ્ય વિષ્ણું પશ્ચિમવિષ્ટરે ॥

સદાશિવં ચોત્તરે ઽથ સ્વનામપદચિહ્નિતમ્
આદૌ ધ્રુવં સ્મરેદ્દેવિ નમશ્ચાન્તે પ્રકલ્પયેત્ ॥

ગન્ધપુષ્પાદિભિઃ પૂજ્યાઃ સ્વરૂપં તેષ્વનુસ્મરેત્
મેખલોપરિ લોકેશાન્ પૂજયેત્પ્રણવેન તુ ॥

રક્ષાર્થં જાતબાલસ્ય બ્રહ્માદ્યાઃ પૂજિતાસ્તુ યે
તતઃ કઙ્કણકં મુક્ત્વા દક્ષહસ્તવ્યવસ્થિતમ્ ॥

પુષ્પં સંગૃહ્ય દેવેન શિવાગ્નેર્નામ કલ્પયેત્
કવચેનોપચારં તુ ગન્ધપુષ્પાદિધૂપકૈઃ ॥

ઊર્ધ્વાસ્યેનાહુતીસ્તિસ્રઃ કવચેન ત્રયં પુનઃ
શિવનામાઙ્કિતં વહ્નિં જનયિત્વા સુરાંસ્તતઃ ॥

વિસર્જયેત્તુ સ્વસ્થાનં સાવિત્રીં પ્રણવેન તુ
પુષ્પાદિભિઃ સમભ્યર્ચ્ય હોમૈરેવ ત્રિભિસ્ત્રિભિઃ ॥

ધામ્નૈવેધ્માસ્તુ હોતવ્યા હસ્તમાત્રપ્રમાણતઃ
ચતુર્વિંશતિસંખ્યાતાઃ શિવાગ્નેસ્તર્પણાય તુ ॥

સ્રુક્સ્ત્રુવૌ સંપ્રતાપ્યાગ્નૌ શિવામ્ભો ઽસ્ત્રેણ પ્રોક્ષયેત્
કવચેનાવગુણ્ઠ્યૈતૌ શિવાગ્નૌ ભ્રામયેત્ત્રિધા ॥

અસ્ત્રેણ માર્જયેદદ્ભિર્ દર્ભાગ્રેણાથ સંસ્પૃશેત્
પુનરગ્નૌ પરિભ્રામ્ય પ્રોક્ષયેત્તૌ શિવામ્ભસા ॥

દર્ભમધ્યેન સંસ્પૃશ્ય ભૂયો ઽગ્નૌ ભ્રામ્ય તાપયેત્
શિવામ્ભસા માર્જયિત્વા દર્ભમૂલેન સંસ્પૃશેત્ ॥

સ્રુક્સ્રુવાભ્યાં તતો મૂલં સ્થાપયેત્તાવધોમુખૌ
દર્ભાણાં પૃષ્ઠતઃ પૂજ્યૌ દક્ષિણે ઽગ્નેઃ સદા બુધૈઃ ॥

આજ્યસંસ્કરણં કુર્યાદ્ આજ્યાધિશ્રયણાદિકમ્
આજ્યં સંપ્રોક્ષ્ય ચાસ્ત્રેણ કવચેનાવગુણ્ઠયેત્ ॥

શિવાગ્નૌ તાપ્યમસ્ત્રેણ ઉદ્વાસ્યં કવચેન તુ
કુણ્ડસ્ય પરિતો દેવિ ત્રિધા ભ્રામ્ય તુ સ્થાપયેત્ ॥

યોનિસંસ્થં ચાજ્યપાત્રં ઉદ્પ્લવં સંપ્લવં તતઃ
દર્ભાગ્રદ્વયમાદાય પ્રાદેશં મધ્યગ્રન્થિતમ્ ॥

પવૈત્રમેતદ્વિહિતમ્ ઉત્પ્લવં તેન સંપ્લવમ્
અઙ્ગુષ્ઠાનામિકાભ્યાં તુ ગૃહીત્વૈતત્પવિત્રકમ્ ॥

પરાઙ્મુખં તુ ત્રીન્વારાન્ સંમુખં ત્રીંસ્તથૈવ ચ
અસ્ત્રેણૈવ તુ મન્ત્રેણ અવદ્યોતઃ શિવાગ્નિના ॥

