સૂર્ય સિદ્ધાંત · અધ્યાય 9

અથોદયસ્તમયયોહ્ પરિજ્ઞાનં પ્રકીર્ત્યતે।
દિવાકરકરાક્રાન્તમૂર્તિનામ્ અપ્લતેજસામ્॥

સૂર્યાદ્ અભ્યધિકાહ્ પશ્ચાદ્ અસ્તં જીવકુજાર્જજાહ્।
ઊનાહ્ પ્રાગુદયં યાન્તિ શુક્રજ્ઞૌ વક્રિણૌ તથા॥

ઊના વિવસ્વતહ્ પ્રાચ્યામ્ અસ્તં ચન્દ્રજ્ઞભાર્ગવાહ્।
વ્રજન્ત્ય્ અભ્યધિકાહ્ પસ્ચાદ્ ઉદયં શીઘ્રયાયિનહ્॥

સૂર્યાસ્તકાલિકૌ પશ્ચાત્ પ્રાચ્યામ્ ઉદયકાલિકૌ।
દિવા ચાર્કગ્રહૌ કુર્યાદ્ દૃક્કર્માથ ગ્રહસ્ય તુ॥

તતો લગ્નાન્તરપ્રાણાઃ કાલાંશાહ્ ષષ્ટિભાજિતાહ્।
પ્રતીચ્યાં ષડ્ભયુતયોસ્ તદ્વલ્ લગ્નાન્તરાસવહ્॥

એકાદશામરેજ્યસ્ય તિથિસઙ્ખ્યાર્કજસ્ય ચ।
અસ્તાંશા ભૂમિપુત્રસ્ય દશ સપ્તાધિકાસ્ તતહ્॥

પશ્ચાદ્ અસ્તમયો +અષ્ટાભિર્ ઉદયહ્ પ્રાઙ્મહત્તયા।
પ્રાગ્ અસ્તમ્ ઉદયહ્ પશ્ચાદ્ અલ્પત્વાદ્ દશભિર્ ભૃગોહ્॥

એવં બુધો દ્વાદશભિશ્ ચતુર્દશભિર્ અંશકૈહ્।
વક્રી શીઘ્રગતિશ્ ચાર્કાત્ કરોત્ય્ અસ્ત્મયોદયૌ॥

એભ્યો +અધિકૈહ્ કાલભાગૈર્ દૃશ્યા ન્યૂનૈર્ અદર્શનાહ્।
ભવન્તિ લોકે ખચરા ભાનુભાગ્રસ્તમૂર્તયહ્॥

તત્કાલાંશાન્તરકલા ભુક્ત્યન્તરવિભાજિતાહ્।
દિનાદિ તત્ફલં લબ્ધં ભુક્તિયોગેન વક્રિણહ્॥

તલ્લગ્નાસુહતે ભુક્તી અષ્ટાદશશતોદ્ધૃતે।
સ્યાતાં કાલગતી તાભ્યાં દિનાદિ ગતગમ્યયોહ્॥

સ્વાત્યગસ્ત્યમૃગવ્યાધચિત્રાજ્યેષ્ઠાહ્ પુનર્વસુહ્।
અભિજિદ્ બ્રહ્મહૃદયં ત્રયોદશભિર્ અંશકૈહ્॥

હસ્તશ્રવણફાલ્ગુન્યહ્ શ્રવિષ્ટા રોહિણીમઘાહ્।
ચતુર્દશાંશકૈર્ દૃશ્યા વિશાખાશ્વિનિદૈવતમ્॥

કૃત્તિકામૈત્રમૂલાનિ સાર્પં રૌદ્રર્ક્ષમ્ એવ ચ।
દૃશ્યન્તે પઞ્ચદશભિર્ આષાઢાદ્ દ્વિતયં તથા॥

ભરણીતિષ્યસૌમ્યાનિ સૌક્ષ્મ્યાત્ ત્રિહ્સપ્તકાંશકૈહ્।
શેષાણિ સપ્તદશભિર્ દૃશ્યાદૃશ્યાનિ ભાનિ તુ॥

અષ્ટાદશશતાભ્યસ્તા દૃશ્યાંશાહ્ સ્વોદયાસુભિહ્।
વિભજ્ય લબ્ધાહ્ ક્ષેત્રાંશાસ્ તૈર્ દૃશ્યાદૃશ્યતાથવા॥

પ્રાગ્ એષામ્ ઉદયહ્ પશ્ચાદ્ અસ્તો દૃક્કર્મ પૂર્વવત્।
ગતૈષ્યદિવસપ્રાપ્તિર્ ભાનુભુક્ત્યા સદૈવ હિ॥

અભિજિદ્ બ્રહ્મહૃદયં સ્વાતીવૈષ્ણવવાસવાહ્।
અહિર્બુધ્ન્યમ્ ઉદક્ષ્થત્વાન્ ન લુપ્યન્તે +અર્કરશ્મિભિહ્॥
[ચન્દ્રશૃઙ્ગોન્ન]