સુભાષિતરત્નકરણ્ડકથા · શ્લોક 81-100
॥ ઇતિ વસ્ત્રકથા ॥
xવ્. પુષ્પાદિકથા
શક્રાધિકાઃ પ્રવરભોગસમન્વિતાસ્ તે પદ્મેન્દુકાન્તિવપુષો વરકીર્તિયુક્તાઃ ।
શત્રૂન્ વિજિત્ય રભસા સતતં ભવન્તિ સંઘસ્ય યે સુકુસુમૈઃ પ્રકિરન્તિ પૂજામ્
નીલોત્પલપ્રચયતુલ્યશરીરગન્ધા વિખ્યાતકીર્તિવિમલાયતચારુનેત્રાઃ ।
રત્નોપમા ભુવિ ચરન્તિ મનુષ્યભૂતા દત્ત્વા જિને પ્રવરધૂપમ્ ઉદારગન્ધમ્
વૈડૂર્યમુક્તામણિભૂષિતાઙ્ગાઃ કૌશેયવસ્ત્રાવૃતસર્વકાયાઃ ।
નરોત્તમાઃ સર્વજનૈર્ ઉપેતા ભવન્તિ બુદ્ધે સુરભિપ્રદાનાત્
રોગાદિભિઃ પ્રબલદુઃખકરૈર્ વિમુક્તાઃ સ્નિગ્ધાનનાઃ કનકતુલ્યમનોજ્ઞવર્ણાઃ ।
રાજ્યં હિ યે વિગતકણ્ટકમ્ આપ્નુવન્તિ ભૈષજ્યદાનવિધિના તદ્ ઉશન્તિ સંઘે
॥ ઇતિ પુષ્પાદિકથા ॥
xવિ. પ્રણામકથા
યચ્ ચક્રવર્તી ક્ષિતિપપ્રધાનૈઃ કૃત્વાઞ્જલિં કુણ્ડલચારુગણ્ડૈઃ ।
ભક્ત્યા સ્વમૂર્ધ્ના બહુ વન્દ્યતે તદ્ બુદ્ધપ્રણામાત્ કથયન્તિ તજ્જ્ઞાઃ
યે જાતમાત્રાઃ પ્રભુતાં પ્રયાન્તિ શ્રેષ્ઠે કુલે જન્મ સદૈવ યેષામ્ ।
હસ્ત્યશ્વયાનૈશ્ ચ પરિભ્રમન્તિ કૃત્વા તુ તે શ્રેષ્ઠતરે પ્રણામમ્
પ્રથયતિ યશો ધત્તે શ્રેયો વિવર્ધયતિ દ્યુતિં
હરતિ દુરિતં સર્વં સર્વં હ્ય્ અરાતિમ્ અપાહતે ।
સુગતિનિયતાં લોકે નૄણાં કરોતિ ચ સંતતિં
ફલતિ ચ શિવાયાન્તે ઽવશ્યં મુનીન્દ્રનમસ્ક્રિયા
ચક્રી નૃપો યદ્ બલકીર્તિયુક્તો દ્વાત્રિંશતા લક્ષણભૂષિતાઙ્ગઃ ।
સંજાયતે વૈ ક્ષિતિપપ્રધાનો બુદ્ધપ્રણામાદ્ ધિ ફલં તદ્ ઉક્તમ્
એવં બહુગુણં મત્વા મત્વા કાયં ચ ભઙ્ગુરમ્ ।
બુદ્ધપ્રણામાત્ કો વિદ્વાન્ કાયકર્માન્યદ્ આચરેત્
કસ્ તં ન નમઃ કુર્યાદ્ દૃષ્ટ્વા દૂરાત્ પુનર્ભવાદ્ ભીતઃ ।
કૃત્વૈકનમસ્કારં ભવપારમ્ અવાપ યદ્ધેતોઃ
॥ ઇતિ પ્રણામકથા ॥
xવિઇ. ઉજ્જ્વાલિકાદાનકથા
નાનાસારઙ્ગરૂપપ્રભવમૃદુમહદ્રોમસંશ્લાઘ્યવસ્ત્રા
હેમન્તે ગર્ભગેહે પ્રિયતમવનિતાબાહુયુગ્મોપગૂઢાઃ ।
યત્ ક્રીડન્તિ ક્ષિતીશા વિવિધરસવરૈર્ અન્નપાનૈઃ સમૃદ્ધાસ્
તત્ સ્યાદ્ ઉજ્જ્વાલિકાયાઃ ફલમ્ અતિમધુરં ભિક્ષુસંઘાર્પિતાયાઃ