દર્ભોલ્મુકં તુ સંગૃહ્ય આજ્યપાત્રં નિરીક્ષયેત્
નીરાજનં તતઃ કુર્યાત્ પર્યગ્નિકરણં તતઃ ॥

ધામ્નાસ્ત્રમન્ત્રમુચ્ચાર્ય તમગ્નાવુલ્મુકં ક્ષિપેત્
ધામ્નૈવ વિધિના મન્ત્રી પ્રોક્ષયેદસ્ત્રવારિણા ॥

અભિમન્ત્ર્ય ષડઙ્ગેન અમૃતત્વં શિવેન તુ
સકૃદુચ્ચારયોગેન પૂજયેદ્ભૈરવેણ તુ ॥

વક્ત્રસંધાનકં વક્ત્રૈર્ આહુતિત્રિતયેન તુ
અપરાસ્યેન તદ્વક્ત્ર સંધાનં તુ સમાચરેત્ ॥

એવં સૌમ્યસ્ય વક્ત્રસ્ય સંધાનં તુ કૃતં ભવેત્
ત્રિરાહુતિપ્રયોગેણ દક્ષિણસ્યાપ્યયં વિધિઃ ॥

પૂર્વવક્ત્રે ઽપ્યથૈવં સ્યાદ્ ઊર્ધ્વવક્ત્રં શિવાન્વિતમ્
ત્રિરાહુતિપ્રયોગેણ વક્ત્રસંધિઃ પ્રકીર્તિતઃ ॥

મુખ્યમૂર્ધ્વં સ્મૃતં વક્ત્રં ગુણત્વમિતરેષુ તુ
મુક્તિકામસ્ય દીક્ષાયામ્ ઊર્ધ્વવક્ત્રસ્ય મુખ્યતા ॥

પાદલેપાઞ્જનાદ્યા વૈ સિદ્ધીસ્તુ વિવિધાશ્ચ યાઃ
સદાશિવાન્તગાઃ સર્વાઃ પૂર્વવક્ત્રે તુ હોમયેત્ ॥

મારણોચ્ચાટનાદૌ તુ વિદ્વેષે સ્તમ્ભને તથા
દક્ષિણે ચૈવ વક્ત્રે તુ હોમાત્સિદ્ધિઃ પરા ભવેત્ ॥

શાન્તિકં પૌષ્ટિકં ચૈવ સૌભાગ્યાકર્ષણાનિ ચ
સૌભાગ્યારોહસિદ્ધિં તુ ઉત્તરે હોમયેત્સદા ॥

પશ્ચિમે નિત્યકર્માણિ વિનિયોગઃ પ્રકીર્તિતઃ
આજ્યભાગો હિ હોતવ્ય ઊર્ધ્વવક્ત્રે તુ પશ્ચિમે ॥

આજ્યપાત્રસ્ય મધ્યે તુ દર્ભો વૈ ભૈરવેણ તુ
ન્યસિતવ્યો વરારોહે તતો વૈ વર્ત્મકલ્પના ॥

ઉચ્ચાર્ય ભૈરવં પાત્રે સંપાતં પાત્ય વર્ત્મના
નાડીત્રયેણ યુગપત્ પાત્રે ભાગત્રયં ન્યસેત્ ॥

સુષુમ્નાં મધ્યમાર્ગસ્થાં દક્ષે પિઙ્ગાં પ્રકલ્પયેત્
ઇડાભાગે તુ યત્તેજો વામે સૌમ્યં પ્રકલ્પયેત્ ॥

એવં ત્રિભાગં સંકલ્પ્ય સ્રુવમાપૂર્ય હોમયેત્
ભૈરવેણૈવ મન્ત્રેણા ગ્નયે સ્વાહાન્તમેવ ચ ॥

અગ્નિભાગાત્તુ સંગૃહ્ય સ્રુવેણાજ્યાહુતિં ક્ષિપેત્
સોમભાગસ્તુ સોમાય સ્વાહેત્યન્તે સમુચ્ચરન્ ॥

ધામાદિપ્રણવાદ્યં ચ સ્રુવેણાજ્યાહુતિં ક્ષિપેત્
અગ્નીષોમેતિ સંજ્ઞે દ્વે સ્વાહાન્તે ધામ ચાદિતઃ ॥

પ્રણવાદ્યાજ્યમધ્યાત્તુ સ્રુવમાપૂર્ય હોમયેત્
શુક્લપક્ષે વિધિર્હ્યેષ કૃષ્ણપક્ષે ઽન્યથા ભવેત્ ॥

