સુવર્ણપ્રભાસસૂત્ર · અધ્યાય 15
ઇતિ શ્રીસુવર્ણપ્રભાસોત્તમસૂત્રેન્દ્રરાજે સુસંભવપરિવર્તો નામ ચતુર્દશમઃ ॥
॥ યક્ષાશ્રયરક્ષાપરિવર્તઃ ॥
યઃ કશ્ચિચ્છ્રીમહાદેવિ શ્રાદ્ધઃ કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વાતીતાનાગતપ્રત્યુત્પન્નાનાં બુદ્ધાનાં ભગવતામચિન્ત્યાં મહતીં વિપુલાં વિસ્તીર્ણાં સર્વોપકરણૈઃ પૂજાં કર્ત્તુકામઃ સ્યાત્ । અતીતાનાગતપ્રત્યુત્પન્નાનાં બુદ્ધાનાં ભગવતાં ગમ્ભીરં બુદ્ધગોચરં પરિજ્ઞાતુકામો ભવેત્ । તેનાવશ્યં તત્ર પ્રદેશે વિહારે વારણ્યપ્રદેશે વા યત્રાયં સુવર્ણપ્રભાસોત્તમઃ સૂત્રેન્દ્રરાજઃ વિસ્તરેણ સંપ્રકાશ્યતે । તેનાવિક્ષિપ્તચિત્તેનાવિરહિતશ્રોત્રેણાયં સુવર્ણપ્રભાસોત્તમઃ સૂત્રેન્દ્રરાજઃ શ્રોતવ્યઃ ॥
અથ ખલુ ભગવાનિમમેવાર્થં ભૂયસ્યા માત્રયા સંપરિદીપયમાનસ્તસ્યાં વેલાયામિમા ગાથા અભાષત ॥
ય ઇચ્છેત્સર્વબુદ્ધાનાં પૂજાં કર્તુમચિન્તિયામ્ ।
ગમ્ભીરં સર્વબુદ્ધાનાં ગોચરં ચ પ્રજનિતુમ્
સર્વદેશોપસંક્રમ્ય વિહારં લયનં તથા ।
યાવદ્દેશીયતે સૂત્રં સ્વર્ણભાસોત્તમં ત્વિદમ્
અચિન્તિયમિદં સૂત્રમનન્તગુણસાગરમ્ ।
મોચકં સર્વસત્ત્વાનામનેકદુઃખસાગરાત્
આદિં સૂત્રસ્ય પશ્યામિ મધ્યમનિધનં તથા ।
અતિગમ્ભીરસૂત્રેન્દ્ર ઉપમાનં ન વિદ્યતે
ન ગઙ્ગારજસા ચૈવ ન ધરણ્યાં ન સાગરે ।
ન ચામ્બરતલસ્થસ્ય કિંચિચ્છક્યોપમા કૃતુમ્
ધર્મધાતુપ્રવેશેન પ્રવેષ્ટવ્યં તદન્તરમ્ ।
યત્ર ધર્માત્મકસ્તૂપં ગમ્ભીરં સુપ્રતિષ્ઠિતમ્
તત્ર ચ સ્તૂપમધ્યે ઽસ્મિન્પશ્યેચ્છાક્યમુનિં જિનમ્ ।
ઇદં સૂત્રં પ્રકાશન્તં મનોજ્ઞેન સ્વરેણ ચ
યાવન્તિ કલ્પકોટ્યો વૈ અસંખ્યેયા અચિન્તિયાઃ ।
દિવ્યમાનુષ્યકાણ્યેવ સુખાનિ હ્યનુભૂયતે
યદા સ એવં જાનીયાદ્યત્તત્ર સૂત્ર શ્રૂયતે ।
એવમચિન્તિયં મહ્યં પુણ્યસ્કન્ધં સમાર્જિતમ્
આક્રમેદ્યોજનશતં પૂર્ણમગ્નિખદાવૃતમ્ ।
યઃ સકૃચ્છુણિતું સૂત્રં સહેતુ વેદનાં ભૃશમ્
સમનન્તરપ્રવિષ્ટસ્ય વિહારં લયનં તથા ।
અપગચ્છતિ પાપાનિ સર્વદુઃસ્વપ્નલક્ષણા
ગ્રહનક્ષત્રપીડા ચ કાખોર્દગ્રહદારુણા ।
સમનન્તરપ્રવિષ્ટસ્ય સર્વે ભોન્તિ પરાઙ્મુખાઃ
તાદૃશમાસનં તત્ર કુર્વીત પદ્મસંનિભમ્ ।
