સુશ્રુતસંહિતા · અધ્યાય 1.9

અથાતો યોગ્યાસૂત્રીયમધ્યાયં વ્યાખ્યાસ્યામઃ ॥

યથોવાચ ભગવાન્ ધન્વન્તરિઃ ॥

અધિગતસર્વશાસ્ત્રાર્થમપિ શિષ્યં યોગ્યાં કારયેત્ । સ્નેહાદિષુ છેદ્યાદીષુ ચ કર્મપથમુપદિશેત્ । સુબહુશ્રુતોઽપ્યકૃતયોગ્યઃ કર્મસ્વયોગ્યો ભવતિ ॥

તત્ર પુષ્પફલાલાબૂકાલિન્દકત્રપુસૈ(આ.સો)ર્વારુકર્કારુકપ્રભૃતિષુ છેદ્યવિશેષાન્ દર્શયેત્ ઉત્કર્તનપરિકર્તનાનિ ચોપદિશેત્ દૃતિબસ્તિપ્રસેવકપ્રભૃતિષૂદકપઙ્કપૂર્ણેષુ ભેદ્યયોગ્યાં સરોમ્ણિ ચર્મણ્યાતતે લેખ્યસ્ય મૃતપશુસિરાસૂત્પલનાલેષુ ચ વેધ્યસ્ય ઘુણોપહતકાષ્ઠવેણુનલનાલીશુષ્કાલાબૂમુખેષ્વેષ્યસ્ય પનસબિમ્બીબિલ્વફલમજ્જમૃતપશુદન્તેષ્વાહાર્યસ્ય મધૂચ્છિષ્ટોપલિપ્તે શાલ્મલીફલકે વિસ્રાવ્યસ્ય સૂક્ષ્મઘનવસ્ત્રાન્તયોર્મૃદુચર્માન્તયોશ્ચ સીવ્યસ્ય પુસ્તમયપુરુશાઙ્ગપ્રત્યઙ્ગવિશેષેષુ બન્ધનયોગ્યાં મૃદુચર્મમાંસપેશીષૂત્પલનાલેષુ ચ કર્ણસન્ધિબન્ધયોગ્યાં મૃદુષુ માંસખણ્ડેષ્વગ્નિક્ષારયોગ્યાં ઉદકપૂણઘટપાર્શ્વસ્રોતસ્યલાબૂમુખાદિષુ ચ નેત્રપ્રણિધાનબસ્તિવ્રણબસ્તિપીડનયોગ્યામિતિ ॥

ભવતશ્ચાત્ર ।

એવમાદિષુ મેધાવી યોગ્યાર્હેષુ યથાવિધિ ।

દ્રવ્યેષુ યોગ્યાં કુર્વાણો ન પ્રમુહ્યતિ કર્મસુ ॥

તસ્માત્ કૌશલમન્વિચ્છન્ શસ્ત્રક્ષારાગ્નિકર્મસુ ।

યસ્ય યત્રેહ સાધર્મ્યં તત્ર યોગ્યાં સમાચરેત્ ॥