સોમભાગે ભવેત્સૂર્યો હ્ય્ અગ્નિસંજ્ઞા તુ પૂર્વવત્
અગ્નેઃ સૂર્યસ્ય મધ્યાદ્વૈ આહુતિં પ્રતિપાદયેત્ ॥

યતઃ સૂર્યસ્ય મધ્યે વૈ અમાવસ્યાં વિશેચ્છશી
પ્રાશનાર્થમતો હોમો વક્ત્રાણાં ભૈરવેણ તુ ॥

ચૂડાદ્યા યે તુ સંસ્કારા અગ્નેર્બાલાન્તસંસ્થિતાઃ
પ્રાપણાર્થાય સર્વેષાં પૂર્ણામેકાં પ્રદાપયેત્ ॥

ભૈરવં તુ સમુચ્ચાર્ય શિવાગ્નિઃ સર્વસિદ્ધિદઃ
અગ્નિં તુ પ્રોદ્ધરેત્પશ્ચાત્ પાત્રે સંસ્થાપ્ય રક્ષયેત્ ॥

કુણ્ડસ્ય ચોત્તરે ભાગે વિષ્ટરસ્ય ચ બાહ્યતઃ
પ્રણીતં કલ્પયેત્તત્ર ચમસં વારિપૂરિતમ્ ॥

પુષ્પાક્ષતતિલૈર્યુક્તં પવિત્રં તત્ર વિન્યસેત્
પ્રણવાદિ સમાવાહ્ય વિષ્ણુનામ તતો નમઃ ॥

આમન્ત્રણપદેનૈવ વિષ્ણું સંસ્થાપ્ય પૂજયેત્
સ્વાગતાસનપાદ્યાર્ઘૈઃ તતો વિજ્ઞાપયેત્તુ તમ્ ॥

પશ્વર્થં યજ્ઞ આરબ્ધ આત્માર્થં વાથ સાધકૈઃ
ભગવંસ્ત્વત્પ્રસાદેન યાગે નિશ્છિદ્રતાસ્તુ નઃ ॥

તતો ઽગ્નૌ યજનં કૃત્વા ભૈરવં તુ પ્રપૂજયેત્
સ્થણ્ડિલોક્તવિધાનેન અનન્તાદીન્પ્રકલ્પયેત્ ॥

ધ્યાત્વા વક્ત્રાણિ પઞ્ચાદૌ યેન યત્કર્મ વાઞ્છિતમ્
તન્મુખ્યવક્ત્રં સંકલ્પ્ય મુખં કુણ્ડપ્રમાણતઃ ॥

ભાવયેન્નવ જિહ્વાસતુ વક્ત્રેવક્ત્રે પ્રતિષ્ઠિતાઃ
પ્રાગાદ્યષ્ટૌ મધ્ય એકા કામ્યાર્થે દિગ્ગતાસ્તુ યાઃ ॥

રાજ્યાર્થા દાહજનની મૃત્યુદા શત્રુકારિકા
વશીકર્ત્ર્યુચ્ચાટની સ્યાદ્ અર્થદા મુક્તિદાયિકા ॥

સર્વસિદ્ધિપ્રદા મધ્યે તસ્માન્મધ્યે તુ હોમયેત્
પૂણા તુ ભૈરવેણૈવ જિહ્વાનાં કલ્પનાય ચ ॥

પુનઃ પૂર્ણાહુતિં ચૈવ ભૈરવેણ પ્રદાપયેત્
જ્વાલાગ્રં તુ હૃદાગૃહ્ય વહ્નિચૈતન્યકલ્પિતમ્ ॥

આત્મહૃત્સ્થં તુ સંકલ્પ્ય યોગપીઠં તુ કલ્પયેત્
મધ્યજિહ્વાનુસારેણ અગ્નિનાભૌ તુ કન્દકમ્ ॥

નાલં હૃદવધિ ધ્યાત્વા પદ્મં તત્ર વિચિન્તયેત્
પત્રાષ્ટકસમોપેતં સિતવર્ણં સુતેજસમ્ ॥

અનન્તં કલ્પયેત્તત્ર ધર્માદિચરણાન્તિકમ્
ઓંકારેણ શિવાન્તં ચ અગ્નિમૂર્તિં પ્રકલ્પયેત્ ॥