યાદૃશં નાગરાજૈશ્ચ દર્શિતં સુપિનાન્તરે
તત્રાસનોપવિષ્ટસ્ય ઇદં સૂત્રં પ્રકાશયેત્ ।
લિખિતં વાચયેચ્ચૈવ તથૈવ પર્યવાપ્નુયાત્
અવતીર્યાસનાદેવ અન્યદેશે ગતો ભવેત્ ।
દૃશ્યન્તે પ્રતિહાર્યાણિ તત્રાસનગતાનિ ચ
ધર્મભાણકરૂપં ચ કદાચિત્તત્ર દૃશ્યતે ।
કદાચિદ્બુદ્ધ રૂપં ચ બોધિસત્ત્વં કદાચન
સમન્તભદ્રરૂપાણિ ક્વચિન્મઞ્જુશ્રિયસ્તથા ।
ક્વચિન્મૈત્રૈયરુપાણિ દૃશ્યન્તે તત્ર આસને
ક્વચિત્કેવલમાભાસં ક્વચિદ્દેવોપદર્શનમ્ ।
મુહૂર્તેનાભિદૃશ્યન્તે પુનશ્ચાન્તરહાયિષુ
સર્વત્ર સંસિદ્ધિકરં પ્રશસ્તં બુદ્ધશાસનમ્ ।
ધન્યમઙ્ગલસમ્પન્નં સંગ્રામે ચ જયાવહમ્
જમ્બુદ્વીપમિદં સર્વં યશસા પૂરયિષ્યતિ ।
સર્વે ચ રિપવસ્તસ્ય નિર્જિતા ભોન્તિ સર્વથા
નિહતશત્રુઃ સદા ભોતિ સર્વપાપવિવર્જિતઃ ।
સદા વિજિતસંગ્રામઃ શ્રિયા સ ચ પ્રમોદતિ
બ્રહ્મેન્દ્રાસ્ત્રિદશેન્દ્રાશ્ચ લોકપાલાસ્તથૈવ ચ ।
વજ્રપાણિશ્ચ યક્ષેન્દ્રઃ સંજ્ઞેયશ્ચ નરર્ષભઃ
અનવતપ્ત નાગેન્દ્રઃ સાગરશ્ચ તથૈવ ચ ।
કિંનરેન્દ્રાઃ સુરેન્દ્રાશ્ચ ગરુડેન્દ્રાસ્તથૈવ ચ ।
એતાંશ્ચ પ્રમુખાન્ કૃત્વા સર્વાણિ દેવતાનિ ચ
તે ચ તા નિત્યં પૂજન્તિ ધર્મસ્તૂપમચિન્તિયમ્ ।
પ્રહર્ષિતા ભવિષ્યન્તિ દૃષ્ટ્વા સત્ત્વાઃ સ ગૌરવાઃ
તે ઽપ્યેવં ચિન્તયિષ્યન્તિ દેવેન્દ્રાઃ સર્વ ઉત્તમાઃ ।
દેવતાશ્ચૈવ તાસ્સર્વા વક્ષ્યન્તિ ચ પરસ્પરમ્
એતા પશ્યથ સર્વાણિ તેજઃ શ્રીપુણ્યસંચિતા ।
ઉપ્તકુશલમૂલેન આગ્તાસ્તે નરા ઇહ
ય ઇમં સૂત્રગમ્ભીરં શ્રવણાર્થમિહાગતાઃ ।
અચિન્તિયપ્રસાદેન ધર્મસ્તૂપે સગૌરવાઃ
એતે કારુણિકા લોકે એતે સત્ત્વહિતંકરાઃ ।
એતે ગમ્ભીરધર્માણાં સદ્ધર્મરસભોજનમ્
ધર્મધાતુપ્રવેશેન ય એતે પ્રવિશન્તિ ચ ।
યે શૃણ્વન્તિ ઇદં સૂત્રં યે ચાન્યાઞ્શ્રાવયન્તિ ચ
બુદ્ધા શતસહસ્રાણિ તેભિસ્તે પૂર્વપૂજિતાઃ ।
એતેન કુશલમૂલેન ઇદં સૂત્રં શૃણ્વન્તિ ચ
તે સર્વે દેવરાજેન્દ્રાઃ સરસ્વતી તથૈવ ચ ।
શ્રીશ્ચ વૈશ્રવણશ્ચૈવ તથા ચતુર્મહાધિપાઃ
યક્ષશતસહસ્રેભિરૃદ્ધિમદ્ભિર્મહાબલૈઃ ।
તેષાં રક્ષાં કરિષ્યન્તિ દિવારાત્રાવતન્દ્રિતાઃ
મહાબલૈશ્ચ યક્ષેન્દ્રૈર્નારાયણમહેશ્વરૌ ।
અષ્ટાવિંશતિશ્ચાપ્યન્યે સંજ્ઞેયપ્રમુખાણિ ચ
