સુશ્રુતસંહિતા · અધ્યાય 6.2

અથાતઃ સન્ધિગતરોગવિજ્ઞાનીયમધ્યાયં વ્યાખ્યાસ્યામઃ॥

યથોવાચ ભગવાન્ ધન્વન્તરિઃ॥

પૂયાલસઃ સોપનાહઃ સ્રાવાઃ પર્વણિકાલજી।
ક્રિમિગ્રન્થિશ્ચ વિજ્ઞેયા રોગાઃ સન્ધિગતા નવ॥

પક્વઃ શોફઃ સન્ધિજઃ સંસ્રવેદ્યઃ સાન્દ્રં પૂયં પૂતિ પૂયાલસઃ સઃ।
ગ્રન્થિર્નાલ્પો દૃષ્ટિસન્ધાવપાકઃ કણ્ડૂપ્રાયો નીરુજસ્તૂપનાહઃ॥

ગત્વા સન્ધીનશ્રુમાર્ગેણ દોષાઃ કુર્યુઃ સ્રાવાન્ રુગ્વિહીનાન્ કનીનાત્।
તાન્ વૈ સ્રાવાન્ નેત્રનાડીમથૈકે તસ્યા લિઙ્ગં કીર્તયિષ્યે ચતુર્ધા॥

પાકઃ સન્ધૌ સંસ્રવેદ્યશ્ચ પૂયં પૂયાસ્રાવો નૈકરૂપઃ પ્રદિષ્ટઃ।
શ્વેતં સાન્દ્રં પિચ્છિલં સંસ્રવેદ્યઃ શ્લેષ્માસ્રાવો નીરુજઃ સ પ્રદિષ્ટઃ॥

રક્તાસ્રાવઃ શોણિતોત્થઃ સરક્તમુષ્ણં નાલ્પં સંસ્રવેન્નાતિસાન્દ્રમ્।
પીતાભાસં નીલમુષ્ણં જલાભં પિત્તાસ્રાવઃ સંસ્રવેત્ સન્ધિમધ્યાત્॥

તામ્રા તન્વી દાહશૂલોપપન્ના રક્તાજ્જ્ઞેયા પર્વણી વૃત્તશોફા।
જાતા સન્ધૌ કૃષ્ણશુક્લેઽલજી સ્યાત્તસ્મિન્નેવ ખ્યાપિતા પૂર્વલિઙ્ગૈઃ॥

ક્રિમિગ્રન્થિર્વર્ત્મનઃ પક્ષ્મણશ્ચ કણ્ડૂં કુર્યુઃ ક્રિમયઃ સન્ધિજાતાઃ।
નાનારૂપા વર્ત્મશુક્લસ્ય સન્ધૌ ચરન્તોઽન્તર્નયનં દૂષયન્તિ॥