શિખા હૃદિ સ્થિતા યા તુ ધ્રુવેણોત્કીલયેત્પુનઃ
રેચકેણ ક્ષિપેદ્વહ્નૌ સા મૂર્તિર્ભૈરવાત્મિકા ॥

મૂર્તિભૂતં પ્રકલ્પ્યૈવમ્ અષ્ટાત્રિંશત્કલાયુતમ્
શોધ્યાધ્વાનં તુ વિન્યસ્યેદ્ દીક્ષાકાલે વરાનને ॥

ભૈરવં પૂજયિત્વા તુ શાસ્ત્રદૃષ્ટેન કર્મણા
વક્ત્રસંધિશ્ચ વક્ત્રભ્યાં શિવવક્ત્રાગ્નિવક્ત્રયોઃ ॥

સંધાય ચૈવં જિહ્વાભ્યાં નાડીસંધિરતો ભવેત્
મૂલમન્ત્રં સમુચ્ચાર્ય અગ્નિનાસાવિનિર્ગતમ્ ॥

સ્થણ્ડિલસ્થશિવાલીનમ્ એકાર્થં ચૈવ સંધયેત્
શુદ્ધાજ્યેનાહુતિશતમ્ અષ્ટોત્કૃષ્ટં વરાનને ॥

ભૈરવસ્ય તુ હોતવ્યં વક્ત્રાઙ્ગાનાં દશાંશકમ્
ભૈરવાષ્ટકલોકેશાન્ દશમાંશેન હોમયેત્ ॥

મૂલમન્ત્રં સમુચ્ચાર્ય પૂર્ણામેકાં પ્રપાતયેત્
ભૈરવાપ્યાયનાર્થાય તથા પૂર્ણાં પ્રપાતયેત્ ॥

પુનર્ન્યૂનાતિરિક્તાર્થં નિશ્છિદ્રકરણાય ચ
પશ્ચાદ્ધોમઃ પ્રકર્તવ્યો યથેચ્છં તુ વરાનને ॥

સર્વકામપ્રદો હોમસ્ તિલૈઃ શસ્તો ઘૃતાન્વિતૈઃ
ધાન્યૈર્ધનાર્થસિદ્ધ્યર્થં ઘૃતગુગ્ગુલહોમતઃ ॥

જાયતે વિપુલા સિદ્ધિર્ અધમા મધ્યમોત્તમા
શ્વેતારવિન્દૈરાજ્યાક્તૈઃ બિલ્વૈશ્ચ શ્રિયમાપ્નુયાત્ ॥

ક્શીરાક્તતિલહોમેન શાન્તિકર્મ વરાનને
સિતરક્તપીતકૃષ્ણૈઃ શમનાકૃષ્ટિપૌષ્ટિકમ્ ॥

મારણં ચ વરારોહે ક્રમેણ પરિકલ્પયેત્
કુન્દપુષ્પૈઃ સુતાર્થાય અશોકૈઃ પ્રિયસંગમઃ ॥

જાતિકુટ્મલકૈઃ કન્યા ગાન્ધર્વી બકુલોદ્ભવૈઃ
નાગૈસ્તુ નાગકન્યા વૈ સિદ્ધાર્થૈઃ સિદ્ધકન્યકા ॥

ચણ્યકૈશ્ચાપ્યપ્સરસો નરેન્દ્રઃ ફલ્ગુષેણ તુ
ઘૃતાક્તેન વરારોહે સમન્ત્રી સપુરોહિતઃ ॥

રાજ્ઞી પુત્રસમોપેતા વશં યાતિ વરાનને
યક્ષિણી વશમાયાતિ પુષ્પૈશ્ચૈવ કદમ્બજૈઃ ॥

વિદ્યાધરી કુય્યકૈશ્ચ સાધયેન્નાત્ર સંશયઃ
મૃગીં બદ્ધ્વા તિલૈર્હોમઃ પદ્મબિલ્વૈરધિષ્ઠિતમ્ ॥

ભક્ષ્યૈર્ગ્રાસપ્રમાણૈસ્તુ ધન્યૈઃ પ્રસૃતિસંમિતૈઃ
એવં હોમાનુસારેણ સાધકો વિધિસંસ્થિતઃ ॥

પૂજાહોમરતો નિત્યં યાન્યાન્કામાન્સમીહતે
તાંસ્તાન્સ સાધયત્યેવ ભૈરવસ્ય વચો યથા ॥