યક્ષશતસહસ્રેભિરૃદ્ધિમદ્ભિર્મહાબલૈઃ ।
તેષાં રક્ષાં કરિષ્યન્તિ સર્વત્રાસભયેષુ ચ
વજ્રપાણિશ્ચ યક્ષેન્દ્રઃ પઞ્ચયક્ષશતૈરપિ ।
સર્વેભિ બોધિસત્ત્વેભિસ્તેષાં રક્ષાં કરિષ્યતિ
મણિભદ્રશ્ચ યક્ષેન્દ્રઃ પૂર્ણભદ્રસ્તથૈવ ચ ।
કુમ્ભીરો ઽટાવકશ્ચૈવ પિઙ્ગલશ્ચ મહાબલઃ
એકૈકશ્ચૈવ યક્ષેન્દ્રઃ પઞ્ચયક્ષશ્તૈર્વૃતઃ ।
તેષાં રક્ષાં કરિષ્યતિ યેભિઃ સૂત્રમિદં શ્રુતમ્
ચિત્રસેનશ્ચ ગન્ધર્વો જિનરાજો જિનર્ષભઃ ।
મણિકણ્ઠો નીલકણ્ઠશ્ચ વર્ષાધિપતિરેવ ચ
મહાગ્રાસો મહાકાલઃ સ્વર્ણકેશી તથૈવ ચ ।
પાઞ્ચિકશ્છગલપાદશ્ચ મહાભાગસ્તથૈવ ચ
પ્રણાલી મહાપાલશ્ચ મર્કટો વાલિરેવ ચ ।
સૂચિરોમઃ સૂર્યમિત્રો રત્નકેશસ્તથૈવ ચ
મહાપ્રણાલી નકુલઃ કામશ્રેષ્ઠશ્ચ ચન્દનઃ ।
નાગાયનો હૈમવતઃ સાતાગિરિસ્તથૈવ ચ
સર્વે ત ઋદ્ધિમન્તશ્ચ મહાબલપરાક્રમાઃ ।
તેષાં રક્ષાં કરિષ્યન્તિ યેષાં સૂત્રમિદં પ્રિયમ્
અનવતપ્તો હિ નાગેન્દ્રઃ સાગરો ઽપિ તથૈવ ચ ।
મુચિલિન્ન્દૈરેલાપત્રૌ ઉભૌ નન્દોપનન્દકૌ
નાગશતસહસ્રેભિરૃદ્ધિમદ્ભિર્મહાબલૈઃ ।
તેષાં રક્ષાં કરિષ્યન્તિ સર્વતો ભયભૈરવાત્
વલી રાહુર્નમુચિશ્ચ વેમચિત્રશ્ચ સંવરઃ ।
પ્રહ્રાદઃ ખરસ્કન્ધશ્ચ તથાન્યે ચાસુરાધિપાઃ
અસુરશતસહસ્રેભિરૃદ્ધિમદ્ભિર્મહાબલૈઃ ।
તેષાં રક્ષાં કરિષ્યન્તિ ઉત્પાતભયભૈરવાત્
હારીતી ભૂતમાતા ચ પઞ્ચપુત્રશતૈરપિ ।
તેષાં રક્ષાં કરિષ્યન્તિ સપ્તમાતૃસ્થિતાનિ ચ
ચણ્ડા ચણ્ડાલિકા ચૈવ યક્ષિણી ચણ્ડિકા તથા ।
દન્તી ચ કૂટદન્તી ચ સર્વસત્ત્વૌજહારિણી
એતે સર્વ ઋદ્ધિમન્તો મહાબલપરાક્રમાઃ ।
તેષાં રક્ષાં કરિષ્યન્તિ સમન્તેન ચતુર્દિશઃ
સરસ્વતી ચ પ્રમુખા દેવતા ચ અચિન્તિયા ।
તથા શ્રીપ્રમુખાશ્ચૈવ સર્વાણિ દેવતાનિ ચ
પૃથિવી દેવતા ચૈવ ફલશસ્યાધિદેવતા ।
આરામવૃક્ષચૈત્યાનિ વાસિન્યોનદિ દેવતા
તે સર્વે દેવતાસંઘાઃ સુપ્રહર્ષિતચેતસાઃ ।
તેષાં રક્ષાં કરિષ્યન્તિ યેષાં સૂત્રમિદં પ્રિયમ્
યોજયન્તિ ચ તે સત્ત્વા આયુર્વર્ણબલેન ચ ।
શ્રીપુણ્યતેજલક્ષ્મીભિસ્તે નિત્યાલંકરોન્તિ ચ
ગ્રહનક્ષત્રપીડાશ્ચ સર્વાસ્તે શમયન્તિ ચ ।
અલક્ષ્મીપાપદુઃસ્વપ્નં સર્વે તે નાશયન્તિ ચ
પૃથિવીદેવતા ચૈવ ગમ્ભીરા ચ મહાબલા ।