જ્વાલાતરઙ્ગવિકસદ્દહનોપગૂઢાં ભીમસ્વનાં શિશિરશીતવિનાશકર્ત્રીમ્ ।
ઉજ્જ્વાલિકાં મુનિવરપ્રવરાય દત્ત્વા દીપ્તપ્રભો ભવતિ દેવમનુષ્યલોકે
ગન્ધર્વાસુરકિન્નરૈઃ સહચરા દેદીપ્યમાનાનના
વિદ્યુજ્જ્વાલશરચ્છશાઙ્કસદૃશાઃ કાન્તાભિર્ આલિઙ્ગિતાઃ ।
સ્વર્ગે યદ્ વિચરન્તિ દીપ્તવપુષો લીલાયમાનાઃ સુરાસ્
તદ્ દત્ત્વાર્યગણાય શીતસમયે ચોજ્જ્વાલિકાં શ્રદ્ધયા
જિત્વા રિપૂન્ યે ગજવાજિયુક્તાન્ પૃથ્વીં સમન્તાદ્ અનુશાસયન્તિ ।
દીપ્તાનના હેમવિભૂષિતાઙ્ગા ઉજ્જ્વાલિકાયાઃ ફલમ્ એવ તેષામ્
॥ ઇત્ય્ ઉજ્જ્વાલિકાદાનકથા ॥
xવિઇઇ. પ્રદીપકથા
ધરાધરતિરસ્કૃતં પરમદૂરદેશસ્થિતં
સુસૂક્ષ્મમ્ અપિ વસ્તુ ચાતિતિમિરોત્કરૈર્ આવૃતમ્ ।
કરાગ્ર ઇવ સંસ્થિતં યદ્ અનિરુદ્ધભિક્ષુર્ દૃશા
દદર્શ સુગતસ્ય દીપપરિબોધનાત્ તત્ ફલમ્
બુદ્ધત્વં કિલ સુગતઃ પ્રદીપકેન વ્યાકાર્ષીન્ નનુ નગરાવલમ્બિકાયાઃ ।
કો દદ્યાદ્ ભગવતિ ન પ્રદીપમાલાં પ્રાપ્ત્યર્થં વિમલમુનીન્દ્રલોચનસ્ય
દૂરં સૂક્ષ્મં વ્યવહિતં દૃશ્યં પશ્યન્તિ યે જનાઃ ।
જિનપ્રદીપમાલાયાસ્ તત્ ફલં મુનયો જગુઃ
દૃશ્યન્તે યત્ ક્ષિતીશાઃ શશધરવપુષો દીર્ઘનીલોત્પલાક્ષા
દેવા યદ્ દેવલોકં વરકનકનિભા ભાસયન્તિ સ્વકાન્ત્યા ।
રાજા યચ્ ચક્રવર્તી મણિકિરણશતૈર્ ભાસયન્ ગાં પ્રયાતિ
તત્ સર્વં દીપદાનાદ્ ભવતિ તનુભૃતાં શાક્યસિંહાય ભક્ત્યા
લોકે યદ્ ભાન્તિ મર્ત્યાઃ કુવલયનયનાઃ સુભ્રુવો હેમવર્ણાઃ
શક્રો યદ્ દેવરાજો દશશતનયનો ભાતિ દિવ્યાસનસ્થઃ ।
યદ્ બ્રહ્મા વીતકામઃ પ્રવરસુરનતો ભાતિ દિવ્યે વિમાને
દત્ત્વા તદ્ દીપમાલાં પ્રભવતિ સુફલં શાસ્તૃચૈત્યે નરાણામ્
॥ ઇતિ પ્રદીપકથા ॥
xઇx. વિહારકથા
સર્વર્તુરમ્યવરહર્મ્યતલે નરેન્દ્રાઃ સંગીતિગર્ભજયજીવગિરા રમન્તે ।
શુદ્ધાન્તવારવનિતાભિર્ અશીતતાયાશ્ ચાતુર્દિશાર્યયતિસંઘવિહારદાનાત્
મૂળ પાઠ: Subhāṣitaratnakaraṇḍakathā · Edition: M. Hahn: Die Subhāṣitaratnakaraṇḍakathā, Ein spätbuddhistischer Text zur Verdienstlehre". NAWG, phil.-hist. Kl. 1983, pp. 313-374. · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0