Svacchandatantra · અધ્યાય 1
કૈલાસશિખરાસીનં ભૈરવં વિગતામયમ્
ચણ્ડનન્દિમહાકાલ ગણેશવૃષભૃઙ્ગિભિઃ ॥
કુમારેન્દ્રયમાદિત્ય બ્રહ્મવિષ્ણુપુરઃસરૈઃ
સ્તૂયમાનં મહેશાનં ગણમાતૃનિષેવિતમ્ ॥
સૃષ્ટિસંહારકર્તારં વિલયસ્થિતકારકમ્
અનુગ્રહકરં દેવં પ્રણતાર્તિવિનાશનમ્ ॥
મુદિતં ભૈરવં દૃષ્ટ્વા દેવી વચનમબ્રવીત્
યત્ત્વયા કથિતં મહ્યં સ્વચ્છન્દં પરમેશ્વર ॥
શતકોટિપ્રવિસ્તીર્ણં ભેદાનન્ત્યવિસર્પિતમ્
ચતુષ્પીઠં મહાતન્ત્ર ચતુષ્ટયફલોદયમ્ ॥
ન શક્નુવન્તિ મનુજા અલ્પવીર્યપરાક્રમાઃ
અલ્પાયુષો ઽલ્પવિત્તાશ્ચ અલ્પસત્ત્વાશ્ચ શંકર ॥
તદર્થં સંગ્રહં તસ્ય સ્વલ્પશાસ્ત્રાર્થવિસ્તરમ્
ભુક્તિમુક્તિપ્રદાતારં કથયસ્વ પ્રસાદતઃ ॥
કીદૃશં વૈ ગુરું વિદ્યાત્ સાધકં ચ મહેશ્વર
ભયાભયપ્રદાતારં શિષ્યં ભૂમિં ચ કીદૃશીમ્ ॥
મન્ત્રાંશ્ચૈવ સમાસેન કાલં ચૈવ સમાસતઃ
યજનં હવનં ચૈવ અધિવાસં રજાંસિ ચ ॥
પઞ્ચગવ્યં ચરું ચૈવ દન્તકાષ્ઠં ચ મણ્ડલમ્
દીક્ષા ચાધ્વાભિષેકૌ ચ સમયાન્સાધનાનિ ચ ॥
કલિમાસાદ્ય સિધ્યન્તિ તથા બ્રૂહિ મહેશ્વર
સાધુ સાધુ મહાભાગે યત્ત્વયા પરિચોદિતમ્ ॥
અનુગ્રહાય મર્ત્યાનાં સામ્પ્રતં કથયામિ તે
આદૌ તાવત્પરીક્ષેત આચાર્યં શુભલક્ષણમ્ ॥
આર્યદેશસમુત્પન્નં સર્વાવયવભૂષિતમ્
શિવશાસ્ત્રવિધાનજ્ઞં જ્ઞાનજ્ઞેયવિશારદમ્ ॥
દેવકર્મરતં શાન્તં સત્યવાદિદૃઢવ્રતમ્
સત્ત્વવદ્વીર્યસમ્પન્નં દયાદાક્ષિણ્યસંયુતમ્ ॥
ત્યાગિનં દમ્ભનિર્મુક્તં શિવશાસ્ત્રેષુ ભાવિતમ્
ઈદૃશં તુ ગુરું પ્રાપ્ય સિદ્ધિમુક્તી ન દૂરતઃ ॥
ક્રોધનશ્ચપલઃ ક્ષુદ્રો દયાદાક્ષિણ્યવર્જિતઃ
કેકરો દન્તુરઃ કાણઃ પાપિષ્ઠઃ શાસ્ત્રવર્જિતઃ ॥
અતિદીર્ઘસ્તથા હ્રસ્વઃ કૃશઃ સ્થૂલઃ ક્ષયાન્વિતઃ
તાર્કિકો દમ્ભસંયુક્તઃ સત્યશૌચવિવર્જિતઃ ॥
અન્યશાસ્ત્રરતો યસ્તુ નાસૌ મુક્તિફલપ્રદઃ
શિષ્યો દયાન્વિતો ધીરો દમ્ભમાયાવિવર્જિતઃ ॥
દેવાગ્નિગુરુભક્તશ્ચ શાસ્ત્રભક્તો દૃઢવ્રતઃ
ગુરુશુશ્રૂષણપરઃ સુશાન્તેન્દ્રિયસંયુતઃ ॥
ઈદૃશો વૈ ભવેચ્છિષ્.યઃ સો ઽત્રાનુગ્રહભાજનમ્
