સુહૃલ્લેખ · શ્લોક 81-100

કેચિત્ કૃમિસંસ્પર્શાદ્ માંસાદકૃષ્ણમક્ષિકાયુતપાતાચ્ચ ।
વૃદ્ધં વ્રણન્ત્વસહ્યં ભક્ષ્યમાણં રુદન્તિ ચાકુલા ભૂમ્યામ્

દહ્યન્તે ઽગ્નિકુણ્ડેષુ તેન તદાનનાનિ ચ ભવન્તિ વિવૃતાનિ ।
પચ્યન્તે ચ કટાહે તણ્ડુલવલ્લૌહમયે ઽધઃશિરસસ્તે

શ્વાસાવરોધસમયે પાપઃ કાલંકૃતે ચ નરકં પ્રયાતિ ।
શ્રુત્વાપિ નરકદુઃખં સહસ્રશો વજ્રસ્વભાવાત્ર બિભેતિ

શ્રુત્વા દૃષ્ટ્વા સ્મૃત્વા પઠિત્વા ચાપિ ચિત્રાઙ્કનં નરકસ્ય ।
આકૃતિરપિ ભયજનિકા કા કથા તદસહ્યવિપાકાનુભવસ્ય

યથા સમસ્તસુખાનાં તૃષ્ણાક્ષય એવ સર્વોત્તમં સુખમિતિ ।
તદ્વત્ સર્વદુઃખેષ્વવીચિનરકદુઃખમત્યસહનીયં તત્

ઇહૈકસ્મિંશ્ચ દિવસે, ત્રિશતશૂલઘાતાદ્ ભવતિ ચ યદ્ દુઃખમ્ ।
નારકીયદુઃખસ્ય હિ તત્રાપ્નોતિ સમતાં ન લઘુકલાં ચાપિ

કોટિવર્ષપર્યન્તં દારુણાતિદુઃખેષ્વનુભવત્સુ સત્સ્વપિ ।
યાવત્તાન્યકુશલાનિ ન ક્ષીણાનિ તાવત્ર જીવનાન્મુક્તિઃ

અનિષ્ટફલબીજાનિ તુ કાયવાક્ચિત્તાનાં હિ દુરાચરણાનિ ।
ભવતૈવં યતનીયં શક્ત્યા યેન તદણુમાત્રં ન શિષ્યેત

તિર્યગ્યોનિષુ નાના દુઃખાનિ ભવન્તિ ચ બધબન્ધનાદીનિ ।
પરસ્પરં ભક્ષયન્તિ શમમૂલશુભકર્મપરિહર્તારસ્તે

કેચિદ્ વૈ હન્યન્તે મુક્તોર્ણાસ્થિમાંસચર્માર્થં જીવાઃ ।
યોજ્યન્તે ખલુ વિવશા અન્યે પદમુષ્ટિકશાઙ્કુશૈઃ પશવશ્ચ

પ્રેતયોનૌ ન ક્ષયં યાતીષ્ટાલાભજનિતા દુઃખધારા ચ ।
દુઃખમસહ્યં લભતે શીતોષ્ણક્ષુત્તૃષાશ્રમભયજનિતં હિ

સૂચીછિદ્રવદાસ્યં કેષાઞ્ચિદુદરમતિવિશાલં નગવચ્ચ ।
તચ્ચ પીડિતં ક્ષુધયા ક્ષિપ્તમશુચિ વસ્તુ ન પ્રતિકારક્ષમમ્

કેચિત્ પ્રેતા નગ્નાઃ શુષ્કતાલશિખરવદસ્થિચર્માણઃ ।
નક્તમગ્નિમુદ્ગિરતાં મુખે પતત્તપ્તસિકતાશનં તેષામ્

નિમ્નકોટિકૈઃ કૈશ્ચિત્ પૂયરક્તાદ્યશુચીનિ ન ચ લભ્યન્તે ।
આક્રમ્યાન્યમુખોપરિ ગલનિર્ગતલસિકાદીનિ ચ ખાદ્યન્તે

ચન્દ્રો ગ્રીષ્મે તપ્તઃ શૈત્યે શીતો ભાનુશ્ચ હ્યેતેભ્યઃ ।
તેષાં દૃષ્ટિ પાતાચ્ચ નિષ્ફલાસ્તરવો નદ્યશ્ચ શુષ્યન્તે

સતતં દુઃખભાજસ્તે દુશ્ચરિતકર્મપાશસુદૃઢબદ્ધા વૈ ।
ન ચ મ્રિયન્તે કેચિત્ પઞ્ચ વા દશ સહસ્રવર્ષાણિ સત્ત્વાઃ

યચ્ચ લભન્તે પ્રેતા નાનાદુઃખાસ્વાદમેકવિધમિત્થમ્ ।
પ્રીતિરત્ર કાર્પણ્યે માત્સર્યમનાર્યમુક્તમતો બુદ્ધેન

સ્વર્ગે ચાતિસુખં યત્ તતો ઽપ્યધિકદુઃખં તતશ્ચ્યુતેર્નૂનમ્ ।
એવં વિચિન્ત્ય તજ્જ્ઞૈઃ ક્ષરત્સુખાય ન તૃષ્ણા કાર્યા સ્વર્ગે

વૈવર્ણ્યં દેહસ્ય સ્વાસને ન રતિર્મ્લાયતે ઽપિ માલા ચ ।
વસનેષ્વપિ દૌર્ગન્ધ્યં સ્વેદશ્ચાપૂર્વો નિર્યાતિ દેહાત્તુ

લક્ષણાનિ હિ પઞ્ચૈવ મૃત્યોર્ભવન્તિ સ્વર્ગસ્થદેવેષુ ।
ભૂલોકીયનરાણાં સદૃશાન્યપિ તાનિ મૃત્યુલક્ષણૈશ્ચ