સુવર્ણપ્રભાસોત્તમસૂત્રેન્દ્રરસતર્પિતા
અષ્ટષષ્ટિસહસ્રાણિ શતાનિ યોજનાનિ ચ ।
યાવદ્વજ્રતલસ્થાનં વર્ઘતે પૃથિવીરસૈઃ
પૂર્ણં ચ શતયોજનં પુરસ્તાત્સંનિવર્તતિ ।
ઊર્ધ્વં સ્નેહયતે મહી ઇતઃ સૂત્રશ્રવણબલાત્
સર્વાશ્ચ દેવતાશ્ચાપિ દશદિક્ષુ વ્યવસ્થિતાઃ ।
સુવર્ણપ્રભસોત્તમસૂત્રેન્દ્રરસતર્પિતાઃ
ઓજોવન્તો વરા ભોન્તિ લક્ષ્મીવીર્યવલાન્વિતાઃ ।
સુખેન પ્રીણિતા ભોન્તિ નાનારસસમર્પિતાઃ
સર્વત્ર જમ્બુદ્વીપે ઽસ્મિન્ફલશસ્યવનદેવતાઃ ।
પ્રહર્ષિતા ભવિષ્યન્તિ ઇહ સૂત્રે પ્રકાશને
શસ્યાનિ ચ તૃણાન્યેવ વિચિત્રકુસુમાનિ ચ ।
વિચિત્રાઃ ફલવૃક્ષાશ્ચ રોહયન્તિ સમન્તતઃ
સર્વાણિ ફલવૃક્ષાણિ આરામાણિ વનાનિ ચ ।
સુપુષ્પિતં કરિષ્યન્તિ નાનાગન્ધપ્રમોદિતમ્
વિચિત્રેભિશ્ચ પુષ્પેભિર્વિચિત્રેભિઃ ફલૈરપિ ।
સર્વાસ્તૃણવનસ્પત્યો રોહયન્તિ મહીતલે
સર્વત્ર જમ્બુદ્વીપે ઽસ્મિન્નાગકન્યા અચિન્તિયાઃ ।
પ્રહૃષ્ટચેતસોદ્ભૂતાઃ પદ્મિનીષૂપસંક્રમન્
રોહયન્તિ વિચિત્રાણિ સર્વાસુ પદ્મિનીષુ ચ ।
પદ્મકુમુદોત્પલાનિ ચ પુણ્ડરીકસ્તથૈવ ચ
ધૂમાત્ર જાલિની મુક્તં ભવતે ગગણં શુભમ્ ।
તમોરજોવિનિર્મુક્તા દિશો ભોન્તિ પ્રભાસ્વરાઃ
સૂર્યઃ સહસ્રકિરણૈ રશ્મિજાલેન સુપ્રભઃ ।
ગમ્ભીરેણાવભાસેન હર્ષિતશ્ચોદયિષ્યતિ
જમ્બૂનદસુવર્ણસ્ય વિમાનાન્તરસંસ્થિતઃ ।
સૂર્યેન્દ્રદેવપુત્રાશ્ચ ઇતઃ સૂત્રાત્ સુતર્પિતાઃ
ઉપયાન્તિ જમ્બુદ્વીપે સૂત્રેન્દ્રાઃ સંપ્રહર્ષિતાઃ ।
અનન્તરશ્મિજાલેન ભો ભાસ્યન્તિ સમન્તતઃ
સહબોધિતમાત્રેણ રશ્મિજાલપ્રચોદને ।
નાનાપદ્મિનીસંછન્ના કમલા બોધયિષ્યન્તિ
સર્વત્ર જમ્બુદ્વીપે ઽસ્મિન્નાનાશસ્ય ફલૌષધીઃ ।
પરિપાચયન્તિ સમ્યક્ તં ચાતપયતે મહિમ્
ચન્દ્રસૂર્યૌ વિશેષેણ અવભાસેતાં તદન્તરમ્ ।
સમ્યગ્વહન્તિ નક્ષત્રા વાતવર્ષં તથૈવ ચ
સુભિક્ષં ભવતે સર્વં જમ્બુદ્વીપે સમન્તતઃ ।
વિશેષેણ ચ તદ્રાષ્ટ્રં યત્ર સૂત્રમિદં ભવેત્
મૂળ પાઠ: Suvarṇaprabhāsasūtra · Edition: S. Bagchi: Suvarnaprabhasasutram, Darbhanga: The Mithila Institute, 1967. (Buddhist Sanskrit Texts, 8) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0