માયાન્વિતઃ શઠઃ ક્રૂરો નિઃસત્યઃ કલહપ્રિયઃ ॥
કામી ચ લોભસમ્પન્નઃ શિવભક્તિવિવર્જિતઃ
દૂષકો ગુરુશાસ્ત્રાણાં દીક્ષિતો ઽપિ ન મુક્તિભાક્ ॥
સન્તાપં ક્રોધને વિન્દ્યાચ્ ચપલે ચપલાઃ શ્રિયઃ
મન્ત્રસિદ્ધિં હરેત્ ક્ષુદ્ર આચાર્યસ્તુ વરાનને ॥
દયાહીનેન દૌર્ભાગ્યમ્ અદક્ષે દસ્યુપીડનમ્
કેકરેણ ભવેદ્વ્યાધિર્ દન્તુરઃ કલિકારકઃ ॥
કાણો વિદ્વેષજનનઃ ખલ્વાટશ્ચાર્થનાશનઃ
શાસ્ત્રહીને ન સિદ્ધિઃ સ્યાદ્ દીક્ષાદૌ વીરવન્દિતે ॥
દીર્ઘે રાજભયં જ્ઞેયં હ્રસ્વઃ પુત્રવિનાશનઃ
કૃશઃ ક્ષયકરો જ્ઞેયઃ સ્થૂલ ઉત્પાતકારકઃ ॥
ક્ષયાન્વિતેન મૃત્યુઃ સ્યાત્ તાર્કિકે વધબન્ધનમ્
દામ્ભિકઃ પાપજનકો વેદિતવ્યો વરાનને ॥
મન્તાસ્તસ્ય ન સિદ્ધ્યન્તિ યઃ સત્યાદિવિવર્જિતઃ
સર્વે તે ન શુભા દેવિ ઇહ લોકે પરત્ર ચ ॥
સિતરક્તપીતકૃષ્ણાં ભૂમિં પ્લવવિશોધિતામ્
વિશલ્યાં લક્ષણૈર્યુક્તાં સર્વકામાર્થસાધિકામ્ ॥
સુગન્ધિગન્ધસંયુક્તાં પુષ્પપ્રકરલાલિતામ્
સુધૂપામોદબહલાં વિતાનોપરિશોભિતમ્ ॥
આચાર્યસ્તુ શુચિર્ભૂત્વા ચન્દનાગુરુચર્ચિતઃ
સુધૂપિતઃ પ્રસન્નાત્મા ખટિકાકરસંયુતઃ ॥
પ્રાઙ્મુખોદઙ્મુખો વાપિ એકચિત્તઃ સમાહિતઃ
માતૃકાં પ્રસ્તરેત્તત્ર આદિક્ષાન્તામનુક્રમાત્ ॥
આદિઃ ષોડશભેદેન સાક્ષાદ્વૈ ભૈરવઃ સ્મૃતઃ
કવર્ગશ્ચટવર્ગૌ ચ તપયાઃ શસ્તથૈવ ચ ॥
સંહારેણ સમોપેતૌ યોનિર્વૈ ભૈરવી સ્મૃતા
માતૃકાભૈરવં દેવમ્ અવર્ગેણ પ્રપૂજયેત્ ॥
ભૈરવી કાદિના પૂજ્યા માતૃવર્ગૈઃ પ્રપૂજયેત્
અવર્ગે તુ મહાલક્ષ્મીઃ કવર્ગે કમલોદ્ભવા ॥
ચવર્ગે તુ મહેશાની ટવર્ગે તુ કુમારિકા
નારાયણી તવર્ગે તુ વારાહી તુ પવર્ગિકા ॥
ઐન્દ્રી ચૈવ યવર્ગસ્થા ચામુણ્ડા તુ શવર્ગિકા
એતાઃ સપ્ત મહામાતૃઃ સપ્તલોકવ્યવસ્થિતાઃ ॥
સર્વાન્ કામાનવાપ્નોતિ દેવ્યેવં ભૈરવો ઽબ્રવીત્
અન્તે ઽસ્ય ઉદ્ધરેન્મન્ત્રાન્ યથાક્રમનિયોગતઃ ॥
ત્રયોદશં બિન્દુયુતમ્ અનન્તાસનમુત્તમમ્
અનેન યોજયેત્સર્વં સોમસૂર્યાગ્નિમધ્યગમ્ ॥
બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશાનં શવાન્તં પરિકલ્પયેત્
મૂર્તિં હંસાક્ષરેણૈવ બિન્દુભિન્નેન કલ્પયેત્ ॥
અર્ધચન્દ્રકૃતાટોપાં સ્વસ્વનાં તુહિનપ્રભામ્
તદૂર્ધ્વે સકલં દેવં સ્વચ્છન્દં પરિકલ્પયેત્ ॥
ઓંકારમુચ્ચરેત્પૂર્વમ્ અઘોરેભ્યો અનન્તરમ્
થ ઘોરેભ્યો સમાલિખ્ય તતો ઽન્યત્તુ સમાલિખેત્ ॥
ઘોરઘોરતરેભ્યશ્ચ સર્વતઃ શર્વ ઉચ્ચરેત્
સર્વેભ્યઃ પદમન્યચ્ચ નમસ્તે રુદ્ર એવ ચ ॥
રૂપેભ્યશ્ચ સમાલિખ્ય નમસ્કારાવસાનકમ્
મન્ત્રરાજઃ સમાખ્યાતઃ અઘોરઃ સુરપૂજિતઃ ॥
સકૃદુચ્ચારિતો દેવિ નાશયેત્ સર્વકિલ્બિષમ્
જન્મકોટીસહસ્રૈસ્તુ ભ્રમદ્ભિઃ સમુપાર્જિતમ્ ॥
સ્મરણાન્નાશયેદ્દેવિ તમઃ સૂર્યોદયે યથા
યકારાદિવકારાન્તાઃ સંહારેણ સમાયુતાઃ ॥
બિન્દુમસ્તકસમ્ભિન્ના ભૈરવસ્ય મુખાનિ ચ
બ્રહ્મભઙ્ગ્યા નિયોજ્યાનિ મૂર્ધાદિચરણાવધિ ॥
પુનશ્ચોર્ધ્વં મુખં કલ્પ્યં પ્રાગ્દક્ષિણમથોત્તરમ્
અપરં કલ્પયિત્વા તુ કલાભેદેન વિન્યસેત્ ॥
પૂર્વં ચ દક્ષિણં ચૈવ ઉત્તરં પશ્ચિમં તથા
ઊર્ધ્વમૂર્ધ્ના તુ સંયુક્તં ક્ષકારં ત્વીશરૂપિણમ્ ॥
એવં વક્ત્રં ચતુર્ધા તુ વક્ત્રેષ્વેવ નિયોજયેત્
પઞ્ચમં યદ્ભવેદ્વક્ત્રં ક્ષકારેણૈવ નિર્દિશેત્ ॥
હૃદિ ગ્રીવાંસપૃષ્ઠે તુ નાભૌ ચ જઠરે તથા
પૃષ્ઠે ચોરસિ વિન્યસેદ્ અઘોરેણ યથાક્રમમ્ ॥
ગુહ્યે તથા ગુદે ચૈવ તથોર્વોર્જાનુનોરપિ
જઙ્ઘયોશ્ચ સ્ફિજોઃ કટ્યાં પાર્શ્વયોરુભયોરપિ ॥
વિન્યસેચ્ચૈવ વામેન શરીરે તુ યથાક્રમમ્
પાદૌ હસ્તૌ તથા નાસાં શિરશ્ચૈવ ભુજાવથ ॥
સદ્યેન કલ્પયેદ્દેવિ સર્વમેતદ્યથાક્રમમ્
તાસાં નામાનિ વક્ષ્યામિ યથાવદનુપૂર્વશઃ ॥
તારા સુતારા તરણી તારયન્તી સુતારણી
ઈશાનસ્ય કલા પઞ્ચ નિરઞ્જનપદાનુગા ॥
નિવૃત્તિશ્ચ પ્રતિષ્ઠા ચ વિદ્યા શાન્તિસ્તથૈવ ચ
પુરુષસ્ય કલા હ્યેતાશ્ ચતસ્રઃ પરિકીર્તિતાઃ ॥
તમા મોહા ક્ષુધા નિદ્રા મૃત્યુર્માયા ભયા જરા
અઘોરસ્ય કલા હ્યેતા અષ્ટૌ વૈ વરવર્ણિનિ ॥
રજા રક્ષા રતિઃ પાલ્યા કામ્યા તૃષ્ણા મતિઃ ક્રિયા
ઋદ્ધિર્માયા ચ રાત્રિશ્ચ ભ્રામિણી મોહની તથા ॥
