સુશ્રુતસંહિતા · અધ્યાય 1.4

અથાતઃ પ્રભાષણીયમધ્યાયં વ્યાખ્યાસ્યામઃ ॥

યાથોવાચ ભગવાન્ ધન્વન્તરિઃ ॥

અધિગતમપ્યધ્યયનમપ્રભાષિતમર્થતઃ ખરસ્ય ચન્દનભાર ઇવ કેવલં પરિશ્રમકરં ભવતિ ॥

ભવતિ ચાત્ર ।

યથા ખરશ્ચન્દનભારવાહી ભારસ્ય વેત્તા ન તુ ચન્દનસ્ય ।

એવં હિ શાસ્ત્રાણિ બઃઊન્યધીત્ય ચાર્થેષુ મૂઢાઃ ખરવદ્વહન્તિ ॥

તસ્માત્ સવિંશમધ્યાયશતમનુપદપાદશ્લોકમનુવર્ણયિતવ્યમનુશ્રોતવ્યં ચ કસ્માત્ સૂક્ષ્મા હિ દ્રવ્યરસગુણવીર્યવિપાકદોષધાતુમલાશયમર્મસિરાસ્નાયુસન્ધ્યસ્થિગર્ભસંભવદ્રવ્યસમૂહવિભાગાસ્તથા પ્રનષ્ટશલ્યોદ્ધરણવ્રણવિનિશ્ચયભગ્નવિકલ્પાઃ સાધ્યયાપ્યપ્રત્યાખ્યેયતા ચ વિકારાણામેવમાદયશ્ચાન્યે સહસ્રશો વિશેષા યે વિચિન્ત્યમાના વિમલવિપુલબુદ્ધેરપિ બુદ્ધિમાકુલીકુર્યુઃ કિં પુનરલ્પબુદ્ધેઃ તસ્માદવશ્યમનુપદપાદશ્લોકમનુવર્ણયિતવ્યમનુશ્રોતવ્યં ચ ॥

અન્યશાસ્ત્રોપપન્નાનાં ચાર્થાનામિહોપનીતાનામર્થવશાત્તેષાં તદ્વિદ્યેભ્ય એવ વ્યાખ્યાનમનુશ્રોતવ્યં કસ્માત્ નહ્યેકસ્મિન્ શાસ્ત્રે શક્યઃ સર્વશાસ્ત્રાણામવરોધઃ કર્તુમ્ ॥

ભવન્તિ ચાત્ર ।

એકં શાસ્ત્રમધીયાનો ન વિદ્યાચ્છાસ્ત્રનિશ્ચયમ્ ।

તસ્માદ્બહુશ્રુતઃ શાસ્ત્રં વિજાનીયાચ્ચિકિત્સકઃ ॥

શાસ્ત્રં ગુરુમુખોદ્બીર્ણમાદાયોપાસ્ય ચાસકૃત્ ।

યઃ કર્મકુરુતે વૈયઃ સ વૈદ્યોઽન્યે તુ તસ્કરાઃ ॥

ઔપધેનવમૌરભ્રં સૌશ્રુતં પૌષ્કલાવતમ્ ।

શેષાણાં શલ્યતન્ત્રાણાં મૂલાન્યેતાનિ નિર્દિશેત્ ॥