મનોન્મની કલા હ્યેતા વામદેવે ત્રયોદશ
સિદ્ધિરૃદ્ધિર્દ્યુતિર્લક્ષ્મીર્ મેધા કાન્તિઃ સુધા સ્થિતિઃ ॥
સદ્યોજાતકલાસ્ત્વેવમ્ અષ્ટૌ સમ્પરિકીર્તિતાઃ
પુનશ્ચ સાધકો દેવિ સર્વાઙ્ગેષુ યથાક્રમમ્ ॥
નવતત્ત્વં ત્રિતત્ત્વં ચ ધ્રુવેણ પરિકલ્પયેત્
વિદ્યાઙ્ગાનિ પુનર્ન્યસ્ય તેષાં મન્ત્રાન્ શૃણુ પ્રિયે ॥
અઘોરેભ્યો સમાલિખ્ય થ ઘોરેભ્યો દ્વિતીયકમ્
ઘોરઘોરતરેભ્યશ્ચ તૃતીયં પરિકલ્પયેત્ ॥
સર્વતઃ શર્વ સર્વેભ્યો ચતુર્થં પરિકલ્પયેત્
નમસ્તે રુદ્રરૂપેભ્યઃ પઞ્ચમં ચ વિધાનતઃ ॥
ઓંકારમુચ્ચરેત્પૂર્વં જું સશ્ચ તદનન્તરમ્
નેત્રત્રયં પ્રકલ્પેત વિદ્યાદેહસ્ય ભામિનિ ॥
વિદ્યાઙ્ગાનિ વિજાનીયાત્ નામાનિ ચ નિબોધ મે
સર્વાત્મા તુ બ્રહ્મશિરો જ્વાલિની પિઙ્ગલં તથા ॥
દુર્ભેદ્યં પાશુપત્યં ચ જ્યોતીરૂપં તથૈવ ચ
ક્રિયા જ્ઞાનં તથૈવેચ્છા તાસાં મન્ત્રાન્નિબોધ મે ॥
ચતુર્થસ્વરસંયુક્તં હાન્તં બિન્દુવિભૂષિતમ્
ક્રિયાશક્તિઃ સમાખ્યાતા સર્વસૃષ્ટિપ્રકાશિકા ॥
શકારસ્ય તૃતીયં તુ ષષ્ઠયુક્તં સબિન્દુકમ્
જ્ઞાનશક્તિઃ સ્મૃતા હ્યેષા પ્રબોધજનની શુભા ॥
ક્ષાદિં દ્વિસ્વરસમ્ભિન્નં ત્રિપઞ્ચેન તુ મૂર્છિતમ્
ઇચ્છાશક્તિઃ સમાખ્યાતા ભૈરવસ્યામિતાત્મિકા ॥
હંસાખ્યો બિન્દુસંયુક્તઃ ષષ્ઠસ્વરવિભેદિતઃ
બાલેન્દુનાદશક્ત્યન્તઃ સ્વચ્છન્દો નિષ્કલઃ સ્મૃતઃ ॥
અસ્યોચ્ચરણમાત્રેણ યે યુક્તાઃ સર્વપાતકૈઃ
શુદ્ધસ્ફટિકસંકાશાઃ પદં ગચ્છન્ત્યનામયમ્ ॥
સાન્તં દીર્ઘસ્વરૈઃ ષડ્ભિર્ ભિન્નજાતિવિભેદિતમ્
હૃચ્છિરશ્ચ શિખા વર્મ લોચનાસ્ત્રં પ્રકલ્પયેત્ ॥
ઓંકારો દીપનસ્તેષામ્ અન્તે જાતિં પ્રકલ્પયેત્
નમઃ સ્વાહા તથા વૌષટ્ હું વષટ્ ફટ્ ક્રમેણ તુ ॥
એષ ભૈરવરાજસ્તુ સર્વકામાર્થસાધકઃ
હર ઈમ અકારશ્ચ ઙાદિરોસ્વરસંયુતઃ ॥
યાન્ત એકારસંયુક્તઃ ષાદિર્લાન્તવિભેદિતઃ
લાદિસ્ત્રિસ્વરસમ્ભિન્નો હંસો બિન્દુસમાયુક્તઃ ॥
ષષ્ઠસ્વરસમોપેતઃ ફટ્કારાન્તવિકલ્પિતઃ
અઘોરેશ્વરીતિ વિખ્યાતા સ્વચ્છન્દોત્સઙ્ગગામિની ॥
ભૈરવાઙ્ગસમોપેતા વક્ત્રપઞ્ચકસંયુતા
હાન્તો યાદિર્યકારાન્તો રાદિઃ ષષ્ઠકલાન્વિતઃ ॥
બિન્દુનાદસમાયોગાત્ કપાલેશઃ પ્રકીર્તિતઃ
સાન્તો બિન્દુરધો હ્યગ્નિઃ ષષ્ઠયુક્તસ્તુ કીર્તિતઃ ॥
શિખિવાહનસંજ્ઞસ્તુ જ્ઞાતવ્યો ઽસૌ વરાનને
સંહારઃ ષષ્ઠસંયુક્તઃ ષડન્તેન સમન્વિતઃ ॥
ક્રોધરાજઃ સમાખ્યાતઃ - - - - - - - -
- - - - - - - તથાન્યં કથયામિ તે
ઞાદિઃ ષષ્ઠસ્વરોપેતસ્ ત્રિપદેન સમાયુતઃ ॥
બિન્દુમસ્તકસમ્ભિન્નો વિકરાલો વરાનને
સાન્તઃ શાદ્યેન સંયુક્તઃ ષષ્ઠસ્વરયુતો ઽપ્યધઃ ॥
ચતુર્દશસ્વરાક્રાન્તો બિન્દુનાદાન્તભૂષિતઃ
મન્મથઃ કથિતો હ્યેષ સુરસિદ્ધનમસ્કૃતઃ ॥
યેનેદં તુ નિજં સર્વં જગત્સ્થાવરજઙ્ગમમ્
હરરાદિસમાયુક્તઃ ઊકારાધઃ સબિન્દુકઃ ॥
મેઘનાદેશ્વરો હ્યેષ ભૈરવઃ સમ્પ્રકીર્તિતઃ
ક્ષસાન્તર્બિન્દુસંયુક્તઃ પઞ્ચમેન વિભેદિતઃ ॥
સોમેશ્વરઃ સમાખ્યાતો જન્મમૃત્યુવિનાશનઃ
ક્ષાદિર્યાન્તસમોપેતો હાન્તેનાધોનિયોજિતઃ ॥
ભાન્તો વાદિર્લકારાન્તો રાદ્યો ઽધો રુદ્રયોજિતઃ
બિન્દ્વર્ધેન્દુસમાયુક્તો નાદશક્તિસમન્વિતઃ ॥
વિદ્યારાજઃ સમાખ્યાતો મહાપાતકનાશનઃ
ભૈરવાષ્ટકમેતદ્ધિ પરિવારઃ પ્રકીર્તિતઃ ॥
લોકપાલાંસ્તથોદ્ધૃત્ય સ્વનામપ્રણવાદિકાન્
નમસ્કારાવમાનાંશ્ચ સાસ્ત્રાન્સમ્પરિકલ્પયેત્ ॥
મૂળ પાઠ: Svacchandatantra [or Svacchandabhairavatantra] · Edition: Chapter 1 typed in from Dwivedi's edition by Dominic Goodall; Chapter 2 typed in from KSTS edition by Mei Yang; Chapter 3 typed in from Dwivedi's edition by Dominic Goodall; Chapter 4 typed in from the KSTS edition by S.A.S. Sarma Chapters 5-6 typed in from Dwivedi's edition by Dominic Goodall; Chapter 7 typed in from KSTS edition by Mei Yang; Chapters 8-9 typed in from KSTS edition by Nibedita Ro · Data entry members of the Saiva reading group at the EFEO in Pondicherry · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0